Ο Νέλσον Ρολιλάχια Μαντέλα, ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, ο άνθρωπος που πολέμησε με όλες τις δυνάμεις του το καθεστώς του απαρτχάιντ και οδήγησε τη χώρα του σε μια πολυφυλετική δημοκρατία, πέθανε την Πέμπτη στο σπίτι του στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Ο Μαντέλα γεννήθηκε στις 18 Ιουλίου το 1918 στο Τρασκέι στη Νότιο Αφρική. Γιος ενός φυλάρχου αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Γιοχάνεσμπουργκ. Πήγε στο Γιοχάνεσμπουργκ επεισή οι γονείς του ήθελαν παρά τη θέλησή του να τον παντρρέψουν., Το 1944, έγινε μέλος του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (ANC) και εργάστηκε σκληρά για την εξάλειψη των πολιτικών του απαρτχάιντ του κυβερνώντος Εθνικού Κόμματος. Κατά τη διάρκεια της δίκης του για τις δραστηριότητές του, ο Μαντέλα διακήρυξε: «Πάλεψα ενάντια στην κυριαρχία των λευκών, πάλεψα και ενάντια στην κυριαρχία των μαύρων. Αυτό που επιθυμώ είναι το ιδανικό μιας δημοκρατικής και ελεύθερης κοινωνίας, όπου όλοι οι άνθρωποι συμβιώνουν αρμονικά και απολαμβάνουν ίσων ευκαιριών. Είναι ένα ιδανικό, το οποίο ελπίζω να ζήσω και να το πραγματοποιήσω. Αλλά αν χρειαστεί, είναι ένα ιδανικό για το οποίο είμαι προετοιμασμένος να πεθάνω».
Το 1944, μαζί με τον Όλιβερ Τάμπο και τον Γουόλτερ Σιζούλου, ίδρυσε τη νεολαία του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου, της οποίας ανέλαβε πρόεδρος το 1950. Με τον Τάμπο ίδρυσε και το πρώτο δικηγορικό γραφείο μαύρων της Νότιας Αφρικής, το 1952.
Το 1956 συνελήφθη με την κατηγορία της προδοσίας αλλά απαλλάχθηκε το 1961, την ίδια χρονιά που ίδρυσε και την οργάνωση «Λόγχη του Έθνους», η οποία επί της ουσίας ήταν το στρατιωτικό σκέλος του ΑΕΚ που είχε κηρυχθεί παράνομο έναν χρόνο νωρίτερα.
Το 1962 συνελήφθη και πάλι και καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια καταναγκαστικά έργα επειδή είχε βγει παράνομα από τη χώρα και επειδή υποκινούσε τους μαύρους εργάτες να απεργήσουν. Ακολουθεί νέα δίκη, το 1963-4 και η καταδίκη του σε ισόβια κάθειρξη, μετά την ανακάλυψη του μυστικού αρχηγείου του ΑΕΚ όπου βρέθηκε το ημερολόγιό του μαζί με διάφορα έγγραφα για τη δράση των αντάρτικων ομάδων.
Από το 1964 ήταν κρατούμενος στο νησί Ρόμπεν, αρχικά σε άθλιες συνθήκες και με ακραίους περιορισμούς στον αριθμό επισκεπτών και την αλληλογραφία του: του επέτρεπαν ένα γράμμα και έναν επισκέπτη ανά έξι μήνες. Σταδιακά οι συνθήκες βελτιώθηκαν και το 1982 μεταφέρθηκε στη φυλακή Πόλσμουρ όπου του επετράπη να συνεχίσει τις σπουδές του και να πάρει τελικώς το πτυχίο Νομικής, το 1989. Την χρονιά εκείνη ο τότε πρόεδρος της χώρας Πίτερ Μπότα πρότεινε να τον απελευθερώσει υπό τον όρο να αποκηρύξει τη βία, κάτι που ο Μαντέλα δεν δέχτηκε.
Τα χρόνια που έζησε στη φυλακή και οι αγώνες του μέσα από αυτήν για την κατάργηση του απαρτχάιντ τον κατέστησαν έναν από τους διασημότερους πολιτικούς κρατούμενους της εποχής του και ηγέτη μυθικών διαστάσεων για εκατομμύρια μαύρους Νοτιοαφρικανούς αλλά και για όλους τους καταπιεσμένους λαούς σε όλο τον κόσμο.
Τα τελευταία χρόνια αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας. Στις αρχές του μήνα εισήχθη στο νοκοσομείο για 24 ώρες στο πλαίσιο εξετάσεων ρουτίνας, όπως δήλωσαν τότε οι αρχές, ενώ τον περασμένο Δεκέμβριο πέρασε σχεδόν τρεις εβδομάδες στο νοσοκομείο με λοίμωξη του αναπνευστικού έπειτα από εγχείρηση για αφαίρεση πέτρας από τη χοληδόχο κύστη. Εχει ιστορικό πνευμονοπάθειας από το 1988, όταν προσεβλήθη από φυματίωση στη φυλακή όπου βρισκόταν ως πολιτικός κρατούμενος. Το 2001 υπεβλήθη σε ακτινοθεραπεία για καρκίνο του προστάτη και τον επόμενο χρόνο δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι είχε θεραπευτεί εντελώς.
Ο ίδιος είχε πει το 1999: «Την τελευταία ημέρα της ζωή μου θέλω να ξέρω ότι όσοι αφήνω πίσω μου θα πουν : «Ο άνθρωπος που κείτεται εδώ έκανε το καθήκον του για τη χώρα και το λαό του».
Δηλώσεις της ελληνικής κυβέρνησης και των βουλευτών για τον ιστορικό ηγέτη
«Αληθινό ήρωα» και «συγκλονιστική προσωπικότητα» χαρακτήρισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, τον Νέλσον Μαντέλα, σε ανακοίνωση του.
Η είδηση του θανάτου του Νέλσον Μαντέλα «προκαλεί παγκόσμια συγκίνηση όχι μόνο γιατί αγαπήθηκε από όλους τους αδικημένους του πλανήτη, αλλά, ίσως περισσότερο, γιατί το παράδειγμά του, στη ζωή και στους αγώνες, δεν φαίνεται ότι μπορεί να επαναληφθεί στο ορατό μέλλον», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Παπούλιας.
«Η εικόνα της Νότιας Αφρικής δεν πρόκειται να φύγει ποτέ από τη σκέψη όσων πιστεύουν ότι οι μάχες για τη δημοκρατία, την ελευθερία, την ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι μια μοναδική πραγματική δικαίωση για τις ηγεσίες και τις κοινωνίες των λαών μας», συμπλήρωσε.
Τη βαθιά θλίψη του για την απώλεια του ηγέτη της Νότιας Αφρικής, Νέλσον Μαντέλα, εξέφρασε ο πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς με επίσημη δήλωσή του.
«Αποχαιρετούμε, σήμερα, μαζί με ολόκληρη την παγκόσμια κοινότητα, τον ήρωα που έγραψε μοναδικές σελίδες στη νεότερη Ιστορίας της. Το σύμβολο των αγώνων για ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ισότητα και ελευθερία, σε έναν καλύτερο και πιο δίκαιο κόσμο», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Πρόσθεσε ακόμη ότι «οι Έλληνες θα τιμούμε για πάντα τη μνήμη» αυτού του «ιδεολόγου αγωνιστή ενάντια στη βία, το απαρτχάιντ και σε κάθε μορφής ρατσισμό».
«Σύμβολο του διαρκούς αγώνα για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ισότητα και ελευθερία» είναι ο Νέλσον Μαντέλα σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εξωτερικών, Ευ. Βενιζέλο.
«Ο Νέλσον Μαντέλα είχε το προνόμιο να περάσει στο χώρο της παγκόσμιας ιστορίας, εδώ και πολλά χρόνια, ως εμβληματική φυσιογνωμία του οικουμενικού αγώνα κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας», δήλωσε ο κ. Βενιζέλος με αφορμή τον θάνατο του ιστορικού ηγέτη της Νότιας Αφρικής.
«Το όνομα και η εικόνα του ας ευχηθούμε να λειτουργούν πάντα ως σημείο αναφοράς με ουσιαστικό θεσμικό και κοινωνικό περιεχόμενο», πρόσθεσε.
Ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Κυριάκος Μητσοτάκης σχολίασε μέσω twitter το θάνατο του Νέλσον Μαντέλα, αναφέροντας πως παρά τα 27χρόνια φυλακής κατάφερε και συγχώρεσε τους αντιπάλους του.
Τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένεια του μεγάλου ηγέτη και στον λαό της Ν. Αφρικής εξέφρασε και ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξης Τσίπρας.
«Ο ελληνικός λαός με θαυμασμό και αλληλεγγύη ακολούθησε τον αγωνιστικό βηματισμό του θρυλικού Νέλσον Μαντέλα για δεκαετίες, ταυτίστηκε με τους αγώνες του και τις ιστορικές κατακτήσεις του λαού της Ν. Αφρικής που αυτές τις μέρες θρηνεί για το χαμό του», ανέφερε ο κ. Τσίπρας.
«Ο “Μαντίμπα” μας δίδαξε πολλά. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των πιο δημοκρατικών και επαναστατικών ιστορικών παραδόσεων της οικουμένης», πρόσθεσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ..
«Ο Νέλσον Μαντέλα δεν είναι μόνο ένα πανανθρώπινο σύμβολο κοινωνικής δικαιοσύνης, ισότητας, αξιοπρέπειας και αλληλεγγύης», τονίζει σε δήλωσή της η Ρένα Δούρου.
Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ σημειώνει πως «συμβόλιζε και θα συμβολίζει για πάντα τη σημασία του αδιάκοπου αγώνα για την προάσπιση αυτών των αδιαπραγμάτευτων αξιών. Τη σημασία της πάλης κατά του ρατσισμού και των φυλετικών διακρίσεων», προσθέτοντας πως «ειδικά σήμερα, σε μια συγκυρία που νεοναζί και ρατσιστές σηκώνουν ξανά κεφάλι, το παράδειγμα του συνεπούς αγώνα του Νέλσον Μαντέλα μας δείχνει το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε όλοι, πολίτες και κοινωνίες, απέναντι στη βαρβαρότητα, η οποία δεν έχει πατρίδα».
Τα θερμά του συλλυπητήρια για το θάνατο του πρώην προέδρου του Αφρικάνικου Εθνικού Κογκρέσου και πρώτου εκλεγμένου προέδρου της Νότιας Αφρικής σε πολυφυλετικές εκλογές εκφράζει και το ΚΚΕ με ανακοίνωσή του.
«Η κληρονομιά των λαϊκών αγώνων, στους οποίους συμμετείχε και πρωτοστάτησε ενάντια στις διακρίσεις, τη φτώχεια, την ανεργία, τις ανισότητες, βρίσκει σήμερα έκφραση, νόημα και σκοπό στην πάλη των εργατών και των λαϊκών στρωμάτων της Νότιας Αφρικής και όλου του κόσμου ενάντια στα μονοπώλια, την εκμετάλλευση και τον καπιταλισμό», καταλήγει η ανακοίνωση του ΚΚΕ.
