Του Χρήστου Καπούτση
Η γεωπολιτική κρίση και η αστάθεια απλώνονται, γρήγορα και απειλητικά,στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής και «πολιορκούν» Ελλάδα και Κύπρο.
Διαμορφώνεται,μέσω της στρατιωτικής βίας, ο νέος γεωπολιτικός χάρτης της περιοχής. Διακρατικές συμμαχίεςείτε καταρρέουν (Τουρκία και Σαουδική Αραβία), είτε ισχυροποιούνται (Συρία, Ιράν), ενώ εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα (Κούρδοι) ή τρομοκρατικές οργανώσεις (τζιχαντιστές)ανατρέπουν εθνικά σύνορα ακρωτηριάζονταςκράτη (Συρία, Ιράκ). Στον πυρήνατων κοσμογονικών εξελίξεων βρίσκεται η αξιοποίηση των πλούσιων ενεργειακών πόρων (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) της περιοχής,η ασφάλεια των διαύλων μεταφορά της ενέργειας στη Δύση και η πολιτική επιρροή των υπερδυνάμεων ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας.
Είναι σαφές ότι Ελλάδα και Κύπρος θα αντιμετωπίσουν άμεσα σκληρά διλήμματα, καθώς το γεωπολιτικό «παιχνίδι» στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή μας γίνεται ολοένα και πιο «βάρβαρο»και αδυσώπητο, καθώς διακυβεύονται τεράστια γεωστρατηγικά και γεωοικονομικά συμφέροντα ισχυρών κρατών και πανίσχυρων πολυεθνικών,που δραστηριοποιούνται στον τομέα της Ενέργειας και της Πολεμικής Βιομηχανίας. Το ερώτημα είναι κατά πόσον οι κυβερνήσεις Αθηνών και Λευκωσίας αξιολογούν τις γεωπολιτικές παραμέτρους και είναι προετοιμασμένες να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα της γεωγραφίας και να προστατέψουν τα συμφέροντα του ελληνισμού.
Τι κάνει η Τουρκία
Η Τουρκία αποφάσισε να εμπλακεί στρατιωτικά, αλλάμε κάπως ιδιόρρυθμο τρόπο, στον αγώνα κατά των τζιχαντιστών του ISIS, απαιτώντας ισχυρά ανταλλάγματα κατά τη συνήθηδιπλωματική τακτική της. Επιχειρεί, παράλληλα,να αποσπάσει σοβαρά πλεονεκτήματα είτε στη Συρία, είτε στο Αιγαίο και στη Θράκη, είτε στην Κύπρο.
Ήδη, με τουρκική παρέμβαση, η Κύπρος υποχρεώθηκε να αναστείλει τις δραστηριότητές της στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Κύπρος σήμερα βιώνει στιγμές επιστροφής του σχεδίου Ανάν του 2004,αλλά στην πιο χειρότερη εκδοχή του. Η Κύπρος προετοιμάζεται να θυσιαστεί, με ευθύνη της ηγεσίας της καικαθ’ υπόδειξη του διεθνούς παράγοντα, που επιθυμεί να προσφέρει την Κύπρο ως «αντίδωρο» στην Τουρκία, ώστε η Άγκυρα να εμπλακεί στον πόλεμο εναντίον του ISIS.Παράλληλα, προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς οι διαδικασίες και με τη συναίνεση του Ν. Αναστασιάδη,ώστε να δημιουργηθείτο νέο κράτος στη νοτιοανατολική Μεσόγειο που θα λέγεται Ε.Κ.Ο. (ΕνωμένηΚυπριακή Ομοσπονδία).
«Βοηθάει» και οΑ. Τσίπρας, που τοποθέτησε τη Σία Αναγνωστοπούλου αν. υπουργό Εξωτερικών, και η οποία«εργάστηκε» με πάθος το 2004 για να επιβληθεί, με θεμιτά και αθέμιτα μέσα, το σχέδιο Ανάν ως λύση του Κυπριακού. Ασφαλώς, το κλειδί για τη λύση του Κυπριακούβρίσκεται στην Άγκυρα. Η Τουρκία κατέχει τμήμα της Κύπρου στρατιωτικά και έχει εγκαθιδρύσει ένα παράνομο μόρφωμα, το οποίο προσπαθεί να καταστήσει μια αναγνωρισμένη οντότητα, πολιτικά ισότιμη με την Κυπριακή Δημοκρατία, ώστε, μέσω της «λύσης» τύπου Ανάν, η Άγκυρα να ελέγξει ολόκληρη την Κύπρο ως γεωπολιτικό χώρο. Αποτελεί διαχρονική πολιτική της Άγκυρας ο στρατηγικός (στρατιωτικός και οικονομικός)έλεγχος της περιοχής του νοτιανατολικού Αιγαίου (Ρόδος, Κάρπαθος, Καστελόριζο)και της Κύπρου.
Η αντίδραση της Ελλάδας
Η Ελλάδα απέχει πολύ από τη διαμόρφωση μιας υψηλής στρατηγικής,ώστε να σταματήσεινα είναι η Κύπρος η «αχίλλειος πτέρνα» στην περίπτωση τουρκικής στρατιωτικής απειλής.Είναι επιβεβλημένη η ενίσχυση τηςελληνικής στρατιωτικής αποτροπής στην Ανατολική Μεσόγειο.Είναι αναγκαία μια νέα μορφή κοινού αμυντικού δόγματος Ελλάδας και Κύπρου, που στην οργανωτική και επιχειρησιακή του δομή θα περιλαμβάνει και στρατηγικές προστασίας βυθοτεμαχίων και πλατφόρμων εξόρυξης υδρογονανθράκων, υπεράσπισης της ελλαδικής και κυπριακής ΑΟΖ, αντιμετώπισης τρομοκρατικών απειλών, καθώς και μηχανισμούς έρευνας και διάσωσης, καταπολέμησης του λαθρεμπορίου και αντιμετώπισης των ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών ροών.
Στις πολύ ενδιαφέρουσες πτυχές της πολυεπίπεδης κρίσης είναι η προοπτική ανάπτυξης ισχυρών πολιτικο-στρατιωτικών σχέσεων Ελλάδας,Ισραήλ και Κύπρου. Μάλιστα,αποφασίστηκε τον Σεπτέμβριο ναπραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη η τριμερής συνάντηση Κύπρου, Ισραήλ, Ελλάδας, σε επίπεδο υπουργώνΕξωτερικών,προκειμένου να προετοιμάσουνσυνάντηση κορυφής, με στόχοτηστενότερησυνεργασία σε καίριουςτομείς, όπως είναι αυτοί της ενέργειαςκαι της ασφάλειας.Πιθανότατα θα υπάρξει και αντίστοιχη συνάντηση με την Αίγυπτο, την απαραίτητη χώρα-«κλειδί» για την οικοδόμηση ενός περιφερειακού συστήματος οικονομικής συνεργασίας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως είναι γνωστό, το Ισραήλ και η Αίγυπτος έχουν «ψυχρές» σχέσεις με την Τουρκία, αλλά και με το Ιράν, την ανερχόμενη δύναμη (το Ιράν είναι δεύτερη χώρα παγκοσμίως σε αποθέματα φυσικού αερίου) στην περιοχή, ειδικά μετά την εντυπωσιακή αμερικανο-ιρανική προσέγγιση. Το Ιράν έχει εκδηλώσει την επιθυμία του να αναπτύξει στενότερες σχέσεις με την Ελλάδα, όχι όμως και με την Τουρκία του Ερντογάν.
Η «δόλια» Τουρκία
Η Τουρκία χρησιμοποιεί τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και του Ισλαμικού Κράτους για επιχειρήσεις κατά των Κούρδων στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και στο Βόρειο Ιράκ.Η Άγκυρα δηλώνει ότι διεξάγει πόλεμο εναντίον των ανταρτών του Ισλαμικού Κράτους, αλλά παράλληλα και εναντίον των Κούρδων τρομοκρατών.
Τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη κάνουν αεροπορικές επιδρομές εναντίον των τζιχαντιστών του Ι.Κ. Όμως, «κατά λάθος»οι βόμβες των τουρκικών μαχητικών πλήττουν εγκαταστάσεις των Κούρδων της Συρίαςπου βρίσκονται σε αυτή την περιοχή και, όπως είναι γνωστό,συνεργάζονται στενά με το στρατιωτικό σκέλος των Κούρδων της Τουρκίας, το ΡΚΚ.
Οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται το δόλιο «παιχνίδι»του Ερντογάν, γι’ αυτό Αμερικανοί πιλότοι θα πετούν μαζί με Τούρκους στα μαχητικά που θα απογειώνονται από την τούρκικη βάση Insirlik, στην περιοχή των Αδάνων, κοντά στα σύνορα με τη Συρία, και θα εξουδετερώνουν επίγειους στόχους του Ι.Κ.
