Της Έλλης Τριανταφύλλου
Έξι σενάρια, άλλα εξ αυτών περισσότερο και άλλα λιγότερο πιθανά αναδεικνύονται στον πολιτικό ορίζοντα για το μετεκλογικό τοπίο στη χώρα. Στην τελική ευθεία για τις κάλπες της ερχόμενης Κυριακής, οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να προδιαγράφουν ένα εκλογικό θρίλερ για την πρωτιά μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ, την οποία πιθανότατα θα κρίνουν οι αναποφάσιστοι, που αυτήν τη στιγμή αγγίζουν το 15%, ενώ σχεδόν προεξοφλείται ότι δεν υπάρχει θέμα αυτοδυναμίας.
Στο πολιτικό παρασκήνιο κυριαρχεί, ήδη, η συζήτηση για την επόμενη ημέρα και οι δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των κομμάτων, ώστε να αποφευχθεί μια νέα, επώδυνη προσφυγή στις κάλπες. Όλα τα κομματικά επιτελεία, ωστόσο, γνωρίζουν ότι τα «μαθηματικά» του εκλογικού συστήματος είναι αμείλικτα και υπό τις παρούσες συνθήκες συνθέτουν ένα δύσκολο παζλ. Και αυτό, διότι για να μπορέσει το πρώτο κόμμα, όποιο κι αν είναι, να διερευνήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης με μικρότερα δορυφορικά σχήματα και, χωρίς το δεύτερο, βασική προϋπόθεση είναι να ξεπεράσει το 27,5%. Αυτό το ποσοστό υπολογίζεται ότι θα του εξασφαλίσει (υπολογιζομένου και του μπόνους των 50 εδρών) περί τους 125 βουλευτές. Από την πλευρά τους, οι μικρότεροι εταίροι θα πρέπει να συγκεντρώσουν περισσότερες από 25 έδρες για να μπορέσει να σχηματιστεί το άθροισμα των 151, το οποίο, ωστόσο, όπως έχει αποδείξει η εμπειρία, είναι εξαιρετικά εύθραυστο. Η Χρυσή Αυγή, η Λαϊκή Ενότητα και το ΚΚΕ, όπως είναι προφανές, δεν πρόκειται να συμπράξουν σε κανένα κυβερνητικό σχήμα.
Το όριο του 27,5%
Από τις δημοσκοπήσεις προκύπτει, όμως, ότι αυτές οι προϋποθέσεις δεν συντρέχουν. Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και η ΝΔ κινούνται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, κάτω του ορίου του 27,5%. Επίσης, τα μικρότερα κόμματα, που –με διαφορετικούς συνδυασμούς– μπορούν να στηρίξουν μια κυβέρνηση της μίας ή της άλλης κατεύθυνσης, εμφανίζονται να μην ξεπερνούν το καθένα το 5%. Έτσι, το πρόθυμο, για οποιαδήποτε κυβέρνηση, Ποτάμι παρουσιάζει σημαντική κάμψη που, εάν επιβεβαιωθεί στην κάλπη, τότε οι 17 έδρες του περασμένου Ιανουαρίου κινδυνεύουν να περιοριστούν κατά δύο ή τρεις. Το, δε, ΠΑΣΟΚ στην καλύτερη των περιπτώσεων διατηρεί τα ποσοστά του, άρα τις 13 έδρες της προηγούμενης Βουλής. Επομένως, Ποτάμι και ΠΑΣΟΚ εμφανίζουν, κατά τις δημοσκοπήσεις, ένα πιθανό άθροισμα περίπου 25 εδρών. Το «πακέτο» αυτό δεν επαρκεί για τον σχηματισμό κυβέρνησης στην περίπτωση που έρθει πρώτο κόμμα η ΝΔ.
Οι ΑΝΕΛ δεν φαίνεται να μπαίνουν
Αντίστοιχα, στην περίπτωση που έρθει πρώτο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ, «κλειδί» των εξελίξεων μπορεί να αποδειχθεί η δυνατότητα ή μη των Ανεξαρτήτων Ελλήνων να εξασφαλίσουν την είσοδό τους στη Βουλή. Αν οι ΑΝΕΛ κατορθώσουν να περάσουν τον πήχη του 3%, τότε στη νέα Βουλή θα διαθέτουν 8-9 βουλευτές. Αυτήν τη φορά δεν φαίνεται να επαρκούν για τον σχηματισμό συγκυβέρνησης με τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ είναι πολύ αμφίβολο αν θα μπορούσε να προκύψει το «151» ακόμη και στο σενάριο συνύπαρξης με το Ποτάμι και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο εσχάτως ουδείς πλέον αποκλείει
κατηγορηματικά. Αν, αντιθέτως, οι ΑΝΕΛ δεν μπουν στη Βουλή, οι διαθέσιμοι κυβερνητικοί συνδυασμοί περιορίζονται περισσότερο. Ο σχηματισμός κυβέρνησης με τις ψήφους του Β. Λεβέντη, εφόσον το κόμμα του καταφέρει να μπει τελικώς στη Βουλή, είναι κάτι που δεν εξετάζεται σοβαρά, τουλάχιστον επί του παρόντος, από καμιά πλευρά.
Όλες οι εκδοχές
Σύμφωνα με τα παραπάνω, αλλά και με τις μέχρι σήμερα δημοσκοπικές ενδείξεις, στον μετεκλογικό ορίζοντα καταγράφονται τα εξής έξι σενάρια:
1.Κυβέρνηση συνασπισμού υπό τον ΣΥΡΙΖΑ και με κυβερνητικούς εταίρους τα φιλελεύθερα κόμματα: Το εν λόγω σενάριο προβλέπει τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ, είτε μόνων τους, είτε και με τη συμμετοχή του Ποταμιού και του ΠΑΣΟΚ, αν χρειαστεί. Παρά το γεγονός πως ο Αλέξης Τσίπρας έχει αποκλείσει τη μετεκλογική συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ με τη Νέα Δημοκρατία, κανείς δεν θα πρέπει να αποκλείσει τελικά αυτό το ενδεχόμενο, διότι διαφορετικά οι αριθμοί μπορεί να μη «βγαίνουν». Πιο πιθανή, ωστόσο,
φαντάζει μία μετεκλογική σύμπραξη του ΣΥΡΙΖΑ με το Ποτάμι, το ΠΑΣΟΚ και τους ΑΝΕΛ, αν μπουν στη Βουλή.
2. Κυβέρνηση συνασπισμού με βασικό κορμό τη Νέα Δημοκρατία: Ο πρόεδρος της ΝΔ, Βαγγ. Μεϊμαράκης, έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι είναι ανοιχτός στις συνεργασίες με τις δυνάμεις που έχουν ταχθεί καθαρά υπέρ της παραμονής της χώρας στην ΕΕ και στη λογική αυτή δεν αποκλείει ούτε τον ΣΥΡΙΖΑ. Παρά ταύτα, στη Νέα Δημοκρατία θεωρούν πιθανό σε μία τέτοια περίπτωση ο κ. Τσίπρας να επιλέξει για το κόμμα του τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης και η ΝΔ να συνεργαστεί κυβερνητικά με το Ποτάμι και το ΠΑΣΟΚ.
3.Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με αυτοδυναμία: Πρόκειται για ένα σενάριο στο οποίο πόνταρε το επιτελείο του Αλ. Τσίπρα τόσο πριν από την προκήρυξη των εκλογών όσο και αμέσως μετά, αλλά το οποίο εγκαταλείφθηκε μετά το πρώτο κύμα των δημοσκοπήσεων, τα ευρήματα των οποίων αποκλείουν μία τέτοια εξέλιξη.
4. Κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον ΣΥΡΙΖΑ: Πρόκειται για ένα επίσης απίθανο σενάριο, καθώς ούτε ο πρώην πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, ούτε οι βουλευτές του, ούτε όμως και η χώρα μπορούν να αντέξουν την επανάληψη όσων συνέβησαν το καλοκαίρι, με την κυβέρνηση να αναγκάζεται να στηρίζεται στις ψήφους της αντιπολίτευσης, προκειμένου να περάσει νομοσχέδια από τη Βουλή.
5. Κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ: Πρόκειται ουσιαστικά για επανάληψη του σχήματος του Ιανουαρίου του 2015, μόνο που έχει μικρές πιθανότητες υλοποίησης όχι γιατί οι ηγέτες των δύο κομμάτων δεν το επιθυμούν, το αντίθετο μάλιστα, αλλά γιατί είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν οι Ανεξάρτητοι Έλληνες θα κατορθώσουν να εξασφαλίσουν την είσοδό τους στη Βουλή.
6. Επανάληψη των εκλογών: Πρόκειται για ένα σενάριο που συγκεντρώνει μικρές πιθανότητες, καθώς αν οδηγηθούμε σε αδιέξοδο λόγω αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης, τότε εκτιμάται ότι η αντίδραση των πιστωτών θα είναι εξαιρετικά σφοδρή και θα αναγκάσει το πολιτικό σύστημα να βρει τρόπο αποφυγής της κάλπης. Άλλωστε, και η ελληνική κοινή γνώμη εμφανίζει σημαντική εκλογική κόπωση και οργή για το γεγονός ότι οδηγείται εκ νέου στις κάλπες σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα και σχεδόν προεξοφλείται ότι θα αντιδράσει ακόμη πιο έντονα σε περίπτωση αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων.
