Γράφει ο Γιάννης Σπ. Παργινός
Η επερχόμενη συμφωνία με τους δανειστές –σε όποια της μορφή, «έντιμη» ή «επώδυνη»– θα είναι καταλύτης πολιτικών εξελίξεων, ραγδαίων και άμεσων. Κυβέρνηση και συγκυβερνώντα κόμματα, ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, διχάζονται και δη βαθέως, όπως εκμυστηρεύονται κορυφαία τους στελέχη.
Τα εσωκομματικά ρήγματα δείχνουν να είναι τόσο αγεφύρωτα, σε βαθμό που απειλούν όχι απλώς και μόνο την παραταξιακή συνοχή, αλλά και την πολιτική ευστάθεια της κυβέρνησης. Ο «μαραθώνιος» της τετράμηνης και πλέον διαπραγμάτευσης κυβέρνησης – δανειστών με τον κυνισμό και τη διπλωματική ακαμψία των δανειστών προσγείωσε τη «νεαρή» κυβέρνηση στη σκληρή και ωμή πραγματικότητα. Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, στο Μέγαρο Μαξίμου έχουν διαμορφωθεί λίαν ευκρινώς δύο τάσεις:
- Η πρώτη κρίνει πως η «εκκρεμότητα πρέπει να κλείσει», η συμφωνία πρέπει να υπογραφεί, προκειμένου να «λυθεί» το πρόβλημα της «οικονομικής ασφυξίας» στην αγορά, να «κερδηθεί χρόνος», και να αποφευχθεί η «αριστερή παρένθεση». Το επιχείρημα που λανσάρουν, «κάναμε ό,τι μπορούσαμε» και ο «λαός κατάλαβε», «θα διορθώσουμε τις αδικίες του μνημονίου σε βάθος τετραετίας και σε περίοδο που οι πολιτικοί συσχετισμοί στην Ευρώπη θα έχουν αλλάξει». Θιασώτες της τάσης φέρονται να είναι ο υπουργός Επικρατείας και στενός φίλος του πρωθυπουργού, Νίκος Παππάς, ο διευθυντής του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού, Δημήτρης Τζανακόπουλος, και ο γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου, Σπύρος Σαγιάς.
Η τελευταία κίνηση του πρωθυπουργού, να προσθέσει τον υπουργό Επικρατείας και φίλο του, Νίκο Παππά, ως ενεργό μέλος, στην ομάδα διαπραγμάτευσης, ερμηνεύεται ως προσπάθεια να επηρεαστούν οι εξελίξεις υπέρ της άμεσης υπογραφής συμφωνίας.
Η τάση αυτή ενισχύεται με την προβολή που έχουν στο κόμμα ο ευρωβουλευτής Δημήτρης Παπαδημούλης και ο αντιπρόεδρος της Βουλής, Γιάννης Μπαλάφας. Από την πλευρά της Σοσιαλιστικής Τάσης (ΠΑΣΟΚογενείς), υποστηρικτής είναι ο υπουργός Υγείας, Παναγιώτης Κουρουμπλής.
- Η δεύτερη τάση κρίνει πως πρέπει να γίνει ό,τι είναι δυνατόν για μια έντιμη προσπάθεια, που δεν θα αλλοιώνει την ιδεολογική φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ και δεν θα απομακρύνεται από τις προεκλογικές εξαγγελίες. Σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατόν, η μόνη λύση είναι οι εκλογές, «ώστε να ρωτηθεί ο λαός».
Θεωρητικοί της εν λόγω τάσης είναι ο υπουργός Εσωτερικών, Νίκος Βούτσης, ο υπουργός Εργασίας, Πάνος Σκουρλέτης, και ο αναπληρωτής υπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Δημήτρης Στρατούλης. Πολιτική προβολή της τάσης στο κόμμα είναι ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής, Τάσος Κορωνάκης. Από τους προερχόμενους από το ΠΑΣΟΚ, η τάση ενισχύεται από τον αντιπρόεδρο της Βουλής, Αλέξη Μητρόπουλο, θερμό θιασώτη των εκλογών.
Οι… σκεπτικιστές
Ανάμεσα στις παραπάνω δύο τάσεις κινούνται οι χαρακτηριζόμενοι ως σκεπτικιστές, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Γιάννης Δραγασάκης, και ο υπουργός Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων, Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Τις λεπτές ισορροπίες που διαμορφώνουν οι προαναφερθείσες τάσεις διαχειρίζεται ο έμπιστος «παππούς» της οικογένειας Τσίπρα, ο εμπειρότατος Αλέκος Φλαμπουράρης. Ο «παππούς» ήταν ο πρώτος που έκανε λόγο για εκλογές σε περίπτωση «μη συμφωνίας». Με την πάροδο του χρόνου, όμως, τάχθηκε ανεπιφύλακτα υπέρ της «συμφωνίας», για να «κερδηθεί χρόνος».
Οι ατίθασοι κομματικοί
Αίσθηση προκάλεσε η πρωτοβουλία 22 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ να ζητήσουν «εξηγήσεις» από την κυβέρνηση, τους αρμόδιους υπουργούς Εργασίας, Πάνο Σκουρλέτη, και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Δημήτρη Στρατούλη, και τον πρωθυπουργό προσωπικά για την καθυστέρηση στο νομοσχέδιο για τα εργασιακά και τον κατώτατο μισθό, που αποτελούν βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης.
Οι 22 βουλευτές επισημαίνουν ότι πρέπει να κατατεθεί το νομοσχέδιο για την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και του κατώτατου μισθού, καθώς και για τη μη εφαρμογή των υπαρχουσών μνημονιακών διατάξεων, που προβλέπουν νέες μειώσεις των κύριων και επικουρικών συντάξεων. Οι υπογράφοντες βουλευτές είναι οι Σταθάς Ιωάννης, Βέττας Δημήτριος, Γαϊτάνη Ιωάννα, Δελημήτρος Κωνσταντίνος, Διαμαντόπουλος Ευάγγελος, Ζάννας Ζήσης, Κατσαβριά-Σιωροπούλου Χρυσούλα, Κυρίτση Αγλαΐα, Λεουτσάκος Ευστάθιος, Μακρή Ραχήλ, Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος, Μιχαλάκης Νίκος, Μιχελογιαννάκης Ιωάννης, Ουρσουζίδης Γεώργιος, Παπαδόπουλος Αθανάσιος, Πετράκος Αθανάσιος, Πολάκης Παύλος, Σκούμας Αθανάσιος, Σωτηρίου Ελένη, Τσανάκα Αλεξάνδρα, Χαραλαμπίδου Δέσποινα, Ψαρρέα Ελένη.
Οι καλά γνωρίζοντες την ανθρωπογεωγραφία της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ θα διακρίνουν ότι οι υπογράφοντες ανήκουν στην «Αριστερή Πλατφόρμα» του Παναγιώτη Λαφαζάνη, στην ΚΟΕ (Κομμουνιστική Οργάνωση Ελλάδας), στις άμεσα επηρεαζόμενες από την πρόεδρο της Βουλής, Ζωή Κωνσταντοπούλου, Ραχήλ Μακρή και Δέσποινα Χαραλαμπίδου, και στον «αδέσποτο επαναστάτη» Γιάννη Μιχελογιαννάκη.
Πάντως, το κείμενο των 22 βουλευτών βρίσκει απόλυτα σύμφωνους τους υπουργούς Πάνο Σκουρλέτη και Δημήτρη Στρατούλη. «Μέσα από διαδικασίες ουσιαστικού και σε βάθος κοινωνικού διαλόγου, η κυβέρνηση επεξεργάστηκε και προωθεί, ήδη, τη νομοθετική αποκατάσταση και αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου συλλογικών διαπραγματεύσεων και επίλυσης των συλλογικών διαφορών», δήλωσε ο κ. Σκουρλέτης από το βήμα της 104ης Γενικής Διάσκεψης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO).
Πέραν των παραπάνω υπογραφών, οι οποίες αναμφίβολα βάζουν «φωτιά στα τόπια», υπάρχουν και οι «απρόβλεπτοι», που ουδείς γνωρίζει πώς θα αντιδράσουν εάν έρθει προς ψήφιση «συμφωνία μη συμβατή με την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ». Χαρακτηριστικό παράδειγμα η βουλευτής Β΄ Πειραιά, Εύη Καρακώστα, που ακολουθεί πιστά τον πολιτικό μέντορά της, Μανώλη Γλέζο, ο οποίος απορρίπτει συλλήβδην τον όποιο συμβιβασμό.
Οι υπέρμαχοι της δραχμής
Στον ΣΥΡΙΖΑ υπάρχουν και οι θεωρητικοί της δραχμής. Ένας εξ αυτών είναι ο καθηγητής Οικονομικών σε βρετανικό πανεπιστήμιο και βουλευτής Ημαθίας, Κώστας Λαπαβίτσας. Ο κ. Λαπαβίτσας χαρακτηρίζει ανεφάρμοστες τις προτάσεις των πιστωτών, υποστηρίζοντας ότι αναπαράγουν την αποτυχημένη λιτότητα των προηγούμενων χρόνων, καλούν την κυβέρνηση να λάβει μέτρα που πλήττουν εκ νέου τα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού, ενώ δεν υπάρχει καμία αναφορά στην ανάγκη αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους. «Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ δεχθεί μία τέτοια συμφωνία, τότε υπογράφει όχι μόνο τη δική του αυτοκτονία αλλά και την αυτοκτονία της χώρας. Όσοι πιστεύουν ότι η χώρα θα υποκύψει στον εκβιασμό γιατί δεν ξέρει πώς να χειριστεί εναλλακτικές λύσεις κάνουν λάθος. Η Ελλάδα μπορεί και θα επιβιώσει», καταλήγει ο κ. Λαπαβίτσας.
Υπέρ της άποψης ότι η χώρα πρέπει να «χειριστεί εναλλακτικές λύσεις» και «να μην υποκύψει στους εκβιασμούς» τάσσεται ανεπιφύλακτα και ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης και επικεφαλής της «Αριστερής Πλατφόρμας», Παναγιώτης Λαφαζάνης.
Η «Αριστερή Πλατφόρμα»
Πλάι στους θεωρητικούς της δραχμής στέκονται οι «δυναμικοί αριστεροί» της –υπό τον Παναγιώτη Λαφαζάνη– «Αριστερής Πλατφόρμας». Χαρακτηριστικό της δυναμικής αυτής τάσης είναι ότι εκφράζεται συντεταγμένα, υπακούει στις αποφάσεις των κομματικών οργάνων και δημοσιοποιεί τις απόψεις της μέσα από τις σελίδες του ιστότοπου iskra.gr: «Αν, όμως, δεν έκαναν τις απανωτές εκπλήξεις οι δανειστές, τότε σίγουρα το σοκ της εβδομάδας θα είχε προέλθει από την ελληνική κυβέρνηση και τις προτάσεις που κατέθεσε στους δανειστές, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για ένα νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα, που θα μπορούσαν κάλλιστα να είχαν προτείνει και όλες οι προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις», υποστηρίζει σε άρθρο παρέμβασής της η εν λόγω τάση, που, καθημερινά, αντιτάσσεται στον όποιο συμβιβασμό και προτάσσει άλλες διεξόδους επίλυσης του κρίσιμου προβλήματος της οικονομικής κρίσης.
Στη δυναμική αυτή τάση, εκτός από τον Παναγιώτη Λαφαζάνη, ανήκουν οι υπουργοί Δημήτρης Στρατούλης, Νάντια Βαλαβάνη, Νίκος Χουντής, ενώ τελευταία δείχνει να συντάσσεται με την πολιτική της και ο άλλοτε προεδρικός Πάνος Σκουρλέτης. Υποστηρικτές της τάσης αυτής είναι, επίσης, πολλοί βουλευτές, όπως ο Στάθης Λεουτσάκος, ο Γιάννης Σταθάς, ο Θανάσης Πετράκος κ.ά. Μέσα στο ανωτέρω περιγραφέν κλίμα, ουδείς μπορεί να εκτιμήσει με σιγουριά τι ακριβώς είναι δυνατόν να συμβεί την ώρα της κρίσης. Κορυφαίοι υπουργοί, και από τα δύο συγκυβερνώντα κόμματα, «ορκίζονται» πως δεν θα «ενδώσουν». Παραμένει, όμως, αναπάντητο το τριπλό ερώτημα: Θα καταψηφίσουν διαχωρίζοντας τη θέση τους, θα παραιτηθούν απλά από υπουργοί, θα παραδώσουν την έδρα τους;
