του Χρήστου Καπούτση
Είναι εμφανείς οι ρωγμές στη «γέφυρα» που ενώνει τις δυο ακτές του Ατλαντικού. Ο ευρωατλαντισμός μπαίνει σε μια περίοδο αμφισβήτησης και αναθεωρητισμού.
Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών, όπως η κρίση στην Ουκρανία, η επιδείνωση των σχέσεων της Αμερικής με τη Ρωσία, αλλά και το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, που κατέγραψε σημαντική άνοδο των ευρωσκεπτικιστών , που θα έχουν πλέον ενισχυμένη παρουσία στο Ευρωκοινοβούλιο, όρισαν και την ατζέντα του αμερικανού Προέδρου Μπ.Ομπάμα, στις συνομιλίες που είχε με την ηγεσία της Ε.Ε. κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ευρώπη.
Εκτιμάται ότι, η νέα Ευρώπη των ευρω- σκεπτικιστών, των εθνικιστικών και ευρωφοβικών κομμάτων, δύσκολα θα συναινέσει σε μια κοινή πολιτική ΗΠΑ- Ε.Ε., για την κρίση στην Ουράνια και γενικότερα στις σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία. Οι ευρωσκεπτικιστές, που θα έχουν ηχηρή παρουσία στην ολομέλεια και στις επιτροπές του ευρωπαϊκού νομοθετικού οργάνου, αντιτάσσονται στη σύσφιγξη των ευρωατλαντικών σχέσεων . Οι ευρωσκεπτικιστές αμφισβητούν μερικές από τις βασικές φιλοσοφίες της ευρωατλαντικής σχέσης .
Ήδη υπήρχαν αποκλίνουσες εκτιμήσεις των ΗΠΑ και της Γερμανίας, για την πολιτική των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας εξαιτίας των γεγονότων στην Ουκρανία. Τώρα, μετά το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, το νέο Ευρωκοινοβούλιο θα προβάλει ενστάσεις σε μια σκληρή αμερικανο-ευρωπαϊκή πολιτική κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας. Είναι σαφές ότι, θίγονται καίρια ενεργειακά και γεωπολιτικά ζωτικά συμφέροντα.
Η ενιαία γεωγραφική περιοχή από την Ουκρανία, τη Κασπία, το Καύκασο, τη Μαύρη Θάλασσα, τα Βαλκάνια, το Αιγαίο, την ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, βρίσκεται σε παρατεταμένη γεωπολιτική και γεωοικονομική αστάθεια.
Πηγή της αστάθειας, των ενόπλων συγκρούσεων, της έντασης στις διακρατικές σχέσεις και των πολιτικών αντιπαραθέσεων, σε αυτή την γεωγραφική περιοχή είναι η Ενέργεια και φυσικά, είναι και η πολιτική επιρροή.
Το ενδιαφέρον ισχυρών κρατών (ΗΠΑ-ΡΩΣΙΑ- ΓΕΡΜΑΝΙΑ- ΓΑΛΛΙΑ- ΒΡΕΤΑΝΙΑ – ΚΙΝΑ) και των πολυεθνικών κολοσσών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της Ενέργειας, επικεντρώνεται στον εντοπισμό, την εκμετάλλευση και την ασφαλή μεταφορά των ενεργειακών αποθεμάτων (πετρέλαιο, φυσικό αέριο) αυτής της περιοχής, προς την Κεντροδυτική Ευρώπη.
Επίσης, η ισχυροποίηση των ευρωσκεπτικιστών στο Ευρωκοινοβούλιο, πιθανόν να αναδείξει τις αδυναμίες της Ε.Ε. με συνέπεια να υποβαθμιστεί η πολιτική αξία της ως ισχυρού συμμάχου των ΗΠΑ και έτσι, μάλλον θα υποχρεωθούν οι αμερικανοί να αναβιώσουν την περίφημη «συμμαχία των προθύμων» με ισχυρά φιλοαμερικανικά κράτη, όπως Βρετανία, Γαλλία και Ολλανδία, προωθώντας φυσικά και τα συμφέροντα των ιδιωτικών εταιρειών στον τομέα της Ενέργειας.
Φαίνεται ότι, θα χρειαστεί χρόνος, μέχρις ότου ισορροπήσει το διεθνές σύστημα και αποκατασταθεί η πολιτική σταθερότητα σε αυτή την εύφλεκτη γεωγραφική περιοχή, ίσως την πιο Στρατηγική περιοχή του πλανήτη. Ήδη φλέγονται η Ουκρανία, η Γεωργία, η Βοσνία και η Συρία.
Στο νέο ενεργειακό τοπίο που δημιουργείται εντάσσεται και η προοπτική εξόρυξης υδρογονανθράκων εντός της ελληνικής επικράτειας, διαδικασία που φαίνεται να προσελκύει το ενδιαφέρον και αμερικανικών εταιρειών.
Επιπλέον, εξετάζονται διάφορες εναλλακτικές προτάσσεις για την ενεργειακή τροφοδοσία της Ε.Ε., που θα περιορίσουν την εξάρτηση της Ε.Ε. από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Μεταξύ αυτών των εναλλακτικών προτάσεων είναι και οι δυνατότητες μεταφοράς στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου από το Ισραήλ και την Κύπρο μέσω Ελλάδας. Θα είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη , εφόσον ευοδωθεί, που πέρα από την αυτονόητη οικονομική της διάσταση, θα αναδείξει και τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας.
