Της ΑΝΝΙΤΑΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΥ
Με τις σχέσεις Ελλάδας – Ευρώπης να βρίσκονται σε «τεντωμένο σχοινί», το φάσμα ενός Grexit παραμένει σε ισχύ.Οι σκληρές διαπραγματεύσεις για τη χρηματοοικονομική βοήθεια που θα απαιτήσει νέο πρόγραμμα, μετά τη λήξη της παράτασης, το καθιστούν ορατό ως σενάριο.
Το ενδεχόμενο να αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις θα κοστίσει ακριβά και στις δύο πλευρές. Το τι θα κοστίσει στους εταίρους της μία έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ έχει μπει ήδη στην ατζέντα των συζητήσεων κατά τις πρόσφατες διαπραγματεύσεις.Έκτοτε, ακούγονται εικασίες από πολλές πλευρές.
Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις ενός Grexit είναι λίγο πολύ γνωστές, γι’ αυτό και οι περισσότεροι Έλληνες δεν θέλουν ούτε να ακούνε γι’ αυτό!
Πόσο,όμως, θα κοστίσει στην ευρωζώνη ένα Grexit;
Για την «επόμενη μέρα» μόνο δύο απόψεις, και μάλιστα αντίθετες μεταξύ τους, έχουν διατυπωθεί από τότε που εμφανίστηκε ως εκδοχή το Grexit για πρώτη φορά το 2011-2012.
Η θεωρία του ντόμινο
Η μία άποψη επικαλείται τη θεωρία του ντόμινο. Εάν, δηλαδή, η Ελλάδα υποχρεωθεί σε Grexit, οι αγορές θα αρχίσουν να αναρωτιούνται ποια χώρα θα έχει την ίδια μοίρα. Όπως ακριβώς έγινε με τη «μετάσταση» χρέους την περίοδο 2010-2012, ανάλογη θα είναι η ακολουθία εξόδου από το ευρώ. Το φαινόμενο «ντόμινο» παρατηρήθηκε τελευταία φορά στις άλλοτε «τίγρεις της Ασίας», όπου η νομισματική κρίση παρέσυρε τη μία χώρα μετά την άλλη. Το σίγουρο είναι πως η ευρωζώνη θα πάψει να είναι ακέραια ύστερα από ένα Grexit. Αντιθέτως, μάλιστα, η Ευρώπη θα συνεχίσει να αποσυντίθεται. Άλλωστε, δεν υπάρχει ανάλογο «επιτυχημένο» παράδειγμα.
Η θεωρία του έρματος
Η άποψη αυτή υποστηρίζει ότι η απομάκρυνση της Ελλάδας θα ενισχύσει στην πραγματικότητα την ευρωζώνη. Βασίζεται ουσιαστικά στην «παραδειγματική τιμωρία» της «απείθαρχης» Ελλάδας, έτσι ώστε καμία άλλη χώρα στο μέλλον να τολμήσει να «εκβιάσει» τους εταίρους της. Σε αυτή την περίπτωση, η ευρωζώνη απαλλάσσεται από ένα άλυτο και επαναλαμβανόμενο πρόβλημα. Καλώντας την Ελλάδα να υποβάλει το αίτημα εξόδου, η ευρωζώνη θα ενισχύσει την αξιοπιστία των όρων και των κανόνων που έχουν τεθεί από τις Συνθήκες.
Η ιστορία
Επιστρέφοντας στο 2012, οι άλλες χώρες της ευρωζώνης απέρριψαν το Grexit. H Γερμανίδα καγκελάριος, όταν το καλοκαίρι επισκέφθηκε την Αθήνα, εξέφρασε την «ελπίδα και την επιθυμία» να παραμείνει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ.
Ποια είναι σήμερα η διαφορά
Σε σχέση με το 2012, οι διαφορές σήμερα είναι μεγάλες:
- Οι αγορές έχουν κατευναστεί.
- Η Πορτογαλία και η Ιρλανδία είναι πλέον εκτός προγραμμάτων βοήθειας.
- Η ευρωζώνη ενίσχυσε το χρηματοπιστωτικό της σύστημα με την Τραπεζική Ένωση.
- Τα εργαλεία και οι μηχανισμοί για τη διαχείριση κρίσεων είναι πλέον έτοιμα και διαθέσιμα στη θέση τους.
Συνεπώς, η πιθανότητα να υπάρξει αλυσιδωτή αντίδραση (ντόμινο) σε ένα Grexitείναι πολύ απομακρυσμένη πλέον για τη ζώνη του ευρώ.
Δεν υπάρχει ανώδυνο Grexit
Ωστόσο, αν τελικά συμβεί κάτι τέτοιο, δεν θα είναι τελείως ανώδυνο για την ευρωζώνη:
- Διαψεύδεται η σιωπηρή παραδοχή ότι η συμμετοχή στο ευρώ είναι αμετάκλητη.
- Μία έξοδος από την ευρωζώνη αυξάνει την πιθανότητα να ακολουθήσουν και άλλες χώρες, αργά ή γρήγορα.
- Οι κυβερνήσεις θα γίνουν πιο καχύποπτες ως προς τους κινδύνους που μπορεί να προκαλέσουν σε βάρος τους οι εταίροι.
- Θα δικαιώσουν όσους υποστηρίζουν ότι το ευρώ δεν είναι πραγματικό νόμισμα, αλλά αυστηρή ρύθμιση συναλλαγματικής ισοτιμίας.
Το ευρώ, αυτήν τη στιγμή,βρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ τηςεμπιστοσύνης που δεν την έχει πλήρως κατακτήσει και της διάλυσης, η οποία δεν θα είναι τόσο καταστροφική όσο θα ήταν πριν δημιουργηθούν οι μηχανισμοί αντιμετώπισης της κρίσης.Η μάχη, τελικά, δίνεται ανάμεσα στην πίστη και στην καχυποψία μεταξύ εταίρων. Η επικράτηση της μιας ή της άλλης είναι αυτό που θα κρίνει όχι μόνο το Grexit, αλλά και το μέλλον του ευρώ.
