Εσωτερικό έγγραφο με τίτλο «Η ακεραιότητα της Συνθήκης Σένγκεν» της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκαλύπτει την πρόθεση κρατών μελών της Ε.Ε. να επαναφέρουν τον έλεγχο στα εσωτερικά σύνορα του χώρου για δύο χρόνια «όπου εντοπίζονται συνεχείς σοβαρές ελλείψεις σχετικά με τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων», την άμεση αποστολή επιχειρησιακής ομάδας της FRONTEX στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας και την ανάπτυξη ομάδων ταχείας επέμβασης στα σύνορα με τρίτες χώρες.
Στο εν λόγω έγγραφο αναφέρονται ρητώς οι επιφυλάξεις αρκετών κρατών – μελών για τη λειτουργία της Σένγκεν υπό την σοβαρή πίεση που προκαλείται από την προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές, η αδυναμία ορισμένων κρατών μελών να διαφυλάξουν τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. και τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν για τη διασφάλιση του κεκτημένου του χώρου Σένγκεν.
Η Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο αυτό καλεί το Συμβούλιο να εξετάσει τέσσερα σημαντικά ζητήματα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η προσφυγική και μεταναστευτική κρίση και η τρομοκρατική απειλή.
Σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο, η FRONTEX έχει καταγράψει περίπου 1,2 εκ. παράνομες διαβάσεις στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. από τον Ιανουάριο ως τον Οκτώβριο του 2015 αύξηση της τάξης του 431% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2014. Επίσης, ένας αριθμός των παράνομων διαβάσεων δεν έχουν καταγραφεί, με αποτέλεσμα ο ακριβής αριθμός να είναι άγνωστος.
Έπειτα από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, η Προεδρία στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας προτείνει στο Συμβούλιο να ληφθούν περισσότερα μέτρα για να αποτραπεί η παράνομη διέλευση των συνόρων, την ανάπτυξη των ομάδων ταχείας επέμβασης στα σύνορα, ιδιαίτερα στα εξωτερικά χερσαία σύνορα στα Βαλκάνια και την άμεση ανάπτυξη επιχειρησιακής ομάδας της FRONTEX στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας για να αντιμετωπιστούν οι τεράστιες δυσκολίες που παρατηρούνται με γειτονικές χώρες.
Επιπλέον, προτείνει να εξεταστούν όλες οι δυνατότητες για τον έλεγχο των προσώπων εντός του χώρου Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των βάσεων δεδομένων, για να διασφαλιστεί ότι οι παράνομοι μετανάστες θα εντοπίζονται και θα καταχωρίζονται, έτσι ώστε οι παράνομοι μετανάστες που έχουν εισέλθει σε χώρο Σένγκεν να μην μπορούν να διαμείνουν στην ίδια χώρα για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να έχουν καταγραφεί.
Όμως η σημαντικότερη πρόταση που αναφέρεται στο εν λόγω εσωτερικό έγγραφο της Προεδρίας, είναι η πιθανότητα επαναφοράς των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα για χρονικό διάστημα μέχρι και δύο ετών.
Χαρακτηριστικά στο έγγραφο αναφέρεται: «βάσει των διατάξεων αυτών, ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να εφαρμόσει τέτοιους ελέγχους για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει συνολικά τους έξι μήνες. Η παράταση αυτής της κατάστασης θα απαιτούσε την έγκριση από το Συμβούλιο, μετά από πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 26 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν. Η σύσταση αυτή μπορεί να εκδοθεί σε εξαιρετικές περιστάσεις για να αντιμετωπίσει μια κατάσταση όπου εντοπίζονται συνεχείς σοβαρές ελλείψεις σχετικά με τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 19α του Κώδικα συνόρων της Σένγκεν δεν είναι επαρκή. Όταν σε τέτοιες περιπτώσεις, η συνολική λειτουργία του χώρου τίθεται σε κίνδυνο, και στο βαθμό που οι έκτακτες περιστάσεις συνιστούν σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια στον χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα ή μέσα σε μέρη αυτών, η προθεσμία για την επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα μπορεί να παραταθεί μέχρι μια συνολική περίοδο δύο ετών».
Φερχόφσταντ: Τα ελληνικά σύνορα είναι σαν «ελβετικό τυρί»
Με ελβετικό τυρί παρομοίασε τα σύνορα της Ελλάδας ο Γκι Φερχόφσταντ, ζητώντας εξηγήσεις από τον Έλληνα πρωθυπουργό για την άρνηση της Αθήνας να δεχθεί να αναλάβει η Frontex τη διαφύλαξη των συνόρων της χώρας.
Έπειτα από τις δηλώσεις του Φιλανδού Αντιπρέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γίρκι Κατάινεν και του Ολλανδού Επιτρόπου αρμόδιου για θέματα βελτίωσης της νομοθεσίας Φράνς Τίμμερμανς για την ανάγκη φύλαξης των ελληνικών συνόρων από τη Frontex, ήταν η σειρά του επικεφαλής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών στην Ευρωβουλή να απευθυνθεί στον Έλληνα πρωθυπουργό καλώντας τον να εξηγήσει ενώπιον του ευρωκοινοβουλίου τους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η φρούρηση των συνόρων της από ευρωπαϊκές χώρες «προσβάλει την εθνική κυριαρχία της Ελλάδας», στον απόηχο των δημοσιευμάτων πως η Ελλάδα κινδυνεύει με αποπομπή από τη συνθήκη Σένγκεν.
Μεταξύ άλλων αναφέρει σε αυστηρό ύφος ο Βέλγος πολιτικός: «Δεν μπορεί να υπάρχει ζώνη Σένγκεν της οποίας τα εξωτερικά σύνορα μοιάζουν με ελβετικό τυρί. Αν η Ελλάδα δεν μπορεί να διαχειριστεί τα σύνορά της θα πρέπει να δεχθεί την βοήθεια της Ευρώπης. Δεν μπορεί μια χώρα να είναι μέλος της συνθήκης Σένγκεν και την ίδια στιγμή να αρνείται να διαχειριστεί τα σύνορά της. Αν συμβεί αυτό η ζώνη Σένγκεν θα συρρικνωθεί».
Όπως υπογράμμισε ο Φιλανδός Επίτροπος: «Δεν κάναμε τη συζήτηση αυτή στο κολέγιο των Επιτρόπων, τουλάχιστον όχι από όσο γνωρίζω. Όλοι καταλαβαίνουμε τη δύσκολη κατάσταση στην Ελλάδα και η Επιτροπή και τα κράτη-μέλη είναι διατεθειμένα να βοηθήσουν τις ελληνικές αρχές να ασφαλίσουν τα σύνορα τους. Είναι πολύ σημαντικό να παραμείνουμε ενωμένοι στην Σένγκεν και ελπίζουμε πως θα μπορέσουμε να συνεργαστούμε στενά με τις ελληνικές αρχές. Είναι πολύ σημαντικό πως η ελευθερία (μετακίνησης) των Ευρωπαίων θα διατηρηθεί και αυτό είναι δυνατό μόνο εάν διαφυλάξουμε τα σύνορα μας. Είναι σίγουρα μια δύσκολη κατάσταση και όπως είπα, όλοι καταλαβαίνουμε τις δυσκολίες της Ελλάδας και είμαστε πρόθυμοι να βοηθήσουμε».
Ο Ολλανδός Επίτροπος αρμόδιος για θέματα βελτίωσης της νομοθεσίας Φράνς Τίμμερμανς με την σειρά του απέρριψε οποιαδήποτε υπόνοια περί συμφωνίας με την Τουρκία για μετεγκατάσταση μεγάλου αριθμού μεταναστών στην ΕΕ. Η φήμη αυτή γνωστοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής ΕΕ – Τουρκίας από τη Γερμανική Εφημερίδα FAZ και έκανε λόγο για 400.000 πρόσφυγες. Ερωτηθείς για την ύπαρξη τέτοιας συμφωνίας ο Επίτροπος χαρακτήρισε τις φήμες ως «ανοησίες» και απέρριψε την ύπαρξη τους.
Ο Αβραμόπουλος για τα σενάρια εξόδου της Ελλάδας από τη ζώνη Σένγκεν
«Η Συνθήκη Σένγκεν βασίζεται στις αρχές της αλληλεγγύης και της υπευθυνότητας. Κάθε προσπάθεια αμφισβήτησής της θέτει στην ουσία σε αμφισβήτηση αυτές τις αρχές αλλά και δεν ωφελεί ούτε προσφέρει λύσεις», δήλωσε σε συνέντευξη του στην «Καθημερινή» ο Έλληνας επίτροπος Μετανάστευση, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, Δημήτρης Αβραμόπουλος.
Όπως επισημαίνει ο κ. Αβραμόπουλος: «Η προσφυγική κρίση που αντιμετωπίζουμε είναι πρωτοφανής. Και δεν αφορά τις χώρες πρώτης υποδοχής ή τις χώρες προορισμού μόνο, αλλά όλη την Ευρώπη. Παρά την ασφυκτική πίεση που δέχεται η Ελλάδα είναι επιτακτική ανάγκη να ολοκληρώσει αυτή την προσπάθεια που θα δώσει απτά αποτελέσματα. Η άμεση και πλήρης εφαρμογή των συμφωνηθέντων μέτρων σε πρόσφατα συμβούλια, τόσο από την Ελλάδα, όσο και από όλα τα κράτη μέλη θα ενισχύσει την ασφάλεια των θαλάσσιων συνόρων αλλά και θα επαναφέρει τον έλεγχο στα βόρεια σύνορα, όπου μη ταυτοποιημένοι μετανάστες προσπαθούν να συνεχίσουν τη πορεία τους προς τα βόρεια».
Παράλληλα, ο Έλληνας Επίτροπος σημειώνει ότι: «Η ελληνική κυβέρνηση είναι ενήμερη για την ανάγκη να επιταχυνθούν οι διαδικασίες στη βάση των συμφωνηθέντων χρονοδιαγραμμάτων» ενώ επεσήμανε πως μέχρι τη Σύνοδο της 17ης Δεκεμβρίου η κατάσταση πρέπει να έχει βελτιωθεί σημαντικά τόσο στα θαλάσσια και χερσαία σύνορα της χώρας.
«Είμαι αισιόδοξος ότι αυτό θα βάλει τέλος στις θεωρίες, είτε περί κατάρρευσης της ζώνης Σένγκεν, είτε περί εξόδου της χώρας από αυτή», καταλήγει ο κ. Αβραμόπουλος.
