Συνέντευξη στην Μαρία Μπραουδάκη
Στην έλλειψη της γνώσης του Θεού και στην απώλεια της προσωπικής ταυτότητας αποδίδει ο Μητροπολίτης Ξάνθης Παντελεήμονων τα κρούσματα βίας, που εκδηλώνονται σήμερα ανάμεσα στους νέους. Δίνουν «στον θύτη μια ψευδαίσθηση δύναμης, η οποία είναι, τρόπον τινά, μία διέξοδος στην απώλεια ταυτότητας. Είναι και ένας τρόπος για να αναζητήσουν την προσοχή και την αποδοχή, δηλαδή την αγάπη», σημειώνει. Εξάλλου, τονίζει ότι αυτός ο τρόπος είναι καταστροφικός όχι μόνο για τα θύματα, αλλά και για τους ίδιους τους θύτες…
Ο ιεράρχης εκτιμά ότι ο ισλαμικός φονταμεταλισμός «δεν έχει ερείσματα» στη Θράκη, επισημαίνει, ωστόσο, ότι «αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες». Μάλιστα, εκφράζει τη βεβαιότητα πως «η θρησκευτική ποικιλομορφία είναι πλούτος για τη Θράκη» και την ελπίδα «πως η περιοχή θα καθίσταται διαρκώς πρότυπο συνύπαρξης μεταξύ πιστών διαφορετικών θρησκειών».
Χαρακτηρίζει, τέλος, αυτονόητο τον διαχριστιανικό διάλογο, επισημαίνοντας, όμως, ότι αυτονόητη είναι και η «πιστότητα της Εκκλησίας της Ελλάδος στην αλήθεια του ορθόδοξου δόγματος και του ήθους που αυτό συνεπάγεται και δεν επιτρέπει εκπτώσεις ή και αλλοιώσεις».
Τι θα λέγατε ότι λείπει σήμερα από τους νέους ανθρώπους; Πώς αντιλαμβάνεστε τα φαινόμενα σχολικού ή και εξωσχολικού εκφοβισμού, που εκδηλώνονται ολοένα και εντονότερα ανάμεσά τους;
Την εποχή μας τη χαρακτηρίζει η απώλεια της κοινωνικής συνείδησης και η ρευστότητα των διαπροσωπικών σχέσεων, που είναι αποτελέσματα της κυριαρχίας του ατομισμού. Έχει χαθεί, με άλλα λόγια, η έννοια αυτού που ο Κύριος στην Καινή Διαθήκη ονομάζει «ο πλησίον». Χάνοντας, όμως, τον πλησίον χάνουμε και τον εαυτό μας και τον Θεό. Έχει χαθεί η γνώση του Θεού από την κοινωνία μας και μαζί της έχει χαθεί και η προσωπική ταυτότητα. Η απώλεια της προσωπικής ταυτότητας επηρεάζει ιδιαίτερα τον νέο άνθρωπο, ο οποίος καλείται σε αυτό το ρευστό περιβάλλον να διαμορφώσει την αντίληψη για τον «εαυτό» του. Η ενδοσχολική και εξωσχολική βία είναι πολυσύνθετα φαινόμενα, όμως, νομίζουμε πως η κύρια αιτία τους είναι η ψευδαίσθηση δύναμης που δίνουν στον θύτη. Η δύναμη αυτή είναι, τρόπον τινά, μία διέξοδος στην απώλεια ταυτότητας, αλλά και ένας τρόπος να αναζητήσουν την προσοχή και την αποδοχή, δηλαδή την αγάπη. Ένας τρόπος διαστροφικός και καταστρεπτικός τόσο για τους θύτες όσο και για τα θύματα, ίσως μάλιστα περισσότερο για τους πρώτους.
Τι εκτιμάτε ότι χρειάζεται περισσότερο αυτή την περίοδο η Ξάνθη, ευρύτερα η επαρχία σας και, γενικότερα, η Θράκη;
Η Θράκη, γενικότερα, αλλά και η πόλη και η ύπαιθρος της Ξάνθης χρειάζονται σήμερα ό,τι και η υπόλοιπη πατρίδα μας: θέσεις εργασίας, βιώσιμη ανάπτυξη με σεβασμό στο οικοσύστημα και στα εργασιακά δικαιώματα και, το σπουδαιότερο, αληθινή παιδεία.
Πώς εκφράζεται σήμερα στην επαρχία σας, υπό τις παρούσες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, η συμβίωση με τις μειονότητες;
Η συμβίωση χριστιανών και μουσουλμάνων στη Θράκη είναι ειρηνική και διέπεται από τον αλληλοσεβασμό. Βέβαια, η ραγδαία επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης έχει επηρεάσει την κοινωνική ζωή, αυτό όμως δεν συμβαίνει μόνο στη Θράκη, αλλά, δυστυχώς, πανελληνίως. Η θρησκευτική ποικιλομορφία είναι πλούτος για τη Θράκη και ελπίζουμε πως η περιοχή μας θα καθίσταται διαρκώς πρότυπο συνύπαρξης μεταξύ πιστών διαφορετικών θρησκειών.
Βλέπετε ότι η έξαρση του ισλαμικού φονταμενταλισμού μπορεί να «αγγίξει» την περιοχή;
Δεν θεωρούμε ότι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός έχει ερείσματα στην περιοχή. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες.
Ποιος είναι σήμερα ο ρόλος του Συνοδικού Τύπου; Κρίνετε ότι χρειάζεται αλλαγές το σύστημα της εκκλησιαστικής φωνής διά του Τύπου; Αν ναι, σε ποια κατεύθυνση;
Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας εκδίδει περιοδικά που στοχεύουν στην προβολή του έργου τόσο αυτής όσο και του σεπτού προκαθημένου της, στην κατάρτιση του εφημεριακού κλήρου, καθώς και στην προαγωγή της θεολογικής επιστήμης, παράλληλα με τη λειτουργία του Ρ/Σ και των ιστοσελίδων της που έχουν τόσο ειδησεογραφικό όσο και πολιτιστικό περιεχόμενο. Αντίστοιχες ιστοσελίδες διαθέτουν και οι κατά τόπους Ιερές Μητροπόλεις, καθώς και πάρα πολλές ενορίες, αλλά ακόμη και ιερές μονές. Θεωρούμε ευκταία την κυκλοφορία ενός περιοδικού αφιερωμένου στην οικογενειακή ζωή, καθώς και ενός ενιαύσιου ή δισενιαύσιου επιστημονικού περιοδικού, που θα προάγει τον διάλογο μεταξύ της θεολογίας και των «θύραθεν» επιστημών.
Πώς βλέπετε να εξελίσσονται ο διορθόδοξος, αλλά και ο διαχριστιανικός διάλογος;
Ήδη, βρισκόμαστε σε περίοδο διαμόρφωσης της «ατζέντας» της Μεγάλης Πανορθοδόξου Συνόδου, που θα πραγματοποιηθεί το 2016, οπότε τα πράγματα έχουν μία δυναμική σε ό,τι αφορά τον διορθόδοξο διάλογο. Ο διαχριστιανικός διάλογος είναι κάτι το αυτονόητο για την Εκκλησία της Ελλάδος. Εξίσου αυτονόητη είναι και η πιστότητα της Εκκλησίας της Ελλάδας στην αλήθεια του ορθόδοξου δόγματος και του ήθους που αυτό συνεπάγεται και δεν επιτρέπει εκπτώσεις ή και αλλοιώσεις, τόσο στο επίπεδο της έκφρασης του δόγματος όσο και σε εκείνο της λατρευτικής ζωής.
Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 28 Μαρτίου 2015.
