Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται πλέον μόνο μία πρόταση, αυτή που παρέδωσε στον πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, εκ μέρους των «θεσμών». Συμφωνία χωρίς την έγκριση και των τριών «θεσμών» δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή από τη Γερμανία.
Επομένως, στο επόμενο Eurogroup των υπουργών Οικονομικών στις 18 Ιουνίου δεν πρόκειται να υπάρξει η απαραίτητη ομοφωνία, αν στο μεταξύ δεν υπάρξει γραπτή συγκατάθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Ο ρόλος του ΔΝΤ είναι καθοριστικός για την ολοκλήρωση της 5ης αξιολόγησης του προγράμματος, δεν είναι όμωςαπαραίτητη η συμμετοχή του σε ενδεχόμενη «παράταση του προγράμματος» για ένα μικρό χρονικό διάστημα.
Για να ολοκληρώσει την 5η αξιολόγηση το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, πρέπει να πραγματοποιήσει επιτόπιο (στην Αθήνα) έλεγχο των οικονομικών δεδομένων, ώστε να συνταχθεί από τον Ρίσι Γκογιάλ εισήγηση προς το Διοικητικό Συμβούλιο σε χρονικό διάστημα 14 ημερών.
Εξορθολογισμός στο Ασφαλιστικό
Στην πρόταση των θεσμών που παρέδωσε ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στον Αλέξη Τσίπρα, δεν υπάρχει πουθενά απαίτηση για κατάργηση του ΕΚΑΣ ή ΦΠΑ 23% στο ηλεκτρικό ρεύμα. Υπάρχει,όμως, αυστηρή υπόμνηση ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις στο Ασφαλιστικό δεν μπορεί να υπάρξει εξορθολογισμός των δημόσιων δαπανών.
• «Στην Ελλάδα, καταβάλλετε ακόμη και σήμερα 105 διαφορετικά κοινωνικά επιδόματα ύψους 4 δισ. ευρώ, τα οποία δεν φτάνουν στους πραγματικούς δικαιούχους. Το ΕΚΑΣ κοστίζει στον προϋπολογισμό 718 εκατ. ευρώ καιχορηγείται σε μερικές χιλιάδες απόρων, αφήνοντας εκτεθειμένους στη φτώχεια εκατομμύρια Ελλήνων. Είναι προφανές ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος και η μέθοδος των κοινωνικών μεταβιβάσεων», επεσήμαναν στην ελληνική αντιπροσωπεία οι εκπρόσωποι των θεσμών…
Οι τρύπες στα δημοσιονομικά
Η κυβέρνηση προσπαθεί να κλείσει όλες τις δημοσιονομικές «τρύπες» του προϋπολογισμού με έμμεσους φόρους, αύξηση των φόρων πολυτελείας και κυρίως με την αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ.
• Η προσέγγιση αυτή επιβάλλει την εφαρμογή μόνο ενός συντελεστή ΦΠΑ 23% για ΟΛΑ τα προϊόντα και τις υπηρεσίες με συγκεκριμένες εξαιρέσεις (φάρμακα, φρέσκα προϊόντα, τουρισμός, πολιτισμός, τιμολόγια ηλεκτρικού και ύδρευσης) «κοινωνικού χαρακτήρα», δηλαδή θα εξαιρούνται του ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 23% μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών που χρησιμοποιεί κατά κόρον ένα λαϊκό νοικοκυριό.
• Oι «θεσμοί» θεωρούν ότι η προσέγγιση αυτή της ελληνικής κυβέρνησης είναι λανθασμένη. Ο προϋπολογισμός του 2015 πρέπει να ενισχυθεί με επιπλέον έσοδα 3 δισ. ευρώ, τα οποία πρέπει να εισπραχθούν μέσα σε λίγους μόνον μήνες (από Ιούλιο έως Δεκέμβριο) μαζί με όλες τις άλλες φορολογικές επιβαρύνσεις που θα πρέπει στο ίδιο ακριβώς διάστημα να καταβάλουν οι πολίτες (φόρος εισοδήματος, ρυθμίσεις οφειλών, ΕΝΦΙΑ, τέλη κυκλοφορίας).
«Είναι προφανές ότι το επιθυμητό δημοσιονομικό αποτέλεσμα πρέπει να παραχθεί όχι με νέους φόρους, αλλά με περικοπή δαπανών. Στον προϋπολογισμό σας, το 80% των δαπανών αφορά μισθούς, συντάξεις και επιδόματα. Επομένως, εκεί πρέπει να επικεντρωθούν οι προσπάθειές σας», συμβούλευσαν την ελληνική αντιπροσωπεία.
Λίστα με «ανεπιθύμητους» υπουργούς
Οι Ευρωπαίοι συνομιλητές του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, επεσήμαναν ότι μια ομάδα υπουργών της κυβέρνησής του δεν λειτουργούν ενισχυτικά για την ολοκλήρωση μιας συμβιβαστική συμφωνίας. Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ παρέδωσε λίστα υπουργών «των οποίων ο ρόλος θα ήταν καλό να περιοριστεί». Πρώτο όνομα στον εν λόγω κατάλογο είναι, φυσικά, αυτό του Γιάννη Βαρουφάκη μαζί με των Π. Καμμένου, Γ. Κατρούγκαλου, Π. Λαφαζάνη, Π. Σκουρλέτη, Δ. Στρατούλη κ.ά. Ο πρωθυπουργός θέλει να χρησιμοποιήσει τον πολιτικό χρόνο που θα του προσφέρει μια ενδιάμεση συμφωνία, προκειμένου να προχωρήσει σ’ έναν δομικό ανασχηματισμό, ώστε να παρουσιάσει ένα λειτουργικό κυβερνητικό σχήμα, ικανό να φέρει σε πέρας τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη συζήτηση αυτήν επέλεξε τον ρόλο του «καλού Σαμαρείτη». Την περασμένη Τετάρτη ανέβασε το ποσό της έκτακτης οικονομικής βοήθειας ΕLA στα 2,3 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, τα στελέχη της ΕΚΤ επεσήμαναν στην ελληνική αντιπροσωπεία ότι «ανάλογου ύψους» ELA είχε χορηγηθεί στην Ελλάδα και στις 18 Φεβρουαρίου 2015, δηλαδή δύο ημέρες πριν από την επίσημη συμφωνία που υπέγραψε η Ελλάδα στο Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου.
Αυξημένες εκροές από τις τράπεζες
Η απόφαση αύξησης του ELA, στα 83 δισ. από 80,7 δισ. από την ΕΚΤ προς τις ελληνικές τράπεζες είναι προφανώς μια πολύ θετική εξέλιξη, αλλά και αναγκαία απόφαση λόγω των εκροών καταθέσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, μόνο την περασμένη Παρασκευή 5 Ιουνίου οι Έλληνες απέσυραν από τις τράπεζες περισσότερα από 700 εκατ. ευρώ. Μεταξύ28 Μαΐου και 10 Ιουνίου του 2015, οι εκροές καταθέσεων έφθασαν στα 2,6 δισ. ευρώ, διαμορφώνοντας τα συνολικά υπόλοιπα καταθέσεων στα 128 δισ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιανουάριο του 2010, οι καταθέσεις στις ελληνικές τράπεζες ανέρχονταν σε 237,8 δισ., δηλαδή καταγράφηκε μια σωρευτική μείωση καταθέσεων, σε διάστημα 64 μηνών, περίπου 110 δισ. ευρώ. Πρόκειται για την πιο μεγάλη μείωση καταθέσεων και κοινωνικού πλούτου στην ιστορία της Ελλάδας μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.
Το διοικητικό συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, την ερχόμενη Τετάρτη 17 Ιουνίου, θα επαναξιολογήσει το «κούρεμα των ενεχύρων» (haircut στα collaterals) των ελληνικών τραπεζών υπό το βάρος της νέας υποβάθμισης της πιστοληπτικής αξιοπιστίας της Ελλάδας από τη Standard & Poors. Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ κατέχει, ήδη, στο χαρτοφυλάκιό της ελληνικά ομόλογα ύψους 27 δισ. ευρώ.
* Ρεπορτάζ από την εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε το Σάββατο 13/06/2015.
