«Αγαπητέ Γιώργο, πάρε απόψε το βράδυ το ποδήλατό σου, μόνος σου, και κατέβα στην Πλατεία Συντάγματος (σ.σ.: στους Αγανακτισμένους!). Εκεί, μπορεί να σε γιουχάρουν στην αρχή, αλλά βλέποντάς σε μόνο και αποφασισμένο θα παραμερίσουν να περάσεις. Ζήτα τον λόγο και μίλησε στον συγκεντρωμένο κόσμο… Εξάγγειλε ότι δεν θα δεχθούμε άλλα δάνεια όσο η ευρωζώνη αρνείται να συζητήσει καν την αναμόρφωσή της σε μια λογική και βιώσιμη βάση. Ότι, αν αναγκαστεί, η Ελλάδα θα πορευτεί εντός μεν της ευρωζώνης, αλλά άνευ δανείων… Η Ελλάδα θα κάνει αυτό που έπρεπε να έχει κάνει εδώ και χρόνια: Να ζει μετρημένα. Αν σε ρωτήσουν για τους μισθούς και τις συντάξεις, απάντησε ότι, αν αναγκαστούμε, θα τους καταβάλουμε αφού μειώσουμε όλους τους ανώτερους μισθούς (υπουργών, βουλευτών, καθηγητών πανεπιστημίων κ.λπ.) στα 1.000 ευρώ και για όσο καιρό χρειάζεται».
Ήταν οι συμβουλές που έδινε στον Γεώργιο Α. Παπανδρέου (την εποχή των «Αγανακτισμένων» και λίγο πριν από την ανατροπή του) ο τότε καθηγητής των Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης. Δεν ξέρω αν τώρα, στην εποχή διαχείρισης των Οικονομικών της χώρας από τον υπουργό, πλέον, Γιάννη Βαρουφάκη, φτάσουμε στο σημείο προκειμένου να καταβάλουμε μισθούς και συντάξεις να περικόψουμε τις απολαβές βουλευτών, καθηγητών κ.λπ, αλλά φαίνεται πως οδηγηθήκαμε κατ’ αρχάς σε αδιέξοδο στη διαπραγμάτευσή μας με τους δανειστές. Λίγο οι «επαναστατικές» εξαγγελίες των πρώτων ημερών, αλλά πολύ περισσότερο η εκβιαστική εμμονή Σόιμπλε στην εφαρμογή του «συμπεφωνημένου προγράμματος» και οι πιέσεις Ντράγκι, δεν οδήγησαν σε έναν «έντιμο και ιστορικό συμβιβασμό», σε μια πορεία «εντός μεν ευρωζώνης, αλλά άνευ δανείων», όπως έλεγε και τότε ο «ενδυματολογικά εκκεντρικός» (κατά τους… σικάτους Εγγλέζους) κ. Βαρουφάκης.
Βέβαια, η διαπραγμάτευση ουσιαστικά δεν έχει αρχίσει ακόμη και κανείς δεν μπορεί να προκαταλάβει την τελική έκβασή της. Ωστόσο, αν κάνουμε ταμείο από την περιοδεία Τσίπρα και Βαρουφάκη στις σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στα θεσμικά όργανα που επηρεάζουν την τύχη της χώρας (ΕΚΤ, Κομισιόν), ο απολογισμός δεν θα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικός. Η νέα κυβέρνηση του κ. Τσίπρα είναι φανερό ότι αντιμετωπίζει τρομακτική πίεση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και ιδιαιτέρως από τις ισχυρότερες χώρες, με τη Γερμανία να πρωταγωνιστεί παρασκηνιακά, μέσω της επιρροής που ασκεί στις Βρυξέλλες και στη Φραγκφούρτη. Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι χαρακτηριστική των πιέσεων και ενδεικτική των διαθέσεων. Και το νέο τελεσίγραφο Μοσχοβισί για συμφωνία μέχρι την επόμενη συνεδρίαση του Eurogroup φανερώνει επίσης το περιορισμένο του χρόνου. Και η δικαιολόγηση της απόφασης Ντράγκι από τον Ολάντ και τον Ρέντσι δείχνουν ότι πραγματικοί υποστηρικτές των ελληνικών θέσεων δεν υπάρχουν. Το αποκορύφωμα, βέβαια, των πιέσεων στην Αθήνα να μεταβάλει απόψεις θα ασκηθούν στο Eurogroup της επόμενης εβδομάδας και στη Σύνοδο Κορυφής της 12ης Φεβρουαρίου, όπου είναι φανερό ότι η πλειονότητα των χωρών-μελών θα βρεθεί απέναντι στις ελληνικές θέσεις. Έχει δημιουργηθεί η αίσθηση ότι οι Ευρωπαίοι απαιτούν σχεδόν συνθηκολόγηση άνευ όρων από τη νέα ελληνική κυβέρνηση. Και δη, εντός ασφυκτικών προθεσμιών.
Μπροστά στην πραγματικότητα αυτή, η ελληνική κυβέρνηση δείχνει ψύχραιμη. Δεν μετακινείται εύκολα, ούτε μοιάζει να κυριαρχείται από μεγάλη ανησυχία.
Δεν δείχνει κατανόηση των ευρωπαϊκών κανόνων και διαδικασιών και κινδυνεύει να παρασυρθεί σε δίνη καταιγιστικών εξελίξεων, που θα τη φέρουν προ τετελεσμένων γεγονότων, ή θα ανοίξει «παράθυρο» ευκαιρίας για συμφωνία ο κ. Τσίπρας με τις προγραμματικές δηλώσεις, παρουσιάζοντας ένα επαρκές οικονομικό πρόγραμμα; Όπως κι αν έχουν τα πράγματα, ελπίζουμε να εξελιχθούν ευνοϊκά για την πατρίδα μας. Ελπίζουμε η νέα πραγματικότητα, που δημιούργησε μέσα σε λίγες μόνον ημέρες η κυβέρνηση, να συμβάλει θετικά προς την κατεύθυνση αυτή. Και αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, τη σημασία αυτής της πραγματικότητας θα έπρεπε να αναγνωρίσουμε όλοι μας, συμπολιτευόμενοι και αντιπολιτευόμενοι, αφού η μάχη που δίνει η κυβέρνηση δεν είναι κομματική, ούτε παραταξιακή, αλλά απολύτως εθνική. Μακάρι, για το καλό όλων μας, να πετύχει η διαπραγμάτευση της νέας κυβέρνησης κι ας κάνει και «κωλοτούμπες». Κι ας δηλώνει ο κ. Βαρουφάκης ότι το μνημόνιο είναι ένα «φύλλο συκής», αλλά θα μπορούσε να δεχτεί το 67% των μέτρων…
Ενωμένη και στέρεη αντιπολίτευση χρειάζεται ο τόπος
Όσο ο τόπος χρειάζεται σήμερα μια ρεαλιστική κυβέρνηση, άλλο τόσο, ίσως και περισσότερο από κάθε άλλη φορά, χρειάζεται και μια ενωμένη και στέρεη αντιπολίτευση που θα μπορεί να την εμπιστευθεί. Η μεγάλη φιλελεύθερη παράταξη, όμως, που βρίσκεται τώρα στην αντιπολίτευση, πρέπει πρώτα να ξυπνήσει από τον λήθαργο και να παίξει τον ρόλο της. Εκπροσωπεί τη μεγάλη πλειονότητα του οργισμένου ελληνικού λαού, που παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα όσα διαδραματίζονται από το βράδυ της 25ης Ιανουαρίου και μετά. Η Νέα Δημοκρατία –είναι αυτονόητο– πρέπει να φανεί αντάξια των περιστάσεων και μαζί με τις άλλες αμιγώς φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις να ορθώσει τον λόγο της λογικής και του φιλοευρωπαϊσμού. Και είναι προς τιμήν του κ. Σαμαρά, ο οποίος έδειξε να κινείται σ’ αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση μιλώντας προχθές στην ΚΟ του κόμματός του. Είναι λάθος αν πιστεύει (;) και βασίζει την τακτική του στη θεωρία της «αριστερής παρένθεσης» ή ότι η κυβέρνηση Τσίπρα θα συγκρουστεί με τους δανειστές και θα καταρρεύσει σύντομα. Την αυτοκριτική της πρέπει να κάνει η ΝΔ και να αναζητήσει τη χαμένη της ιδεολογική ταυτότητα. Όσο μιλάει για «μη ήττα», το μέγα πρόβλημά της θα το κρύβει κάτω από το χαλί και δεν πρόκειται να δώσει απάντηση στο ερώτημα «γιατί χάσαμε;». Γιατί απομακρύνθηκε από τις βασικές αρχές της; Γιατί η αντιμνημονιακή ρητορική της κατέληξε σε διαχείριση της πολιτικής του μνημονίου; Γιατί ο φιλελεύθερος χώρος του Κέντρου αφέθηκε να λεηλατηθεί από άλλες πολιτικές δυνάμεις; Γιατί φανατικοί μέχρι πρότινος ψηφοφόροι της κατευθύνθηκαν προς ΑΝΕΛ και Χρυσή Αυγή; Γιατί δεν είχε λάβει το μήνυμα των ευρωεκλογών, γιατί ακολούθησε εσφαλμένη επικοινωνιακή τακτική προεκλογικά, γιατί επέβαλε τον ληστρικό ΕΝΦΙΑ. Ναι, ο κόσμος ψήφισε αντιμνημονιακά, αλλά, ασφαλώς, δεν είναι ο μοναδικός και κύριος λόγος που η ΝΔ έχασε τις εκλογές. Όσο πιο γρήγορα συνειδητοποιήσουμε αυτό όλοι μας, τόσο το καλύτερο.
