ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΥΤΙΑ
Δύο κορυφαίοι της κυβέρνησης για το Ασφαλιστικό, ο κ. Μητρόπουλος και ο κ. Ρωμανιάς, «θέτουν τον δάκτυλον επί των τύπων των ήλων». Ο κίνδυνος μείωσης των συντάξεων είναι άμεσος, ενώ για φέτος, αν δεν συνεχιστεί η πίεση των δανειστών για τις συντάξεις, 300.000 εργαζόμενοι θα πάρουν αργότερα τη σύνταξη 5-7 έτη!
Στο τραπέζι μπαίνουν και οκτώ εισηγήσεις για την εξεύρεση πόρων, μέσω ειδικών εισφορών… Τόσο ο κ. Μητρόπουλος όσο και ο κ. Ρωμανιάς φοβούνται τα χειρότερα. Ας δούμε, όμως, τις εξελίξεις.
Πάνω από 300.000 υποψήφιοι για σύνταξη, αν υλοποιηθεί η θέληση των δανειστών, θα την πάρουν μετά από επτά χρόνια. Ο γενικός γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Γιώργος Ρωμανιάς, είναι σαφής: «Μας πιέζουν να κινηθεί η διαδικασία άμεσα. Εμείς προτείνουμε να γίνει αργότερα. Το e-mail Χαρδούβελη το ζητούσε από το 2021. Εμείς το ζητάμε από το 2025, ώστε οι πολίτες εργαζόμενοι να μην αιφνιδιαστούν και η ζωή τους ανατραπεί».
Ο Αλέξης Μητρόπουλος δηλώνει με σαφήνεια: «Είτε καταργηθεί η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος είτε όχι, οι μειώσεις των συντάξεων θα γίνουν». Ο αντιπρόεδρος της Βουλής σημειώνει ότι «αν δεν καταργηθούν οι αιτίες των μειώσεων των εσόδων των Ταμείων, πάμε σε όλεθρο».
Από τον Μάιο 2010 μέχρι τον Ιούνιο 2012 οι περικοπές των κύριων και επικουρικών συντάξεων, σύμφωνα με τα στοιχεία του καθηγητή κ. Ρομπόλη, ανήλθαν συνολικά στο επίπεδο των 4,2 δισ. ευρώ. Ακόμη, στο πρόγραμμα περικοπών και λιτότητας των 11,6 δισ. ευρώ για την περίοδο 2013-2014, οι περικοπές κύριων και επικουρικών συντάξεων, εφάπαξ και κοινωνικών επιδομάτων αντιστοιχούν στο 43% του συνολικού ποσού, δηλ. 5,5 δισ. ευρώ. Να τονιστεί ότι στην περίοδο 2010-2011, οι μειώσεις μισθών του Δημοσίου ανήλθαν στα 3,5 δισ. ευρώ και του ιδιωτικού τομέα στα 3 δισ. ευρώ.
Δηλαδή, την περίοδο 2010-2011, οι περικοπές των συντάξεων και οι μειώσεις των μισθών ανήλθαν αθροιστικά σε 16,2 δισ. ευρώ, δηλαδή 8% του ΑΕΠ χωρίς να έχει μειωθεί η ανεργία, το δημόσιο χρέος και η ύφεση. Και εξηγεί, λέγοντας: «Πρέπει να επανέλθουν όλες οι πηγές χρηματοδότησης και να βρεθούν πόροι. Ανεργία, μικρότεροι μισθοί, χαμηλή χρηματοδότηση και δεκάδες προβληματικές παρεμβάσεις οδήγησαν το Ασφαλιστικό σε έμφραγμα».
Στο θέμα των ορίων ηλικίας, ο κ. Ρωμανιάς τονίζει: «Το χειρότερο από τα σενάρια που προβλέπουν οι δανειστές είναι άμεση έναρξη από τώρα της σταδιακής αύξησης των ορίων ηλικίας, ώστε να προσαρμοστούν στο 62ο και στο 67ο έτος της ηλικίας. Αυτό είναι το σενάριο που υποστηρίζουν οι δανειστές». Υπάρχει και δεύτερο σενάριο που, σύμφωνα με το e-mail Χαρδούβελη, θέτει την αύξηση από το 2021 και μετά. Ωστόσο, ο κ. Ρωμανιάς λέει ότι «η κυβέρνηση θέτει ένα τρίτο σενάριο που προβλέπει τη σταδιακή αύξηση των ορίων από 1/1/2020 και την ολοκλήρωσή του έως το 2025.
ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΚΤΩ ΠΟΡΟΙ-ΦΟΡΟΙ
Καθώς, λοιπόν, τα Ταμεία πλέον κινούνται σε τροχιά απίστευτων ελλειμμάτων και οικονομικής δυσπραγίας 35 δισ. ευρώ, η κυβέρνηση αναζητεί νέους πόρους για να τα στηρίξει. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ασφαλιστικό αναζητεί 1,4 δισ. ευρώ από τη ρύθμιση των οφειλών των Ταμείων και περί τα 800 εκατ. ευρώ μέσω ρητρών κοινωνικής ασφάλισης. Δηλαδή, όπως αναφέρει κορυφαίος παράγοντας του υπουργείου Κοινωνικής Ασφάλισης: Μία «ρήτρα δημόσιων έργων» δεν θα έπεφτε λίγη, ώστε να υπάρξει αιμοδοσία των ασφαλιστικών ταμείων μέσω αυτής.
Μια δεύτερη θα ήταν «η ρήτρα τυχερών παιγνίων», η οποία επίσης θα μπορούσε να αποδώσει σημαντικά. Άρα, οδηγούμαστε σε νέες ρήτρες αύξησης των εσόδων, αφού η κυβέρνηση πρέπει να βρει χρήματα για τη 13η σύνταξη άνω των 600 εκατ. ευρώ, διατήρηση του ίδιου εφάπαξ άνω των 400 εκατ. ευρώ, διατήρηση των επικουρικών στο ίδιο ύψος ποσού άνω των 500 εκατ. ευρώ. Το μόνο που μπορεί να ελπίζει για ένα κόστος 2 δισ. παροχών, είναι μόλις 1,2 δισ. ευρώ από τις ρυθμίσεις οφειλών που δεν επαρκούν….
Στην κυβέρνηση πιθανολογούν για μια σειρά από ρήτρες, όπως:
1. Συνταξιοδοτική ρήτρα έργων.
2. Ρήτρα ακινήτων σε περίπτωση πώλησης ακινήτου ή αγοράς.
3. Ρήτρα τραπεζικών και όχι μόνο συναλλαγών.
4. Ρήτρα τυχερών παιχνιδιών σε λαχεία, λόττο, προπό, καζίνο κ.λπ.
5. Ρήτρα φοροδιαφυγής για πρόστιμα που επιβάλλονται για φοροδιαφυγή.
7. Ρήτρα παραβιάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
8. Ρήτρα προστίμων του ΕΣΡ σε τηλεοπτικούς σταθμούς.
ΠΟΙΟΙ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΟΥΝ… ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΟΡΙΩΝ ΗΛΙΚΙΑΣ
Αυτοί που θα πληρώσουν το μάρμαρο:
1. Στο Δημόσιο, όσοι συμπλήρωσαν 25ετία έως το 2010, όσοι θέλουν να συμπληρώσουν την 25ετία για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος τα έτη 2011 και 2012. Ακόμη άνδρες, στους οποίους επεκτάθηκε η δυνατότητα συνταξιοδότησης με ανήλικο.
2. Σχεδόν σε όλα τα Ταμεία που οι ασφαλισμένοι έχουν διαδοχική.
3. Οι γυναίκες στο ΙΚΑ που έχουν συμπληρώσει 3.600 ημέρες ασφάλισης με «βαρέα και ανθυγιεινά» ένσημα και τους λείπουν οι 900 ημέρες για να φτάσουν τις 4.500, ενώ οι άνδρες στο ΙΚΑ που θέλουν να συμπληρώσουν είτε τις 10.000 ημέρες ασφάλισης είτε τις 10.500 μέσα στα έτη 2011 και 2012.
4. Στον ΟΑΕΕ όσοι θέλουν να συμπληρώσουν τα 35 έτη ασφάλισης το 2011 και το 2012, ώστε να «κλειδώσουν» την έξοδο στα 58 ή στα 59.
5. Στα Ειδικά Ταμεία όσοι πρέπει να συμπληρώσουν μέσα στα έτη 2011 και 2012 είτε την 25ετία (μόνο για γυναίκες) είτε την 35ετία είτε την 20ετία, όταν πρόκειται για μητέρες με τρία παιδιά.
6. Οι νέοι ασφαλισμένοι σε ΙΚΑ, Δημόσιο, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ, καθώς και σε Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, προκειμένου να αυξήσουν τον χρόνο ασφάλισης και να θεμελιώσουν πιο γρήγορα δικαίωμα συνταξιοδότησης, αλλά μετά τα 62.
7. Στον ΑΓΑ όσοι είναι ασφαλισμένοι με διαδοχική ασφάλιση, με τελευταίο Ταμείο τον ΟΓΑ.
ΤΙ ΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ
Οι δανειστές πιέζουν για νέες ρυθμίσεις και ζητούν να:
1. Αυξηθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών τους συστημάτων.
2. Να αυξηθεί το προσδόκιμο της ζωής.
3. Η άρση εμποδίων για την περαιτέρω παραμονή στην εργασία.
4. Η αναλογική των εισφορών ανταποδοτική σύνταξη.
5. Η σταδιακή υποχώρηση της κρατικής επιχορήγησης.
6. Η συνεχής μείωση των συντάξεων σε επίπεδο επιδόματος.
7. Ο καθορισμός σύνταξης στα απολύτως αναγκαία για επιβίωση.
8. Στην εισαγωγή κεφαλαιοποιητικών στοιχείων, δηλαδή διαχωρισμός βασικής και ανταποδοτικής σύνταξης.
Σύμφωνα με τις οικονομικές μελέτες, η μείωση των μισθών στερεί την κοινωνική ασφάλιση από πόρους της τάξης των 10,5 δισ. ευρώ. Η εισφοροδιαφυγή από την αδήλωτη και την ανασφάλιστη εργασία, καθώς και από τις ευέλικτες μορφές απασχόλησης επιβαρύνουν το Ασφαλιστικό με 8,5 δισ. ευρώ, ενώ η μη καταβολή των οφειλών του κράτους από το 1993 στα ασφαλιστικά ταμεία πάνω από 12 δισ. ευρώ. Όλα αυτά συρρικνώνουν σοβαρά την οικονομική κατάσταση της κοινωνικής ασφάλισης.
«Oι συνταξιοδοτικές δαπάνες κατά την περίοδο 2010-2060 προβλέπεται, από το πρώτο και το δεύτερο μνημόνιο, να αυξηθούν κατά 2,6% του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, σε ατομικό επίπεδο, θα έχουμε μείωση των συντάξεων κύριων, επικουρικών και εφάπαξ, με παράλληλη αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, με ταυτόχρονο περιορισμό των ασφαλιστικών δικαιωμάτων και των κοινωνικών επιδομάτων».
Πού πάμε, λοιπόν; Όλα αυτά, κατά τους ειδικούς, σηματοδοτούν δύο μορφές αλλαγών στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα:
α) Παραμετρικές αλλαγές, δηλαδή μείωση συντάξεων, αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, αλλαγή τρόπου υπολογισμού των συντάξεων.
β) Ανατροπή και αλλαγή του μοντέλου του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
γ) Δημιουργία τριών πυλώνων, δηλαδή κύρια σύνταξη, αισθητά υποβαθμισμένη, σε ατομικούς υποχρεωτικούς λογαριασμούς και σε επαγγελματικά ταμεία. Αυτά έχουν προταθεί από 23/11/2005 με έκθεση του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Να τονιστεί ότι «το μοντέλο των Ατομικών Λογαριασμών εφαρμόστηκε στη Μαλαισία το 1951, στη Σιγκαπούρη το 1953, στην Ινδία και στην Ινδονησία το 1950, σε αφρικανικές χώρες το 1960, καθώς και στη Χιλή».
Οδηγούμαστε, δηλαδή, σε περιορισμό της κρατικής χρηματοδότησης, μείωση των συνταξιοδοτικών δαπανών και επικράτηση της ιδιωτικοποιημένης ασφάλισης.
* Ρεπορτάζ από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε το Σάββατο 23/05/2015.
