Το ελληνικό Πάσχα φημίζεται για τα έθιμα ανά περιοχή, με τις τοπικές κοινωνίες να συμμετέχουν με ένα ξεχωριστό τρόπο στην Ανάσταση και την γιορτή του Πάσχα.
Οι «Μπότηδες» στην Κέρκυρα , ο Σαϊτοπόλεμος στην Καλαμάτα, το σκάψιμο του λάκκου στη Λιβαδειά, είναι μόνο μερικά από τα έθιμα που δίνουν ένα ξεχωριστό χρώμα στον τρόπο που η Ελλάδα γιορτάζει!
1.Η Κέρκυρα με τους «Μπότηδες»
Το έθιμο έλαβε χώρα στην καρδιά του νησιού στην πλατεία Σπιανάδα. Με την πρώτη Ανάσταση στις 12 το μεσημέρι, οι κάτοικοι της Κέρκυρας, που έχουν στολίσει τα ψηλά παραθυρόφυλλά τους με κόκκινα εμβλήματα και λουλούδια, πετάνε τους «Μπότηδες». Πρόκειται για πήλινα κανάτια, δεμένα με κόκκινες κορδέλες. Το εν λόγω έθιμο,αποτελεί ένα συνδυασμό ενετικών παραδόσεων και ορθόδοξων εθίμων.
Μαζί με το σπάσιμο της κανάτας, συνοδεύουν οι βροντεροί κανονιοβολισμοί που ακούγονται από το Παλιό Φρούριο της Κέρκυρας, αλλά και οι φιλαρμονικές, που παίζουν θρησκευτικά εμβατήρια. Οι παρευρισκόμενοι στο έθιμο σπεύδουν να μαζέψουν τα κομμάτια από τα σπασμένα πήλινα κανάτια, να τα πάρουν σπίτι τους και να τα φυλάξουν στο εικονοστάσι τους, καθώς σύμφωνα με τους Κερκυραίους φέρουν τύχη και ευημερία.
2.Η Καλαμάτα με το «Σαιτοπόλεμο»
Κάθε χρόνο, το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα, οι ομάδες των σαϊτολόγων, τα μπουλούκια, όπως λέγονται συγκεντρώνονται στη δυτική παραλία της πόλης. Με χάρτινες σαΐτες γεμάτες μπαρούτι, κατασκευασμένες από τους ίδιους, οι συμμετέχοντες φορούν παραδοσιακές στολές και αναβιώνουν το έθιμο. Η παράδοση λέει ότι οι σαΐτες χρησιμοποιήθηκαν από τους Μεσσήνιους, για να αντιμετωπίσουν το ιππικό των Τούρκων, στην περίοδο της Επανάστασης. Ακόμα και σήμερα, το γεγονός προσελκύει το ενδιαφέρον του κόσμου της πόλης, ο οποίος ακόμα κι αν δεν συμμετέχει, σπεύδει να παρακολουθήσει το θέαμα.
3.Η Χίος με το «Ρουκετοπόλεμο»
Λόγοι ασφαλείας δεν θα δώσουν φέτος την ευκαιρία να δούμε πώς δύο αντίπαλες ομάδες, που αντιπροσωπεύουν τις εκκλησίες του Αγίου Μάρκου και της Παναγίας της Ερυθιανής, πετούν πάνω από 60.000 ρουκέτες στο καμπαναριό της αντίθετης εκκλησίας.
4. Η Λιβαδειά με το «σκάψιμο του Λάκκου».
Στη Λιβαδειά, οι κάτοικοι της πόλης μένουν σχεδόν άγρυπνοι το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου για να φτιάξουν τον «λάκκο» και πριν ακόμη ξημερώσει να έχουν ετοιμάσει το σημείο και τον σωρό με τα κλαδιά. Ο μεγαλύτερος της οικογένειας ή της παρέας, αφού κάνει τον σταυρό του, ανάβει τη φωτιά με τη λαμπάδα της Αναστάσεως.
Με αρκετή υπομονή, ραντίσματα νερού και χτυπήματα στα φλεγόμενα κλαδιά, η θράκα ετοιμάζεται και μπαίνουν επάνω τα αρνιά. Στον δημοτικό «λάκκο», που στήνεται στην περιοχή της Κρύας, προσφέρονται δωρεάν σουβλιστό αρνί, μεζέδες και κρασί στους επισκέπτες και στους παρευρισκομένους, ενώ συμμετέχουν παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα.
5. Η Άμφισσα και τα «Δάκρυα της Παναγιάς»
Το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής , η Άμφισσα κάθεται σε καφενεία, μεζεδοπωλεία κι εστιατόρια για να καταναλώσει σαρακοστιανά χωρίς λάδι και μεγάλες ποσότητες τσίπουρου και ούζου, που είναι τα εν λόγω δάκρυα!
6. Η Αρκίτσα με το έθιμο της Ρωμάνας
Γυναίκες με τοπικές ενδυμασίες τραγουδώντας το τραγούδι της Ρωμάνας, συγκεντρώνουν χρήματα και υλικά για να φτιάξουν παραδοσιακές πίτες. Το ίδιο απόγευμα στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου υπό τους ήχους παραδοσιακής μουσικής προσφέρουν τις πίτες που ετοίμασαν.
7. Αράχωβα με τη περιφορά του αγίου Γεωργίου
Στην Αράχοβα ανήμερα του Πάσχα γίνεται η περιφορά της εικόνας του Αγίου Γεωργίου, την οποία συνοδεύουν περί τα 500 άτομα ντυμένα με παραδοσιακές φορεσιές. Την επόμενη ημέρα πραγματοποιείται αγώνας δρόμου των γερόντων (ανηφορικός δρόμος), οι οποίοι ξεκινούν από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και φτάνουν στον λόφο.
8. Υπάτη και το κάψιμο του Ιούδα
Στην Υπάτη, το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα, μετά την Αγάπη, πραγματοποιείται το «κάψιμο του Ιούδα», έθιμο που χάνεται στα βάθη του παρελθόντος, ενώ στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγ. Νικολάου, ο παπάς σέρνει τον αναστάσιμο χορό, ψάλλοντας το «Χριστός Ανέστη». Κάθε χρόνο αυτή την ημέρα, σύσσωμος ο λαός της Υπάτης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής, αναβιώνει και κρατάει ζωντανό το πανάρχαιο αυτό έθιμο.
9.Δυτική Φθιώτιδα και το «Χριστός Ανέστη, χαλάζι να μην πέσει»
Στα χωριά της Δυτικής Φθιώτιδας τη νύχτα της Ανάστασης, ένας επίτροπος της Εκκλησίας παίρνει μια σκλίδα (καλάμι από βρίζα) αγιασμένη από τον αγιασμό των Φώτων, ανεβαίνει στο καμπαναριό ψηλά και την ανάβει για να προφυλάξουν ολόκληρη την περιοχή από το χαλάζι. Ο τόπος που θα δει το φως αυτής της σκλίδας δεν κινδυνεύει από χαλάζι.
