Του Γιάννη Βασιλακόπουλου
Ενα ψέμα που αργότερα χαρακτηρίστηκε «ευφυολόγημα» από τον Θεόδωρο Πάγκαλοήταν, όσο αν αυτό φαίνεται περίεργο, η βάση μιας ολόκληρης στρατηγικής πολιτικής, που –όπως έδειξαν τα πράγματα– καθόρισε την ιστορική μοίρα της Ελλάδος τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Το σύνθημα « ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», που διανθίστηκε με την πολιτική πρόθεση να βγούμε άμεσα από την ΕΟΚ μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ στις 18 Οκτωβρίου του 1981, θα μπορούσε να αποτελεί την προμετωπίδα της εγκυκλοπαίδειας του κινήματος.
Αρκετά χρόνια μετά τον θάνατο του γενάρχη Ανδρέα Παπανδρέου, ο Θ. Πάγκαλος απομυθοποίησε πλήρως αυτό το συνθηματικό εύρημα, λέγοντας ότι «ο ίδιος ο Ανδρέας ήξερε πως αν οι πολίτες είχαν πιστέψει στα σοβαρά αυτήν τη διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ δεν θα το είχαν ψηφίσει ποτέ».Παρά,όμως, την απομυθοποίηση που υπέστησαν αυτό και άλλα συνθήματα του Ανδρέα, η πολιτική του σχολή παραμένει ολοζώντανη και η βάση του ΠΑΣΟΚ δείχνει να διοικείται από το «φάντασμά» του.
Η μελέτη του Ανδρέα, ακόμα και όσον αφορά τη γλώσσα του σώματος, έχει γίνει το πιο πολύτιμο εγχειρίδιο πολιτικής επικοινωνίας για όλους τους πολιτικούς χώρους. Ετσι, από τη διαρροή των παραμονών των εκλογών του 2004 ότι «ο Κ. Καραμανλής προσπαθεί να έχει το ύφος του θείου του και το μπαλκόνι του Ανδρέα» φτάσαμε στον Αλέξη Τσίπρα του 2014, ο οποίος για κάποιους αποτελεί πιστόcopyright του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ. Οσο για το σύνθημα «η Ελλάδα ανήκει στους Ελληνες» έχει πια υιοθετηθεί ακόμα και από τα στελέχη της ακροδεξιάς Χρυσής Αυγής.
Ο Αλέξης Τσίπρας κατηγορείται από κάποιους πως επιχειρεί να μιμηθεί και τον τόνο της φωνής του μεταστάντος πια ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ , ενώ η διπλωματικές του κινήσεις θυμίζουν πολύ τον Ανδρέα τηρουμένων βέβαια των αναλογιών της εποχής και της πολιτικής συγκυρίας.
Είναι, δε, πολλά τα παραδείγματα που μπορούν να πιστοποιήσουν αυτή την πραγματικότητα και αφορούν ένα εύρος πραγμάτων, από τη γλώσσα του σώματος, τον τόνο της φωνής και την επικοινωνία του με τον κόσμο στις ανοικτές συγκεντρώσεις, ως και τις επιλογές του στην εξωτερική πολιτική, σε μια εποχή που, επειδή καίει, η τήρηση των ισορροπιών είναι απολύτως αναγκαία στην πολιτική καθημερινότητα.
Μπορεί η αστικοποίηση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης να μην περνάει από το μπαλκόνι των ανοικτών συγκεντρώσεων του Αλέξη Τσίπρα, όπου τα συνθήματα με επίκεντρο της εθνική ανεξαρτησία και τη λαϊκή κυριαρχία αποτελούν σημείο αναφοράς, αλλά η διπλωματία και οι εξωτερικές σχέσεις του 40χρονου ηγέτη της Ριζοσπαστικής Αριστεράς δείχνουν τη διάθεσή του να είναι επιμελής συνεχιστής του αλάνθαστου επικοινωνιακού προτύπου του Ανδρέα.
Το 1982 ακούσαμε για πρώτη φορά την πρόθεση του αείμνηστου πρώην πρωθυπουργού και ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ να εντάξει τη χώρα μας στο κίνημα των αδεσμεύτων. Εκεί, οι προσωπικότητες του Τζούλιους Νιερέρε από τη μακρινή Τανζανία, του Ραούλ Αλφονσίν από το Μεξικό, του Ντανιέλ Ορτέγκα από τη Νικαράγουα και του Λύβιου στρατάρχη Μουαμάρ Καντάφι, έπαιζαν ξαφνικά κυρίαρχο ρόλο στην πολιτική ατζέντα της Ελλάδος και αποτελούσαν ένα μέσο πίεσης προς τις δυτικές υπερδυνάμεις στις οποίες ο Ανδρέας υποτίθεται πως βρισκόταν απέναντι.
Ο Αλέξης Τσίπρας πέρασε στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού πριν γίνει πρωθυπουργός, αλλά για να προλάβει τις εντός των τειχών αντιδράσεις, έσπευσε να πει πως δεν συναντήθηκε με την αμερικανική ελίτ, λέγοντας ότι «ακόμα και αντίπαλος να είσαι με κάποιον, πρέπει να μιλάς μαζί του».
Αυτές τις μέρες ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκεται στο Κόμο, μετέχοντας στο λεγόμενο Νταβός των φτωχών. Αυτό και μόνο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μέσο πίεσης στη γερμανο-κεντρική Ευρώπη των «μεγάλων» και να αντιστοιχηθεί ευθέως με το κίνημα των αδεσμεύτων της δεκαετίας του ’80.
Ακόμα και η επικοινωνιακή επιλογή του Αλέξη Τσίπρα, να αφήνει τις συνιστώσες εντός του κόμματος να λένε ό,τι θέλουν χωρίς κυρώσεις, αλλά εκείνος να οδηγεί τον πολιτικό χώρο που ηγείται με ασφαλή βήματα στους διαδρόμους της εξουσίας, θεωρείται «ανδρεϊκή» πατέντα. Αλλωστε, η ευκολία με την οποία ο αείμνηστος Ανδρέας Παπανδρέου περνούσε από την προσφώνηση «σύντροφοι και συντρόφισσες» στις συνεδριάσεις της Κ.Ε. του κινήματος στο Πεντελικόν, στη συναντίληψη και στην ταύτιση απόψεων με τη Μάργκαρετ Θάτσερ, υπήρξε παροιμιώδης. Τόσο παροιμιώδης, μάλιστα, που οι φωτογραφίες του Μαρξ, του Τσε Γκεβάρα και του Βελουχιώτη στη συνείδηση κάποιων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνουν απλές κορνίζες, αν αυτή η στρατηγική αντιγραφεί πλήρως.
Από την εφημερίδα «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» που κυκλοφορεί
