Συνέντευξη στον Βαγγέλη Γιακουμή
«Στις εθνικές εκλογές θα δούμε ποια κόμματα αντέχουν και ποια είναι απλώς πυροτεχνήματα» υποστηρίζει στη συνέντευξή της στο «Π» η υποψήφια ευρωβουλευτής της Ελιάς, πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Εύα Καϊλή. Η κυρία Καϊλή, από τα πιο νέα πρόσωπα του ψηφοδελτίου της Κεντροαριστεράς, μιλάει για το ελληνικό πολιτικό σκηνικό, όπως αυτό διαμορφώνεται, αλλά και για το μέλλον της Κεντροαριστεράς, όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα από τα συγκεκριμένα κόμματα. Οπως η ίδια τονίζει, «σε μία περίοδο που οι πολίτες δεν πείθονται για τίποτα εύκολα και έχουν θυμό και πικρία για τις πολιτικές που ορίστηκαν, η Ελιά ανέστρεψε την καθοδική τάση του ΠΑΣΟΚ και συνεχώς βελτιώνει τα δημοκοπικά ποσοστά του».
Γιατί επιλέξατε τη μάχη αυτή των ευρωεκλογών; Οταν πρόσφατα στοιχεία της Eurostat το 87% των νέων Ελλήνων δηλώνει απογοητευμένο και περιθωριοποιημένο. Ποια απάντηση μπορεί να δοθεί από την ΕΕ στο πρόβλημα της ανεργίας που δεν μπορεί να δοθεί από το ελληνικό Κοινοβούλιο;
Αποδείχθηκε πως το πρόβλημα της ανεργίας δεν μπορεί η Ελλάδα, ή ο Ευρωπαϊκός Νότος γενικότερα, να το λύσει μόνος του χωρίς τη βοήθεια των εταίρων μας στον Βορρά. Ιστορικά και ο Βορράς και ο Νότος είχαν ανέκαθεν μεγάλο πρόβλημα ανεργίας, όμως ο Βορράς, αποφεύγοντας την αρνητική συνέπεια του μεγάλου πληθωρισμού, που συνήθως πάει χέρι χέρι με τη χαμηλή ανεργία, κατάφερε να μείνει ανεπηρέαστος από τις βαθύτερες συνέπειες της κρίσης. Το κατάφερε η Βόρεια Ευρώπη κυρίως μέσω μίας πολιτικής ενεργητικής αντιμετώπισης του προβλήματος, δηλαδή με στοχευμένα προγράμματα εκπαίδευσης και επιμόρφωσης σε συνεργασία με την αγορά, σε αντίθεση με την παθητική αντιμετώπιση των Νοτίων που βασίζεται κυρίως σε επιδόματα και κουπόνια. Η Ελλάδα ειδικότερα δεν είχε ποτέ παράδοση στη στρατηγική ευθυγράμμιση αγοράς και εκπαίδευσης, ούτε στην ευθυγράμμιση αγοράς και αντιμετώπισης της ανεργίας. Αυτό έχει να κάνει και με την πολιτική των κομμάτων εξουσίας που έβρισκαν τη λύση στη πρόχειρη εξαγγελία θέσεων εργασίας στο Δημόσιο, που εξυπηρετούσε σε όλα τα επίπεδα. Οταν αυτή η δυνατότητα έλειψε, η χώρα ήταν και θεσμικά και τεχνικά ανέτοιμη για το αυτονόητο. Αυτήν τη στιγμή χρειαζόμαστε άμεσα το παράδειγμα και την τεχνογνωσία των Βορείων Ευρωπαίων, μια τεχνογνωσία που ούτε να τη φτιάξουμε από την αρχή έχουμε την πολυτέλεια, ούτε το περιθώριο να κλείσουμε τα αφτιά στις σχετικές ευρωπαϊκές πολιτικές αντιμετώπισης της ανεργίας, που επί τριάντα χρόνια μας καλούν να αλλάξουμε και εμείς αρνούμαστε.
Είναι γεγονός πως η κρίση πλήττει περισσότερο τις ευπαθείς ομάδες. Πιστεύετε ότι θα πρέπει να εξαιρεθούν από τις περικοπές οι δομές που μπορούν να τους στηρίξουν;
Αυτό είναι αυτονόητο, αλλά δεν αρκεί. Η ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της κρίσης χρέους και της κρίσης του τραπεζικού συστήματος είχε μια μονολιθική αντιμετώπιση βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής που όμως δεν στράφηκε πρωτίστως εναντίον των δαπανών που το κράτος θα έπρεπε να περιορίσει από πάνω προς τα κάτω, αλλά από κάτω προς τα πάνω. Ετσι, το ΔΝΤ και η ΕΕ, αν και τεχνικά δεν είχαν λόγο στο «από πού να γίνουν οι περικοπές», σιωπηλά ενθάρρυναν τις οριζόντιες περικοπές από τα χαμηλότερα στρώματα γιατί είναι πιο σύντομο και βίαιο. Η Ελλάδα, αλλά και η ΕΕ, δεν ήταν έτοιμες για την αντιμετώπιση των κοινωνικών συνεπειών της λογικής της τρόικας. Μετά το 2009 και το 2010 στη Βουλή βλέπαμε αποκαρδιωμένοι ότι κατεβαίναμε σε ένα βαθύ και σκοτεινό πηγάδι χωρίς δίχτυ προστασίας της κοινωνικής συνοχής. Ακόμα χειρότερο είναι πως η βαθύτατα συντηρητική ΕΕ δεν ένιωσε ούτε στιγμή την ανάγκη να δημιουργήσει έστω και ένα υποτυπώδες πλάνο κοινωνικής συνοχής. Σε τέτοιες συνθήκες κατάρρευσης, πιστεύετε ότι η εξαίρεση από τις περικοπές θα αρκούσε; Ασφαλώς όχι. Δεν μπορεί να υπάρξει ΕΕ των λαών χωρίς ένα δίχτυ ασφαλείας που θα προφυλάσσει την κοινωνική συνοχή. Για αυτόν τον λόγο χρειαζόμαστε μία προοδευτική ΕΕ, με έντονα κοινωνικά ανακλαστικά. Αυτή την Ευρώπη στερηθήκαμε τα τελευταία δέκα χρόνια που κυριαρχεί ο συντηρητισμός και αυτή την Ευρώπη θέλουμε πίσω ισχυροποιώντας τις δυνάμεις που προτείνουν σθεναρά πολιτικές με αυστηρά κοινωνικά ευαίσθητο πρόσημο.
Στις ευρωεκλογές, υπάρχουν τρία κόμματα που διεκδικούν τον χώρο της Κεντροαριστεράς. Γιατί θεωρείτε ότι η Ελιά θα πετύχει καλύτερα από τους άλλους;
Φαντάζομαι μιλάτε για το Ποτάμι που, προς το παρόν, δεν έχει σχέση με την Κεντροαριστερά, καθώς δεν βγαίνει να ξεκαθαρίσει με ποια πολιτική ομάδα θα συνταχθεί στο Ευρωκοινοβούλιο. Η Ελιά και η ΔΗΜΑΡ ακολουθούν μια τίμια και ξεκάθαρη στάση ως προς αυτό. Ξέρουμε ότι θα συνταχθούν με το PES. Για τη ΔΗΜΑΡ αποδεικνύεται πως οι στρατηγικές επιλογές της ηγεσίας της είναι μειοψηφικές, όπως καταφαίνεται από τη συρρίκνωση του κόμματος αυτού μετά την αποχώρησή του από την Τρικομματική Συμφωνία. Σε αντίθεση με τη ΔΗΜΑΡ, που δεν πείθει ούτε το εσωτερικό της ακροατήριο, η Ελιά, ως πρωτοβουλία, παρά τα προβλήματα, φαίνεται να αποδίδει καλύτερα στην κοινωνία και τους κοινωνικούς αγώνες. Σε μία περίοδο που οι πολίτες δεν πείθονται για τίποτα εύκολα και έχουν θυμό και πικρία για τις πολιτικές που ορίστηκαν, η Ελιά ανέστρεψε την καθοδική τάση του ΠΑΣΟΚ και συνεχώς βελτιώνει τα δημοσκοπικά ποσοστά του. Στις εκλογές, κυρίως όμως στις εθνικές, θα δούμε ποια σχέδια στον χώρο της Κεντροαριστεράς έχουν πολιτικό αντίκρισμα και ποια θα μείνουν απλώς πολιτικά πυροτεχνήματα.
Στα χρόνια της κρίσης, οι νέοι φεύγουν από τη χώρα, αναζητώντας καλύτερη τύχη. Ποιες είναι οι προοπτικές ανάκαμψης για τη χώρα;
Η Ελλάδα έχει προοπτική ανάπτυξης εντός του φυσικού πολιτικού και οικονομικού της χώρου και εννοώ την Ευρώπη. Αρνούνται να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους υπέρ της Ευρώπης –και ακριβώς αυτό είναι το ανησυχητικό– οι φορείς της πολιτικής αβεβαιότητας, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝΕΛ και η Χ.Α. Σε επίπεδο πολιτικής ρητορικής οι «μεσσιανικές κορώνες» καλύπτουν τη διατύπωση των κεντρικών στρατηγικών προτεραιοτήτων, μεγιστοποιείται η αβεβαιότητα και ενισχύονται οι δυνάμεις που κρατούν το ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας μακριά. Μιλάω για τους νέους επιστήμονες, αλλά και για ανθρώπους που είναι φτασμένοι επαγγελματικά. Η ΕΕ εξαναγκάζει τις ελληνικές κυβερνήσεις να κάνουν αλλαγές που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα έκαναν ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, θα δυσκολέψουν ακόμα περισσότερο τα προβλήματα στο εσωτερικό, αν τη διακυβέρνηση αναλάβουν οι «τζάμπα μάγκες» του φτηνού, αλλά πάντα δαπανηρού, λαϊκισμού. Χωρίς προσήλωση σε ένα ορθολογικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανασυγκρότησης, συνδυασμένο με την ειλικρίνεια και αμεσότητα μιας πολιτικής κοινωνικής ευαισθησίας, δεν υπάρχουν προοπτικές ανάπτυξης ούτε για την Ελλάδα ούτε για την Ευρώπη.
*Εύα Καϊλή, υποψήφια ευρωβουλευτής με την Ελιά
