Του Γιώργου Αλοίμονου
Τα τελευταία γεγονότα, όπως περιγράφονται με βάση τα αποτελέσματα σε διάφορες εκλογικές αναμετρήσεις ανά την Ευρώπη, καταδεικνύουν ότι το οικοδόμημα της Ε.Ε. σείεται από τις ευρωσκεπτικιστικές φωνές, τη διάλυση των παραδοσιακών κομμάτων, αλλά και την άνοδο στην εξουσία «ταραχοποιών», όπως οι Podemos και ο ΣΥΡΙΖΑ.
Βασική πηγή ανησυχίας είναι η συντριπτική νίκη των Συντηρητικών στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ανατροπή στην Πολωνία, όπου και εκεί νίκησε ο ευρωσκεπτικισμός.
Πολώνια: Τεχνοκράτης και ευρωσκεπτικιστής ο νικητής
Η φιλοαμερικανική και υπό τη βρετανική σφαίρα επιρροής Πολωνία έκανε την έκπληξη. Ο Αντρέι Ντούντα, ο υποψήφιος του συντηρητικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), κέρδισε τις προεδρικές εκλογές την περασμένη Κυριακή λαμβάνοντας το 52% των ψήφων.
Ο νικητής κ. Ντούντα είναι εκπρόσωπος της συντηρητικής Δεξιάς και αντιπροσωπεύει το «νέο και την αλλαγή». Ο απερχόμενος πρόεδρος, κ. Κομορόφσκι, τον οποίο οι δημοσκοπήσεις θεωρούσαν νικητή –λάμβανε 60% στην πρόθεση ψήφου– απέτυχε και έχασε στο νήμα. Αυτή η ανατροπή στο αποτέλεσμα δημιουργεί δύσκολες συνθήκες για το κόμμα που βρίσκεται αυτήν τη στιγμή στην κυβέρνηση (ΡΟ, φιλελεύθερη Δεξιά), καθώς το PiS του κ. Ντούντα μπορεί να νικήσει και στις βουλευτικές εκλογές που διεξάγονται τους επόμενους μήνες.
Ο νέος πρόεδρος, Αντρέι Ντούντα, είναι 43 ετών, καθηγητής Νομικής και εντελώς άγνωστος πολιτικός – για πολλούς διάττοντας αστέρας. Η νίκη του σηματοδοτεί την ανατροπή του πολιτικού κατεστημένου, που πίστεψε ότι αυτές οι εκλογές ήταν απλώς διαδικαστικές.
Ο κ. Ντούντα έκανε μια αμερικανικού τύπου προεκλογική εκστρατεία, πραγματοποιώντας περιοδείες με ένα λεωφορείο για να συναντήσει τους Πολωνούς. Με φάτσα «καλός γαμπρός», όπως γράφει η «Le Monde», αποτελεί την ιδανική αποτύπωση του «καλού καθολικού Πολωνού».
Οι οπαδοί του κόμματος PiS πανηγύρισαν «τρελά» την επικράτηση του Α. Ντούντα, η οποία αποτελεί ρεβάνς μετά την ήττα του 2010. «Ψήφισα Ντούντα γιατί ήρθε ο καιρός της αλλαγής. Πιστεύω ότι θα παλέψει για να μην ξεπουληθεί ό,τι απέμεινε σε αυτήν τη χώρα», εξηγεί στη «Le Monde» η Άννα Λενκ, η οποία εργάζεται σε μια επιχείρηση τηλεπικοινωνιών.
Το ποσοστό των Πολωνών που αντιτίθενται στην εγκατάλειψη του εθνικού νομίσματος ζλότι και στην υιοθέτηση του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος ανήλθε στο 70%, το υψηλότερο μέχρι σήμερα, όπως προκύπτει από δημοσκόπηση του Ινστιτούτου CBOS που δόθηκε στη δημοσιότητα. Μάλιστα, μόλις το 25% τάσσεται υπέρ της ένταξης στην ευρωζώνη, σύμφωνα με το CBOS, μία ημέρα μετά τις προεδρικές εκλογές.
Ισπανία: Έχασαν οι Συντηρητικοί, ενισχύθηκαν οι Podemos
To αναμενόμενο συνέβη: Τα δύο μεγάλα, παραδοσιακά κόμματα την Ισπανίας, το Λαϊκό και οι Σοσιαλιστές, υπέστησαν ήττα στις περιφερειακές εκλογές.
Σύμφωνα με την «El Pais», τα δύο μεγάλα κόμματα απώλεσαν 13 μονάδες στο σύνολό τους σε σχέση με τα ποσοστά τους στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2011. Αντιθέτως, τα ποσοστά τους αύξησαν η Αριστερά και τα νέα κόμματα που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της κρίσης, με μεγαλύτερο κερδισμένο το Podemos του Πάμπλο Ιγκλέσιας, το οποίο, αν και δεν σημείωσε θεαματική αύξηση, κέρδισε τις δύο μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, τη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη. Θεαματική ήταν και η άνοδος του νέου κόμματος, του Ciudadanos (Πολίτες) –μοιάζει με το Ποτάμι–, που τάσσεται υπέρ των αγορών.
Στην πρωτεύουσα, Μαδρίτη, η 71χρονη πρώην δικαστική λειτουργός Μανουέλα Κάρμενα είναι η νέα δήμαρχος της ισπανικής πρωτεύουσας, εκτοπίζοντας τη «μεγάλη κυρία» του Λαϊκού Κόμματος, Εσπεράνθα Αγκίρε.
Βάζοντας τέλος σε 24 χρόνια συνεχούς κυριαρχίας του PP (Λαϊκού Κόμματος) στη Μαδρίτη, όπου το κόμμα συγκέντρωνε πάντα πάνω από το 50% των θέσεων στο Δημοτικό Συμβούλιο, η Ε. Αγκίρε εκλέγει από το ψηφοδέλτιό της 21 συμβούλους και η Μ. Καρμένα 20. Ωστόσο, η κα Καρμένα του Podemos θα είναι λογικά η επόμενη δήμαρχος, καθώς όλα δείχνουν πως θα συμμαχήσει με τον υποστηριζόμενο από τους Σοσιαλιστές Αντόνιο Μιγέλ Καρμόνα, ο οποίος και καταλαμβάνει το 15,3% των ψήφων. Η απόλυτη πλειοψηφία ορίζεται με 29 θέσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Όμως, και στη Βαρκελώνη νικήτρια αναδείχθηκε η ακτιβίστρια και αγωνίστρια κατά των εξώσεων Άντα Κολάου, υποστηριζόμενη από το Podemos.
Σύμφωνα με την εφημερίδα «El Pais», η Κολάου σημείωσε μια ιστορική αλλαγή στην πρωτεύουσα της Καταλονίας, όμως, αν και πρώτη, θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε συμμαχία με τους Σοσιαλιστές –οι οποίοι έχασαν τους 7 από τους 11 συμβούλους τους– για να διοικήσει. Τρίτη δύναμη αναδείχθηκαν οι Ciudadanos (Πολίτες).
Δημοψήφισμα στη Μ. Βρετανία
Πιστός στις προεκλογικές του δεσμεύσεις, ο Βρετανός πρωθυπουργός, κ. Ντέιβιντ Κάμερον, ξεκίνησε περιοδεία στην Ευρώπη για να πείσει αναφορικά με τις βρετανικές θέσεις για την «ανανέωση της Ένωσης και να συμβαδίσει με τα συμφέροντα του Ηνωμένου Βασιλείου».
Η μεγάλη ανατροπή έγινε με το γεγονός ότι η ασκούσα χρέη προέδρου των Εργατικών, Χάριετ Χάρμαν, είπε ότι δεν θα εμποδίσουν τη διαδικασία για το δημοψήφισμα που έρχεται στη Βουλή τις επόμενες μέρες και θα διεξαχθεί το 2016.
Πολ Μέισον: Νίκησαν οι δυνάμεις της αντι-λιτότητας
Ο δημοσιογράφος Πολ Μέισον του Channel 4 εξηγεί ότι το εκλογικό αποτέλεσμα σε Ισπανία και Πολωνία βάζει στο επίκεντρο την πολιτική της λιτότητας που προωθούσαν τα κόμματα που ηττήθηκαν στις εκλογές, κάτι που, όπως επισημαίνει, συνέβη και στην Ελλάδα.
Βεβαίως, όπως επισημαίνει ο Μέισον, το κόμμα του κ. Ιγκλέσιας στην Ισπανία και το κόμμα του κ. Ντούντα Νόμος και Δικαιοσύνη είναι δύο ετερόκλητες παρατάξεις που αναδείχθηκαν ως αντίδραση στη λιτότητα, κυρίως της νεολαίας, που αισθάνεται απομονωμένη από το σύστημα.
Οι Podemos, ένα ακροαριστερό κίνημα, γεννήθηκαν από τις διαμαρτυρίες των «Αγανακτισμένων» το 2011. Το κόμμα του Α. Ντούντα, όμως, είναι ευρωσκεπτικιστικό, καθολικό και φιλοαμερικανικό. Τα δύο εκλογικά αποτελέσματα σε Ισπανία και Πολωνία έρχονται μετά τη νίκη της ριζοσπαστικής Αριστεράς στην Ελλάδα στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές και τις πιέσεις που δέχεται από τους Ευρωπαίους εταίρους της, σχολιάζει ο Βρετανός δημοσιογράφος.
Άρα, το συμπέρασμα είναι ότι οι αντιευρωπαϊκές δυνάμεις κυριαρχούν και ως απότοκο της επίσης ευρωπαϊκής πολιτικής. Μάλιστα, αν το ελληνικό παράδειγμα μεταφερθεί σε μεγαλύτερες χώρες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, τότε μάλλον η ΕΕ θα βουλιάξει και ο κ. Σόιμπλε θα μείνει μόνος με την πολιτική λιτότητας.
