Τις ευθύνες της ΕΕ και γενικότερα της Δύσης για το προσφυγικό ζήτημα και την έξαρση του ισλαμισμού, αναλύει σε συνέντευξή του στο «paraskhnio.gr» ο ειδικός ισλαμολόγος και συντονιστής του Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής του ΕΛΙΑΜΕΠ Δρ Ευάγγελος Βενέτης. Ο κ. Βενέτης, θεωρεί πως οι αυξημένες προσφυγικές ροές, οφείλονται στις στρατιωτικές επεμβάσεις των μεγάλων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, στην πολιτική αστάθεια πολλών ισλαμικών κρατών καθώς και στον απαρχαιωμένο τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος από την Δύση. Παράλληλα, πιστεύει ότι η πολιτική της Αθήνας στο προσφυγικό, σε σχέση με την Τουρκία, μπορεί να είναι χαμηλών τόνων, αλλά καθίσταται απόλυτα ορθή, «διότι αποφεύγει την όξυνση μιας εύθραυστης ισορροπίας στο Αιγαίο».
Έχει ευθύνες η ΕΕ και γενικότερα η Δύση στη δημιουργία του ισλαμικού κράτους και για την επακόλουθη προσφυγική κρίση;
Οι ευθύνες τόσο των ΗΠΑ όσο και των ισχυρών χωρών της Ευρώπης, στην αποσταθεροποίηση του ισλαμικού κόσμου είναι δεδομένες. Οι λάθος γεωπολιτικοί χειρισμοί από τις ΗΠΑ, την Βρετανία και την Γαλλία στους πολέμους του Αφγανιστάν, της Συρίας, της Λιβύης και της Υεμένης, έχουν προκαλέσει πτώση καθεστώτων και κρατών, με αποτέλεσμα να προκύψουν πλήθη προσφύγων από τις χώρες αυτές προς την Ευρώπη.
Πως μπορεί η ΕΕ να αναχαιτίσει τον ισλαμικού φονταμενταλισμό μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες; Κινδυνεύει με «τσουνάμι» προσφύγων η Ευρώπη;
Κινδυνεύει με προσφυγικό «τσουνάμι» τόσο από την Συρία όσο και από την Υεμένη, αλλά και από άλλες περιοχές του κόσμου. Το Ισλαμικό κράτος και η ασύμμετρη απειλή του, μπορούν να αντιμετωπιστούν αν υπάρξει σταθεροποίηση στη Συρία, με τον Άσαντ στην εξουσία και την συριακή αντιπολίτευση αμνηστευμένη και συγκυβερνούσα. Παράλληλα, πρέπει να κλείσουν τα μέτωπα στον υπόλοιπο ισλαμικό κόσμο και να βρεθεί ένα «mοdus vivendi» μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ. Το κλείσιμο των συνόρων της Ευρώπης αποτελεί απαρχαιωμένο τρόπο αντιμετώπισης κάθε ασύμμετρης απειλής στον σύγχρονο τεχνολογικό κόσμο.
Η ταύτιση της ελληνικής με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ στο προσφυγικό θεωρείτε πως ήταν θετική για τη χώρα;
Δεν υπάρχει ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική γενικά και επί της ουσίας. Στο προσφυγικό η Ευρώπη είναι ανύπαρκτη. Λόγω αυτής της έλλειψης συνοχής, η Ευρωζώνη είναι σε κίνδυνο. Η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι ορθή σε σχέση με την Τουρκία, ανεπαρκής στα Βαλκάνια και ανύπαρκτη εντός της ΕΕ. Σε επίπεδο εσωτερικής πολιτικής η συγκυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου έχει αποτύχει πλήρως γιατί δεν οργανώθηκε κανένα σχέδιο έγκαιρης και προληπτικής αντιμετώπισης των προσφυγικών ροών, λόγω της προχειρότητας και της εφήμερης αντιμετώπισης των πραγμάτων που χαρακτηρίζουν την συγκυβέρνηση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα κοινωνικής ανασφάλειας, μπορεί η Ελλάδα και η Ευρώπη να χειριστούν αποτελεσματικά και σε βάθος χρόνου το προσφυγικό;
Δεν θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις ροές των προσφύγων αν δεν βρουν λύση δίκαιη τόσο για την Ευρώπη όσο και για τις χώρες προέλευσης των προσφύγων, σε σχέση με τα αίτια που τις προκαλούν την μετανάστευση: Γεωπολιτική (Παλαιστινιακό, Συριακό, Λιβύη, Υεμένη) κλίμα, οικονομία, πολιτικοκοινωνικές συνθήκες τόσο στην Ευρώπη όσο και στις χώρες προέλευσης.
Πως επηρεάζεται η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας από το προσφυγικό σε συνδυασμό με τις τουρκικές μεθοδεύσεις στο Αιγαίο;
Η γεωπολιτική υπεραξία της Τουρκίας είναι αδιαμφισβήτητη για την Δύση. Η Άγκυρα έχει αντιμετωπίσει το προσφυγικό στη Συρία από μόνη της επαρκώς για τέσσερα περίπου χρόνια και δεν μπορεί να συνεχίσει να το πράττει χωρίς την στήριξη της Δύσης. Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας στο Συριακό, έχει συμβάλει στην πρόσκληση των προσφυγικών ροών. Η Ελλάδα από την πλευρά της ευρισκόμενη στην δεινή εσωτερική οικονομική της κατάσταση, καλείται να αντιμετωπίσει την γεωπολιτική επιρροή της γείτονος, χρησιμοποιώντας την «ήπια ισχύ». Η ελληνική πολιτική στο προσφυγικό, σε σχέση με την Τουρκία είναι χαμηλών τόνων αλλά και απόλυτα ορθή, διότι αποφεύγει την όξυνση μιας εύθραυστης ισορροπίας στο Αιγαίο, παρά την αμετροεπή και ανεύθυνη στάση των Ευρωπαίων Εταίρων της, οι οποίοι επανειλημμένα έχουν προ-καλέσει την Αθήνα να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για την δήθεν στεγανοποίηση των θαλασσίων συνόρων σε σχέση με το προσφυγικό.
Η Αυστρία, η Ουγγαρία αλλά και οι βόρειοι υποστηρικτές τους, οι οποίοι δήθεν προσφέρθηκαν να στείλουν δυνάμεις για την προστασία των συνόρων με την Τουρκία, θα ήταν από τις πρώτες που θα αποχωρούσαν από τη σύμπραξη και θα άφηναν εκτεθειμένη την Ελλάδα, σε περίπτωση διασάλευσης του «στάτους κβο» στο Αιγαίο σε σχέση με την Τουρκία.
Συμφωνείτε με τη δήλωση του που είχε κάνει πρόσφατα ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας, ότι «οι σημερινοί δαρμένοι πρόσφυγες είναι οι αυριανοί Τζιχαντιστές»;
Η δήλωση Τόσκα είναι διορατική και εν μέρει ορθή, ωστόσο, είναι λάθος το γεγονός ότι ειπώθηκε από ένα τόσο υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος. Μερικά πράγματα λέγονται και γίνονται και μερικά πράγματα δεν λέγονται και γίνονται. Η ορθότητα της δήλωσης Τόσκα έγκειται στο γεγονός ότι η συσσώρευση και παγίδευση τόσων χιλιάδων προσφύγων στα Βαλκάνια από την ανεύθυνη πολιτική κλειστών συνόρων της Αυστρίας και άλλων ευρωπαϊκών κρατών, προκαλεί ανθρωπιστική κρίση με θύματα τους μουσουλμάνους πρόσφυγες οι οποίοι στερούνται βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως τροφή, νερό, στέγη, καθαριότητα. Αυτή η εξαθλίωση δυναμιτίζει τις σχέσεις των μουσουλμάνων γενικά με τη Δύση διότι βλέπουν τους μουσουλμάνους αδελφούς τους στα Βαλκάνια να βρίσκονται σε αυτή την άθλια κατάσταση. Κάποιοι από τους εξαθλιωμένους πρόσφυγες, δεν αποκλείεται μέσα στην απελπισία τους να διεκδικήσουν το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια με δυναμικότερο τρόπο, ο οποίος να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης ακραίων κύκλων.
Συνέντευξη στον Παναγιώτη Αλιμήση
Ο Δρ Ευάγγελος Βενέτης είναι συντονιστής του Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και ειδικός στις Ισλαμικές και Μεσανατολικές Σπουδές στο Κέντρο Ανατολικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών.
