του Χρήστου Καπούτση
Μοιάζει με ειδυλλιακή εικόνα, δύο αγωγοί μεταφοράς φυσικού αερίου, ο ένας αμερικανο-ευρωπαϊκών συμφερόντων και ο άλλος ρωσικός, να περνούν από το έδαφος της Ελλάδας, μεταφέροντας ζωτικής σημασίας ενέργεια στην Κεντροδυτική Ευρώπη και στα Βαλκάνια, καθιστώντας έτσι τη χώρα μας ενεργειακό κόμβο.
Και ακόμη, μια κερδοφόρα δημόσια επιχείρηση, ο ΔΕΣΦΑ, που ιδιωτικοποιείται, αλλά και με συμμετοχή του ελληνικού Δημοσίου να καθίσταται μοχλός οικονομικής ανάπτυξης. Τα οφέλη για την οικονομία προφανή, καθώς θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας, ενώ θα αναβαθμιστεί και η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας. Θα μπορούσε να ήταν και έτσι; Ίσως, όμως, το παραπάνω «σενάριο» είναι πολύ καλό για να είναι και αληθινό!
Δύο ελληνικές κυβερνήσεις με διαφορετικό ιδεολογικό προσανατολισμό, η Κεντροδεξιά των Α. Σαμαρά και Β. Βενιζέλου και η Αριστερά με δεξιές αποχρώσεις των Αλ. Τσίπρα-Π. Καμμένου, υπέγραψαν την κατασκευή δύο αγωγών φυσικού αερίου.
Του αγωγού ΤΑΡ, που θα μεταφέρει το αζερικό φυσικό αέριο (αμερικανικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων)από το Αζερμπαϊτζάν, μέσω Ελλάδας, στην Κεντρική Ευρώπη. Και την επέκταση του Turkish Stream, που μέσω Ελλάδας θα μεταφέρει το ρωσικό φυσικό αέριο στα Βαλκάνια και μέχρι την Αυστρία.
Πιο συγκεκριμένα, ο αγωγός Greek Stream (επέκταση του Turkish Stream) σχεδιάζεται να μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο από τα ελληνοτουρκικά σύνορα προς τη FYROM, τη Σερβία και την Ουγγαρία,παρακάμπτοντας την Ουκρανία,ενώ ο νότιος διάδρομος φυσικού αερίου, που περιλαμβάνει τον αγωγό ΤΑΡ (Ελλάδα – Αλβανία – Ιταλία), θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν προς την Κεντρική Ευρώπη.
Η κατασκευή και η λειτουργία ταυτόχρονα και των δύο αγωγών φυσικού αερίου είναι μάλλον εξαιρετικά δύσκολη προοπτική, διότι συγκρούονται ισχυρά γεωοικονομικά, ενεργειακά και γεωπολιτικά συμφέροντα της δυτικής συμμαχίας (ΗΠΑ- ΝΑΤΟ – ΕΕ) και της Ρωσίας. Επίσης, η ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ συνδέεται με την κατασκευή του ΤΑΡ.
Η μετοχική σύνθεση των δύο κοινοπραξιών είναι ενδεικτική της επερχομένης οικονομικο-πολιτικήςμετωπικής σύγκρουσης.Μέτοχοι της κοινοπραξίας κατασκευής του αγωγού ΤΑΡ είναι οι εξής εταιρείες: η βρετανική BP (20%), η κρατική εταιρεία Socar του Αζερμπαϊτζάν με 20%, η νορβηγική Statoil με 20%, η ισπανική Enagas με 16% και η ελβετική Axpo με 5%.
Αντιδράσεις
Πριν στεγνώσει το μελάνι της υπογραφής που έβαλαν ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλ. Πούτιν, και ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, στη συμφωνία για την επέκταση του Turkish Stream, εκδηλώθηκαν οι πρώτες έντονες αντιδράσεις από τις ΗΠΑ.
Τη δυσαρέσκεια της Ουάσινγκτον για την ελληνορωσική συμφωνία μετέφερε ο ειδικός απεσταλμένος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τις διεθνείς ενεργειακές σχέσεις των ΗΠΑ, Άμος Χόστεϊν.
Μάλιστα, προειδοποίησε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει προβλήματα και από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της ΕΕ, αφού είναι σε εξέλιξη η έρευνα της Κομισιόν σε βάρος των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της ρωσικής Gazprom.
Υπενθύμισε με νόημα την υπογραφή της ελληνορωσικής συμφωνίας για τον αγωγό πετρελαίου Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, πουδεν υλοποιήθηκε ποτέ και παρέμεινε μονάχα στα χαρτιά. Αντίθετα, ο Αμερικανός αξιωματούχοςδιεμήνυσε τη «θερμή» υποστήριξη της χώρας του στην κατασκευή του ΤΑΡ.
Σχετικά με το έργο του διαδριατικού αγωγού TAP, που θα μεταφέρει το αζερικό φυσικό αέριο, μέσω της Θράκης και της Μακεδονίας, στην Αλβανία και από εκεί στην Ιταλία, οι Έλληνες επιχειρηματίες έχουν εναποθέσει πολλές ελπίδες για ανάπτυξη και επενδύσεις στη Βόρεια Ελλάδα. Στις δύο πολύ πρόσφατες ημερίδες γνωριμίας, που διοργάνωσε η κοινοπραξία TAP AG σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδας (ΣΒΒΕ) σε Αλεξανδρούπολη και Θεσσαλονίκη, μεταξύ υποψήφιων βασικών εργολάβων και ενδιαφερόμενων υπεργολάβων,συμμετείχαν περί τους 350 Βορειοελλαδίτες επιχειρηματίες και στελέχη επιχειρήσεων.
Για τον άλλο αγωγό τώρα, η ελληνορωσική ενεργειακή συνεργασία θα σφραγιστεί κατά την επικείμενη συμμετοχή του πρωθυπουργού, Αλ. Τσίπρα, στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ, που θα πραγματοποιηθεί στην Αγία Πετρούπολη στις 18-20 Ιουνίου 2015, όπου θα έχει συνομιλίες με τον Βλ. Πούτιν και με τον επικεφαλής της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ.
«Παγώνει» η ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ
Δεύτερες σκέψεις κάνουν οι Αζέροι της εταιρείας Socar σχετικά με την αγορά του ΔΕΣΦΑ. Η αποκρατικοποίηση του ΔΕΣΦΑ ολοκληρώθηκε μέσω διαγωνισμού τον Δεκέμβριο του 2013. Ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία Socar του Αζερμπαϊτζάν, που αγόρασε το 66% των μετοχών έναντι τιμήματος 400 εκατ. ευρώ που κατανέμονται στο ελληνικό Δημόσιο μέσω του ΤΑΙΠΕΔ (ελέγχει το 31% των μετοχών) και στα Ελληνικά Πετρέλαια που έχουν το 35%. Ωστόσο, η συναλλαγή δεν έχει ολοκληρωθεί λόγω ενστάσεων που προέβαλεη γενική διεύθυνση Ανταγωνισμού της ΕΕ.
Οι Βρυξέλλες αντιδρούν στην πώληση των εταιρειών διαχείρισης κεντρικών αγωγών αερίου, όπως ο ΔΕΣΦΑ,σε εταιρείες-παραγωγούς αερίου προερχόμενες από τρίτες χώρες και αντιπροτείνουν τη μείωση του ποσοστού της Socar. Οι Αζέροι φέρονται διατεθειμένοινα μεταπωλήσουν ένα ποσοστό του ΔΕΣΦΑ σε τρίτη εταιρεία από την Ευρώπη. Μάλιστα, υπάρχει ενδιαφέρον για την αγορά μετοχών του ΔΕΣΦΑ από τη βελγική Fluxys, που μετέχει στην κατασκευή του αγωγού ΤΑΡ.
