Μετά την αποφυγή του «grexit» (;) και την υποτυπώδη αποκατάσταση κάποιων τραπεζικών συναλλαγών, άρχισε να παρατηρείται μια σταδιακή ανάκαμψη στον τουρισμό. Όμως, ένα απίστευτο αλαλούμ επικρατεί στις κρατήσεις, στη διαμονή και στη διατροφή στα ξενοδοχεία λόγω της αλλαγής του ΦΠΑ.
Πλέον, οι υπηρεσίες εστίασης υπάγονται στον συντελεστή ΦΠΑ (23% και 16% για τα νησιά). Η διάταξη αυτή αφορά και την εστίαση που παρέχουν τα ξενοδοχεία και τα λοιπά καταλύματα ή κάμπινγκ, καθώς και τα δωμάτια ως υπηρεσία εξυπηρέτησης δωματίου (room service).
Στην περίπτωση που οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις παρέχουν υπηρεσίες διαμονής και εστίασης ή άλλες υπηρεσίες έναντι ενιαίας τιμής, υπό την προϋπόθεση ότι ο διαχωρισμός στους επιμέρους συντελεστές δεν είναι εφικτός, είναι δεκτό η διάκριση, κατά συντελεστή φόρου, από 20/7/2015, να γίνεται ως εξής:
– Διαμονή με πρωινό: 5% της ενιαίας τιμής υπάγεται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, ως αντιπαροχή που καταβάλλεται για το πρωινό.
– Διαμονή με ημιδιατροφή: 15% της ενιαίας τιμής υπάγεται στον κανονικό συντελεστή, ως αντιπαροχή για το πρωινό και το γεύμα.
– Διαμονή με πλήρη διατροφή (full board): 25% της ενιαίας τιμής υπάγεται στον κανονικό συντελεστή, ως αντιπαροχή για πρωινό και δύο γεύματα.
– Διαμονή με το σύστημα all inclusive (πλήρης διατροφή περιλαμβανομένης της κατανάλωσης ποτών και της παροχής λοιπών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στην ενιαία τιμή, όπως τηλεφωνική εξυπηρέτηση, χρήση ομπρελών, δραστηριότητες διασκέδασης, απασχόλησης παιδιών (animation), αθλητικές υπηρεσίες κ.ά.): 30% της ενιαίας τιμής υπάγεται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, ως αντιπαροχή που καταβάλλεται για τις υπηρεσίες εστίασης, για τις καταναλώσεις αλκοολούχων ή μη ποτών και για τις λοιπές παροχές που ενδεχομένως περιλαμβάνει το πακέτο.
«Πρόκειται για τρέλα», διαμαρτύρονται οι ξενοδόχοι. Οι ξένοι δεν καταλαβαίνουν και έχουν μπερδευτεί. Το ίδιο και όσοι τηλεφωνούν να κάνουν κράτηση…»
Πάντως, η αλλαγή της ψυχολογίας καταγράφηκε και στην κίνηση των ακτοπλοϊκών εταιρειών. Ενδεικτικά, οι κρατήσεις ακτοπλοϊκών εισιτηρίων στην travelplanet24. com, στις 13 Ιουλίου, έφτασαν τις 442, σημειώνοντας αύξηση 225% από τη Δευτέρα 6 Ιουλίου. «Τη Δευτέρα και την Τρίτη η στροφή ήταν εμφανής», επιβεβαιώνουν ταξιδιωτικοί πράκτορες. «Τις τελευταίες εβδομάδες όχι μόνο είχαμε σημαντική μείωση, της τάξεως του 80%, αλλά και πολλές ακυρώσεις», εξηγούν. «Τώρα έχουμε επανέλθει στα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα και τις δύο τελευταίες μέρες έχουν γίνει περί τις 300 κρατήσεις ακτοπλοϊκών εισιτηρίων από Έλληνες ταξιδιώτες που φεύγουν από Πειραιά για τα νησιά του Αιγαίου». Την αποπληρωμή των εισιτηρίων, μάλιστα, έκαναν κατά το ήμισυ με πιστωτική κάρτα, κατά το ήμισυ τοις μετρητοίς.
«Είχαμε την αίσθηση ότι πολλοί ταξιδιώτες βρίσκονταν stand by εδώ και μέρες, περιμένοντας μια θετική εξέλιξη για να βάλουν σε εφαρμογή τα σχέδιά τους», σημειώνουν με ικανοποίηση.
Οι ομαδικές εκδρομές
Κάποιες δυσκολίες, όμως, παραμένουν στις ομαδικές εκδρομές Ελλήνων στο εξωτερικό, καθώς ορισμένες αεροπορικές εταιρείες δεν δέχονται ακόμη τις ελληνικές πιστωτικές κάρτες. «Φρένο», αντίστοιχα, έχει μπει και σε εταιρικά ταξίδια.
Ο απόηχος της βελτιωμένης ψυχολογίας έχει φτάσει, ήδη, στα νησιά – ιδιαίτερα του Αργοσαρωνικού και των Κυκλάδων. «Από την αρχή της εβδομάδας έχουν αρχίσει να μας καλούν Έλληνες που ενδιαφέρονται για διακοπές τον Αύγουστο», αναφέρει ο κ. Μανώλης Σαλτερής, που διατηρεί ξενοδοχείο στη Νάξο και έως τώρα είχε μόνον αλλοδαπούς πελάτες. «Οι περισσότεροι Έλληνες, κατά τα λεγόμενά τους, ανέμεναν την έκβαση της διαπραγμάτευσης, ώστε να ακυρώσουν ή όχι τις διακοπές τους. Τους τρόμαζε, κυρίως, η προοπτική “κουρέματος” των καταθέσεων».
Από τις εβδομάδες της έντονης αβεβαιότητας υπήρξαν περιστατικά που θα του μείνουν αλησμόνητα. «Μια οικογένεια είχε κλείσει 4ημερη διαμονή, έπειτα από τέσσερα χρόνια που δεν είχε παραθερίσει», διηγείται ο κ. Σαλτερής. «Όταν έκλεισαν οι τράπεζες, με πήραν τηλέφωνο αποκαρδιωμένοι και με παρακάλεσαν να μην οριστικοποιήσω την κράτηση». Τη Δευτέρα το πρωί τον κάλεσαν περιχαρείς για επιβεβαίωση της κράτησης. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν, όμως, και η συμπαράσταση πολλών ξένων πελατών του. «Έλαβα ένα e-mail από μια Αμερικανίδα που έγραφε: «Ό,τι και να συμβεί, εγώ θα έρθω, σας εμπιστεύομαι, ζήτω η Ελλάς».
Αγγίζει το 30% η πτώση των κρατήσεων από τους Γερμανούς
Προβληματισμός επικρατεί, ωστόσο, τις τελευταίες μέρες στους Έλληνες ξενοδόχους για τις κρατήσεις από τις δύο μεγάλες παραδοσιακές αγορές, αυτές της Γερμανίας και της Μεγάλης Βρετανίας.
Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), υπάρχει «μια ανησυχητική αλλαγή συμπεριφοράς όσον αφορά τις κρατήσεις από τη Γερμανία και την Αγγλία, για το 2015».
Ειδικότερα αναφέρουν ότι από τη γερμανική αγορά, η οποία ξεκίνησε πολύ δυναμικά, κερδίζοντας σημαντικό μερίδιο έως και το Δεκέμβριο του 2014, καταγράφεται πτώση στις κρατήσεις από τον Μάρτιο του 2015 κατά 26%, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα της περσινής χρονιάς. Την ίδια στιγμή, η συγκεκριμένη αγορά παρουσιάζει αύξηση στις κρατήσεις κατά 2% στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Όσον αφορά τη βρετανική αγορά, σύμφωνα με το ΣΕΤΕ, αν και δεν έχει καταγραφεί ακόμη αρνητικό πρόσημο, παρατηρείται σημαντική απώλεια μεριδίου έναντι του ανταγωνισμού.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, επισημαίνει ο ΣΕΤΕ, «ο στόχος των 25 εκατ. αφίξεων και των 14 δισ. ευρώ εσόδων, όπως και ο στόχος αύξησης του εσωτερικού τουρισμού, δεν είναι πλέον εφικτός, αφού η θερινή περίοδος είναι περίπου στη μέση και μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί σημαντικές απώλειες.
Οι… καλύτεροι πελάτες της Ελλάδας είναι οι Γερμανοί και η τουριστική αγορά τους θεωρείται η μεγαλύτερη για τη χώρα μας.
Όμως, ενώ σχεδόν οι μισοί Γερμανοί έχουν επισκεφθεί τα ελληνικά αξιοθέατα τουλάχιστον μία φορά, φέτος δείχνουν επιφυλακτικοί στο να έρθουν μαζικά. Έτσι, παρατηρείται πτώση στις αφίξεις περίπου κατά 25%.
Από την ανάλυση των στοιχείων των Γερμανών σε εβδομαδιαία βάση, προκύπτει με σαφήνεια πως οι αποφάσεις των τουριστών επηρεάζονται άμεσα (θετικά ή αρνητικά) από τις οποιεσδήποτε πολιτικο-οικονομικές εξελίξεις σε συνδυασμό με τον τρόπο που αυτές παρουσιάζονται από γερμανικά μέσα ενημέρωσης.
Σκιαγραφώντας το προφίλ των Γερμανών επισκεπτών, η Ελλάδα προσελκύει ιδιαίτερα οικογένειες με τρία ή περισσότερα μέλη, ηλικίας 35 έως 64, ενώ απευθύνεται και σε υψηλότερα εισοδήματα.
Το μεγαλύτερο κίνητρο των Γερμανών ως προς την επιλογή ενός προορισμού εμφανίζεται να είναι η πολιτιστική κληρονομιά, με το φυσικό περιβάλλον και τη γαστρονομία να ακολουθούν.
Τούρκοι και Ολλανδοί ωστόσο, παρά την κρίση, εξακολουθούν να έρχονται στην Ελλάδα.
«Χάθηκαν» και οι παραδοσιακοί πελάτες της Κρήτης, οι Ρώσοι
Βαρόμετρο για την εξέλιξη της φετινής τουριστικής χρονιάς αποτελεί και η πορεία των αφίξεων στη χώρα μας κατά τον Αύγουστο. Πρόκειται για έναν από τους μήνες που –μαζί με τον Σεπτέμβριο και Οκτώβριο– βάζει πάντα τη σφραγίδα του για τις συνολικές ετήσιες αφίξεις.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της Ένωσης Ξενοδόχων Ηρακλείου, ήδη, οι κρατήσεις για τον τελευταίο καλοκαιρινό μήνα στην Κρήτη, το νησί με τις περισσότερες αφίξεις πανελλαδικά, κινούνται με πτώση 10%, γεγονός που προβληματίζει τους επιχειρηματίες. Οι μεγαλύτερες απώλειες για την Κρήτη προέρχονται από την αγορά της Ρωσίας, με τις προβλεπόμενες αφίξεις να κινούνται με πτώση έως και 60%, σε σχέση με πέρυσι.
Ο προβληματισμός των επαγγελματιών του κλάδου στο νησί εντοπίζεται στο γεγονός ότι οι απώλειες από τη ρωσική αγορά δεν «ισοσκελίστηκαν» μέχρι στιγμής από κρατήσεις τουριστών από την παραδοσιακή «δεξαμενή αγορών» για το νησί (Γερμανία, Σκανδιναβία κ.λπ.). Με τα έως τώρα δεδομένα, η πορεία της τουριστικής κίνησης συνολικά, για το 2015, στην περιοχή της Κρήτης εκτιμάται ότι θα έχει αρνητικό πρόσημο σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, επισημαίνει ότι ο τουριστικός κόσμος του νησιού περιμένει με αγωνία την εξέλιξη των κρατήσεων τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Αντίστοιχη είναι η κατάσταση και στη Ρόδο, όπου ο Ιούλιος, αναμένεται να κλείσει με πτώση της τουριστικής κίνησης κατά 40%, σε σχέση με πέρυσι.
* Ρεπορτάζ από την εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 25/07/2015.
