του Χρήστου Καπούτση
Ενεργειακή πύλη εισόδου για τη νότια Ευρώπη καθίσταται σταδιακά η Ελλάδα, μετά και την υπογραφή σχετικής συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν. Οι συνομιλίες που είχε στην Αθήνα ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ και οι υπουργοί που τον συνόδευαν, με τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κ. Παπούλια, τον Πρωθυπουργό Αντ. Σαμαρά με τη συμμετοχή του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης Β. Βενιζέλου, του υπουργού Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Γ. Μανιάτη και του Υπουργού Ανάπτυξης Ν. Δένδια, επικεντρώθηκαν σε δυο μείζονα ζητήματα. Την επιτάχυνση των διαδικασιών για την έγκριση της μεταβίβασης της πλειοψηφίας των μετοχών του ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Συστήματος Φυσικού Αερίου), αλλά και για την έναρξη κατασκευής του Διαδριατικού αγωγού φυσικού αερίου ΤΑΡ (trans adriatic pipeline, tap) εντός των χρονικών ορίων που έχουν συμφωνηθεί.
Και τα δύο ζητήματα, η πώληση της ΔΕΣΦΑ στην αζέρικη SOCAR (State Oil Company of Azerbaijan Republic) και η κατασκευή του ΤΑΡ, που θα μεταφέρει το αζέρικο φυσικό αέριο στην Ευρώπη, επειδή συμβάλλουν στην σταδιακή ενεργειακή απεξάρτηση της Ε.Ε. από τη Ρωσία, σαφώς ενισχύουν την εταιρική σχέση της Ελλάδας με τη Δύση (Ε.Ε.-ΗΠΑ), ταυτόχρονα όμως, «παγώνουν» τις ελληνορωσικές σχέσεις.
Σχετικά με τον ΔΕΣΦΑ, δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη η πώληση, διότι δεν έχει εγκριθεί από την Ε.Ε.. Αναμένεται ότι σύντομα θα ρυθμιστεί και η τελευταία εκκρεμότητα για την ολοκλήρωση της εξαγοράς, με την τελική έγκριση από την αρμόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η συμφωνία πώλησης του 66 % των μετοχών της ΔΕΣΦΑ(35 % από τα Ελληνικά Πετρέλαια και 31 % από το Δημόσιο) έναντι 400 εκατ. ευρώ στην αζέρικη Socar έχει υπογραφεί από τον Δεκέμβριο του 2013.
Η εξαγορά της ΔΕΣΦΑ από τη Socar, αποδεικνύεται εξαιρετικά περίπλοκη υπόθεση , αφού έχει εμπλακεί στα γρανάζια της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Η πολυπλοκότητα του εγχειρήματος έγκειται στον έλεγχο του διαχειριστή του συστήματος φυσικού αερίου ενός κράτους μέλους της Ε.Ε. από εταιρεία κράτους μη μέλους, που δεν έχει αναγνωρίσει και δεν έχει επικυρώσει τις προβλέψεις των οδηγιών του «τρίτου ενεργειακού πακέτου της Ε.Ε.. Επισημαίνουμε ότι, ο χειρισμός του θέματος από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι πολύ προσεκτικός, αφού τα ίδια χαρακτηριστικά με τη Socar έχει και η ρωσική Gazprom (παραγωγός, μεταφορέας, προμηθευτής φυσικού αερίου με έλεγχο σε υποδομές μεταφοράς), σε βάρος της οποίας εξελίσσεται έρευνα της Επιτροπής, για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης, που αντίκειται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Ειδικότερα για τον αγωγό φυσικού αερίου ΤΑΡ, τον ανταγωνιστικό του ρωσικού αγωγού South Stream, που η Ε.Ε. απαίτησε από τη Βουλγαρία να διακόψει τις εργασίες κατασκευής του επί του εδάφους της, επισημαίνουμε ότι. Ο αγωγός ΤΑΡ θα έχει αρχική μεταφορική ικανότητα 10 δις. κυβικών μέτρων αερίου ετησίως, η επένδυση για το ελληνικό τμήμα του αγωγού (870 χιλιόμετρα από τους Κήπους του Έβρου μέχρι τα ελληνοαλβανικά σύνορα) θα φθάσει σε 1,7 δις. ευρώ ενώ αναμένεται αν δημιουργηθούν 2500 άμεσες και 12.000 έμμεσες θέσεις εργασίας. Μέτοχοι της Κοινοπραξίας του αγωγού είναι οι εταιρίες BP (20%), SOCAR (20%),Statoil (20%), Fluxys (16%), Total (10%), E.ON (9%) και Axpo(5%).
Ο Αζέρος πρόεδρος Ιλχάμ Αλίεφ , στην κοινή συνέντευξη τύπου με τον Έλληνα ομόλογό του Κ. Παπούλια, δήλωσε ότι, «ο αγωγός TAP και η αξιοποίηση του κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ είναι σημαντικά για την Ευρώπη. Χάρη σ΄ αυτά, το αέριο θα έρχεται στις ευρωπαϊκές αγορές, για πολλές δεκαετίες».
Επίσης στις συνομιλίες που είχαν στην Αθήνα οι δυο υψηλόβαθμες αντιπροσωπείες (Ελλάδας και Αζερμπαϊτζάν), κατατέθηκε και συζητήθηκε εκτενώς, η ελληνική πρόταση για τη δημιουργία του αγωγού Φυσικού Αερίου Αιγαίου -Βαλτικής. Θα πρόκειται για έναν νέο αγωγό φυσικού αερίου που θα ξεκινά από τη βόρεια Ελλάδα, θα συνδέει το δικό μας δίκτυο με το εθνικό δίκτυο της Βουλγαρίας και στη συνέχεια θα συνδέει το βουλγαρικό δίκτυο με τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, και τις υπόλοιπες χώρες ως τη Βαλτική. «Η χώρα μας θα μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου ενεργειακών προϊόντων, σε μια Ευρώπη βαθιά διψασμένη για όσο το δυνατόν μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου», δήλωσε ο πρωθυπουργός Α. Σαμαράς.
Λόγω της κρίσης στην Ουκρανία, αλλά και της γενικότερης γεωπολιτικής αστάθειας που επικρατεί στην ανατολική και στη νότια γειτονία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, αλλά και η ασφάλεια των οδών τροφοδοσίας της Ε.Ε. με φυσικό αέριο και πετρέλαιο, αναδεικνύονται σε κορυφαίες σταθερές της υπό διαμόρφωση νέας διεθνοπολιτικής πραγματικότητας στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή μας.
ΤΑΡ- Socar- ΔΕΣΦΑ- αγωγός Φυσικού Αερίου Αιγαίου -Βαλτικής, είναι τα κλειδιά για την είσοδο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη, αλλά και για την προμήθεια σχετικά φτηνού φυσικού αερίου για τα ελληνικά νοικοκυριά, ώστε να μην υπάρχουν Έλληνες πολίτες που θα ξεπαγιάζουν το χειμώνα, επειδή οι τιμές του πετρελαίου θέρμανσης είναι απαγορευτικές.
