Του Χρήστου Καπούτση
Η πολυεπίπεδη και ιδιαίτερα σοβαρή κρίση στην Ουκρανία, ανεξάρτητα από την κατάληξή της, θα επηρεάσει μεσοπρόθεσμα και μάλλον καταλυτικά τις ευαίσθητες διεθνείς πολιτικό-στρατιωτικές ισορροπίες, αλλά και τον Παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Θα απαιτηθούν επίπονες προσπάθειες των ισχυρών δρώντων (κράτη και πολυεθνικές), από την επομένη της ουκρανικής κρίσης, ώστε το διεθνές σύστημα να βρει τη νέα θέση ισορροπίας του. Εκτιμάται, από πολλούς αναλυτές, ότι ήταν διπλωματικό λάθος των Αμερικανών και της Γερμανίας, να προσπαθήσουν να εντάξουν στην Ουκρανία στους ευρω-ατλαντικούς θεσμούς (Ε.Ε. και ΝΑΤΟ) , αγνοώντας τα Στρατηγικά συμφέροντα της Ρωσίας, αλλά και τις εθνοφυλετικές ιδιαιτερότητες των κατοίκων της Ουκρανίας.
Διευκρινίζουμε ότι, οι βίαιες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Κίεβο, δεν συνιστούν παλλαϊκή επανάσταση, αφού συμμετείχαν μόνο μερικές χιλιάδες καλά οργανωμένες μειοψηφίες. Σημαντικό ρόλο στην ανατροπή του Γιαννουκόβιτς είχαν οι ναζιστικές οργανώσεις, οι οποίες προφανώς δεν οραματίζονται τα δημοκρατικά Δυτικά ιδεώδη και αξίες. Στην προσωρινή Κυβέρνηση του Κιέβου μετέχουν και ακροδεξιοί φασίστες, που είναι μεταξύ των συνομιλητών με τους κυβερνητικούς αξιωματούχους της Δύσης. εκτεθειμένη η CIA Ο αιφνιδιασμός των ΗΠΑ και δευτερευόντως της Ε.Ε., από την τροπή των πολιτικό-στρατιωτικών γεγονότων στην Κριμαία, είναι ίσως μια από τις πιο σοβαρές πτυχές της ουκρανικής κρίσης. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαρακ Ομπάμα, σύμφωνα με πληροφορίες , είναι έξαλλος με την αδυναμία της CIA, να εκτιμήσει τη ρωσική αντίδραση στην Κριμαία.
Οι αμερικανοί μυστικοί πράκτορες διαβεβαίωναν τον Πρόεδρό τους, ότι η Μόσχα δεν θα στείλει στρατεύματα στην Κριμαία! Η CIA, η πανίσχυρη και «παντογνώστρια» μυστική υπηρεσία των ΗΠΑ, αποδεικνύεται ελλειμματική και αυτή η διαπίστωση, είναι μια από τις πολλές συνέπειες της κρίσης στην Ουκρανία. Από την πορεία των μέχρι τώρα εξελίξεων είναι σαφές ότι, η Ρωσία και ο Πρόεδρος Βλ. Πούτιν δείχνουν αποφασιστικότητα, να προστατέψουν τα Στρατηγικά συμφέροντα της ΡΩΣΙΑΣ στην Ουκρανία, ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικών μέσων.
Από την άλλη πλευρά, την ευρωατλαντική, είναι έκδηλη η αμηχανία των ΗΠΑ, αλλά και η αδυναμία της Ε.Ε. να αντιμετωπίσει τέτοιου μεγέθους σοβαρές διεθνείς πολιτικο-στρατιωτικές κρίσεις. Και στην προκειμένη περίπτωση, ΗΠΑ-ΕΕ , δεν κατόρθωσαν να αποτρέψουν την απόφαση της ΡΩΣΙΑΣ να ενεργοποιήσει τον στρατιωτικό της μηχανισμό. Το «πηγαινέλα» κυβερνητικών αξιωματούχων της Δύσης στο Κίεβο και οι συναντήσεις τους με την προσωρινή φιλοδυτική πολιτική ηγεσία της Ουκρανίας, δεν είχαν σημαντικά αποτελέσματα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά ευρωπαίοι Αξιωματούχοι έχουν μάλλον εκτεθεί, αφού εγκαλούνται για πολιτική ασυνέπεια.
Και πιο συγκεκριμένα: στις 21 Φεβρουαρίου υπήρξε μια συμφωνία των τριών Υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε., που μετέβησαν στο Κίεβο, του κ. Steinmeier της Γερμανίας, του κ. Sikorski της Πολωνίας και του κ. Fabius της Γαλλίας, με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Yanukovych. Αυτή η συμφωνία δεν προέβλεπε την εκδίωξη του κ. Yanukovych και γενικά δεν τηρήθηκε στο σύνολό της. Με αποτέλεσμα, ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλ. Πούτιν να υποστηρίζει σε συνέντευξή του, ότι έγινε αντισυνταγματικό πραξικόπημα στην Ουκρανία και ότι ο Β. Γιανουκόβιτς είναι ακόμη ο νόμιμος πρόεδρος της Ουκρανίας και η Ρωσία δεν αναγνωρίζει την προσωρινή κυβέρνηση του Κιέβου.
Η εκτόξευση διηπειρωτικού πυραύλου Η δημιουργία «στοχευμένων» εντυπώσεων μέσω τηλεοπτικών εικόνων, είναι και πάλι στην αιχμή της αντιπαράθεσης και αξιοποιείται από την κυβερνητική προπαγάνδα σε Δύση και Ανατολή, που διοχετεύεται στα οικεία ΜΜΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι, Ρωσικά ΜΜΕ μετέδιδαν, την μεταφορά αυτοκινούμενων διηπειρωτικών πυρηνικών πυραύλων πολλαπλών κεφαλών Topol-M σε περιοχές κοντά στην Μόσχα.
Και ενώ στελέχη του Υπουργείου Άμυνας της Ρωσίας, υποστήριζαν ότι τα πυρηνικά βλήματα μετακινούνται, για τις ανάγκες στρατιωτικής παρέλασης (!), έγινε εκτόξευση του πυραύλου RS-12M Topol-M από το Καπούστιν Γιάρ, μία περιοχή που βρίσκεται μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Κασπίας Θάλασσας, στην περιοχή του Αστραχάν. Η εκτόξευση του διηπειρωτικού πυραύλου (ICBM) από τις ρωσικές στρατηγικές δυνάμεις, που μεταδόθηκε από τα ρωσικά ΜΜΕ, αποτελεί επίδειξη πυρηνικής ισχύος από τη Μόσχα και έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ουάσιγκτον. η πραγματική εικόνα Παρόλα αυτά, η πραγματική εικόνα και όχι η εικονική πραγματικότητα έχει ως εξής: Η Ρωσία, φαίνεται ότι ελέγχει την κατάσταση, τουλάχιστον στην Ανατολική και νότια περιοχή της Ουκρανίας. Στην Κριμαία, επίλεκτες Μονάδες του Ρωσικού Στρατού, ελέγχουν λιμάνια, αεροδρόμια, στρατιωτικές βάσεις και Κέντρα τηλεπικοινωνίας.
Η Ουκρανία είναι βαθιά διχασμένη. Επισημαίνουμε ότι, ολόκληρη η νότια Ουκρανία και οι παραθαλάσσιες περιοχές της από την Μολδαβία έως τα σύνορα με την Ρωσία έχουν ξεσηκωθεί κατά του καθεστώτος «των φασιστών», όπως τους αποκαλούν, στο Κίεβο. Στοιχειώδης διπλωματική «λογική» θα επέβαλε στις διπλωματικές αρχές των ΗΠΑ και της Ε.Ε., να εκτιμήσουν, ότι το Κρεμλίνο δεν θα ανεχότανε την εκχώρηση του στρατηγείου του ρωσικού στόλου της Μαύρης θάλασσας και της Μεσογείου (Κριμαία) σε μια αντιρωσική Κυβέρνηση του Κιέβου, στην οποία συμμετέχουν και ακροδεξιοί φασίστες , που έχουν κατάλαβε στην εξουσία, μετά την ανατροπή του Β. Γιανούκοβιτς. Και αυτό γιατί , αυτή η εξέλιξη θα ήταν καταστροφική για τη Ρωσία. Αν ο Βλ. Πούτιν το ανεχόταν χωρίς αντίδραση , τότε αυτή η πολιτική στάση, θα σηματοδοτούσε πιθανότατα την έναρξη της διάλυσης της ίδιας της Ρωσίας.
Θα πυροδοτούσε ακαριαία δεκάδες απαιτήσεις αυτονόμησης από την εξουσία της Μόσχας από τις περίπου 80 εθνότητες που περικλείει στους κόλπους του το ρωσικό κράτος αποκλιμάκωση. Ένα από τα μεγάλα ερωτήματα είναι, γιατί δεν αντέδρασε ο Στρατός της Ουκρανίας, στην ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Κριμαία; Και ακόμη, είναι εντυπωσιακό, ότι ο αρχηγός του ουκρανικού ναυτικού, ο ναύαρχος Μπερεζόφσκι αυτομόλησε και δήλωσε πιστός στον λαό της Κριμαίας και στη Ρωσική Διοίκηση!! Ο επικεφαλής του Κέντρου ανάλυσης στρατηγικών και τεχνολογιών της Μόσχας, Ρουσλάν Πούχοφ, θεωρεί ότι αυτή τη στιγμή ο ουκρανικός στρατός δεν είναι ικανός να προβάλλει ένοπλη αντίσταση στο ρωσικό και επισημαίνει: «Ο ουκρανικός στρατός, ο οποίος ιδρύθηκε το 1992 μέσα από τα υπολείμματα της ΕΣΣΔ , είχε τεράστιο όγκο και εξαιρετικά τεχνικά μέσα, αλλά στη διάρκεια αυτών των 22 ετών παρήκμασε.
Το ηθικό του πέφτει συνεχώς, τα καλύτερα όπλα πωλούνταν στο εξωτερικό, για παράδειγμα στη Γεωργία, γι’ αυτό και σήμερα ο στρατός της Ουκρανίας δεν αντιπροσωπεύει μια υπολογίσιμη δύναμη.» Εκτιμώ ότι τελικά θα αποφύγουμε τη «θερμή» στρατιωτική αναμέτρηση στην Ουκρανία, αλλά πολύ φοβάμαι, ότι μπαίνουμε σε μια νέα ψυχροπολεμική περίοδο, με πολυπληθή αντίπαλα στρατόπεδα και με τις συμμαχίες να καθορίζονται στη βάσει κοινών συμφερόντων. Παρά τις φραστικές «κορώνες» αρκετών αξιωματούχων σε Ουάσιγκτον, Μόσχα και Βερολίνο, νομίζω ότι δεν θα υπάρξει γενικευμένη στρατιωτική σύγκρουση στην Ουκρανία. Η Ρωσία, δεν πρόκειται να κηρύξει το πόλεμο στην Ουκρανία.
Δεν έχει κανένα λόγο να έλθει σε αντιπαράθεση με 40 εκατομμύρια Ουκρανούς, ούτε μπορεί να έχει υπό στρατιωτική κατοχή μια τεράστια χώρα. Το οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κόστος θα είναι τεράστιο για την Ρωσία. Η Ρωσία θέλει να ακυρώσει τα σχέδια των φιλοδυτικών Ουκρανών και των αμερικανικών ΜΚΟ να θέσουν την Ουκρανία σε τροχιά ένταξης στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. Η Ρωσία έχει ως στόχο να προστατέψει τους Ρώσους κατοίκους της Ουκρανίας , δεν επιθυμεί τον διαμελισμό της χώρας, μόνο μεγαλύτερη αυτονομία στην Κριμαία και επιδιώκει να έχει υπό πλήρη έλεγχο της Στρατηγικής σημασίας στρατιωτικές βάσεις της στην Κριμαία. Ο Ρωσικός Στρατός, αφού διασφαλίσει την επιτυχία των στόχων του, εκεί θα τελειώσει και η αποστολή του στην Ουκρανία. Γνωρίζουν πολύ καλά οι Ρώσοι, ότι η Ουκρανία, δεν είναι Τσετσενία…
Επίσης και η Γερμανία, μάλλον δεν θα επιμείνει στην πρόσδεση της Ουκρανίας στο άρμα της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ . Άλλωστε, τα συμφέροντα της Γερμανίας και των ΗΠΑ δεν ταυτίζονται, σε ότι αφορά την Ουκρανία. Αλλά και η αντίδραση των ΗΠΑ στην κατάληψη της Κριμαίας από τους Ρώσους «πολιτοφύλακες» ήταν μάλλον … χαλαρή. Σχετικά με τα οικονομικά μέτρα με τα οποία απείλησε ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα τη Ρωσία, είναι μάλλον προς εκφοβισμό, αφού προκύπτει το εξής ερώτημα. Αν η Ρωσία και η Κίνα, ρευστοποιήσουν αμερικανικά ομολόγα αξίας μερικών τρισεκ. δολαρίων, η αμερικανική οικονομία οδηγείται ή όχι, σε κατάρρευση; Συνεπώς, υπάρχουν ισχυροί λόγοι, που ωθούν την ουκρανική κρίση στην αποκλιμάκωση, με μετρίσιμα όμως τα κέρδη και τις ζημιές, για τους εμπλεκόμενους πρωταγωνιστές. η πολιτική των αγωγών Εξίσου σημαντική με την διπλωματική και στρατιωτική πτυχή της Ουκρανικής κρίσης, είναι και αυτή που σχετίζεται με την Ενέργεια.
Από την Ουκρανία διέρχονται οι αγωγοί μεταφοράς του ρωσικού φυσικού αερίου στην κεντρική Ευρώπη, δηλαδή στον μεγαλύτερο… “ενεργειακό πελάτη” της Μόσχας. Αν η Ρωσία «κλείσει την κάνουλα», τότε αυτομάτως πολλές χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης θα στερηθούν το φυσικό αέριο και θα … «παγώσουν». Κυρίως όμως, η Γερμανία τροφοδοτείται με ρωσικό φυσικό αέριο και καλύπτει το 70% των ενεργειακών αναγκών της από τη Ρωσία. Οι αγωγοί μεταφοράς του ρωσικού φυσικού αερίου φτάνουν στην Γερμανία, διαμέσου της Βαλτικής θάλασσας και της Ουκρανίας. Η Γερμανία εξαρτάται σχεδόν απόλυτα από το ρωσικό φυσικό αέριο. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ο Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο πρώην γερμανός καγκελάριος, διευθύνει τον ρωσικό Όμιλο του Nord Stream. Βέβαια, όση ανάγκη έχει η Γερμάνια το ρωσικό αέριο, άλλη τόση ανάγκη έχει και η Ρωσία, τα δολάρια με τα οποία αγοράζει η Γερμανία το φυσικό αέριο. Συνεπώς, η θέση της Γερμανίας στη διαμάχη Μόσχας-Κιέβου- Ουάσιγκτον είναι εξαιρετικά δυσχερής.
Η Γερμανία δεν επιθυμεί να διαταραχτούν οι σχέσεις της με τη Ρωσία, αλλά όμως ούτε και με τις ΗΠΑ. Εν κατακλείδι, όσο πιο πολύ εμβαθύνει κάποιος στην Ουκρανική κρίση, τόσο ανακαλύπτει δυσεπίλυτα προβλήματα, οικονομικής, ενεργειακής, διεθνοπολιτικής, γεωστρατηγικής, εθνομειονοτικής, ιστορικής και στρατιωτικής φύσεως. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πρόβλεψη για την κατάληξη της κρίσης, είναι μάλλον παρακινδυνευμένη , κυρίως διότι υπάρχουν και ισχυροί αστάθμητοι προάγοντες, που είναι δυνατόν να πυροδοτήσουν ακραίες συμπεριφορές … η ελληνική παρουσία Ειδικά για τους ελληνικής καταγωγής ρωσόφωνους πολίτες της Ουκρανίας και πως βιώνουν την κρίση, είναι αρκετά εύγλωττη η τοποθέτηση – παρουσίαση της κατάστασης, από τον Αντιπρόεδρο και Υπουργό Εξωτικών Β. Βενιζέλο, που σε συνέντευξη τύπου είπε: «Συγκινήθηκα λόγω της επίσκεψής μου στη Μαριούπολη, γιατί είδα μία ακμάζουσα ομοσπονδία ελληνικών συλλόγων της Ουκρανίας.
Είδα νέα παιδιά να μιλούν ελληνικά και να σπουδάζουν στο εκεί πανεπιστήμιο, είχα την ευκαιρία να συζητήσω με τη Διοίκηση της Ομοσπονδίας και των τοπικών Συλλόγων που καλύπτουν μια ευρύτατη περιοχή. Να συζητήσω με τον Πρύτανη του πανεπιστημίου της Μαριούπολης, όπου καλλιεργούνται οι ελληνικές σπουδές, και να μεταφέρω την αγάπη, τη φροντίδα, τη στήριξη, όχι μόνον της Κυβέρνησης, αλλά όλης της Ελληνικής Πολιτείας και όλου του ελληνικού λαού προς τον ελληνισμό της Μαριούπολης, που αυτή τη στιγμή ζει υπό συνθήκες εύλογης ανησυχίας λόγω των εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων, αλλά και της έντασης που υπάρχει στις ρώσο-ουκρανικές σχέσεις. Η εντύπωσή μου είναι πως πρόκειται για μία κοινότητα με έντονο ρόλο στην ουκρανική τοπική κοινωνία, στην κοινωνία των πολιτών και αυτές μου τις εντυπώσεις τις μετέφερα και στις προσωρινές, στις μεταβατικές Αρχές της Ουκρανίας στο Κίεβο, αλλά, φυσικά, και στους συναδέλφους μου στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών.
Ιδιαίτερα συζητήσαμε με τους Έλληνες της Ουκρανίας το ζήτημα της ελληνικής γλώσσας και με ικανοποίηση αποσαφηνίσαμε ότι ο πρόσφατος νόμος που ψήφισε η Ουκρανική Βουλή για τον περιορισμό της χρήσης στη διοίκηση περιφερειακών και μειονοτικών γλωσσών, πρώτον, δεν έχει ακόμη κυρωθεί από τον προσωρινό Πρόεδρο και άρα δεν έχει καταστεί νόμος του Ουκρανικού Κράτους και δεύτερον, δεν αφορά σε καμία περίπτωση την ελληνική γλώσσα, η οποία δεν είναι γλώσσα της Διοίκησης αλλά είναι γλώσσα της εκπαίδευσης.»
