Των Γιάννη Βασιλακόπουλου – Γιώργου Γεωργούλα
Τέσσερις σημαντικοί Κύπριοι μιλούν έξω από τα δόντια στο «Π» για την τραγωδία, 40 χρόνια μετά
Μια τραγωδία, με αίμα, πόνο και εθνική καταστροφή, όλα αδικαίωτα εδώ και σαράντα χρόνια. Το δράμα της Κύπρου μας. Eνα δράμα που «δεν ξεχνώ», όπως όλοι οι Eλληνες λένε, όχι μόνον συμβολικά, αλλά και ουσιαστικά. Μια τραγωδία που σκίζει ακόμη στα δύο το σώμα της μαρτυρικής Μεγαλονήσου. Και είναι τέσσερις λαμπεροί Κύπριοι που μεγαλούργησαν στη μητέρα Ελλάδα και σήμερα, μέσω του «Π», μεταφέρουν μνήμες πικρές που δεν σβήνουν. Μνήμες δράματος, λαθών, προδοσίας. Η Κύπρος κραυγάζει από τα φυλακισμένα μνήματα, από την Αμμόχωστο, την Κυρήνεια. Ο Μιχάλης Βιολάρης, η Εύη Καπάνταη, ο Ανδρέας Νεοφυτίδης και η Μαρία Φιλίππου στέλνουν μήνυμα για τότε και τώρα – μέρες μιας δεύτερης, οικονομικής αυτήν τη φορά, Κατοχής, στη «Γη της λεμονιάς, της ελιάς» του Λεωνίδα Μαλένη. Και όπως λέει ένας άλλος ποιητής, ο Παντελής Μηχανικός, στον δικό του «Ονήσιλο»:
«…Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων
έφτασε στη Σαλαμίνα
φρύαξε ο Ονήσιλος.
Αλλο δεν άντεξε.
Αρπαξε το καύκαλό του
και το θρυμμάτισε απάνω στο κεφάλι μου.
Κ’ έγυρα νεκρός.
Αδοξος, άθλιος,
καταραμένος απ’ τον Ονήσιλο.»
Μιχάλης Βιολάρης: Ερμηνευτής
«Αισθάνομαι πως η Κύπρος είναι προδομένη και ότι η χούντα των Αθηνών, ειδικά αυτή του Ιωαννίδη, ‘’έπεσε’’ στην παγίδα της προοπτικής της ένωσής της με τη ‘‘μητέρα’ ’ Ελλάδα, αλλά στην ουσία άνοιξε την πόρτα τόσο στους Αγγλους όσο και στους Τούρκους, να κάνουν παιχνίδι στην πατρίδα μας. Στην ουσία, ο στόχος ήταν να ‘’φάνε’’ τον Πρόεδρο της Κύπρου, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, διότι Άγγλοι και Τούρκοι ήθελαν να μετατρέψουν την Κύπρο σε ένα τεράστιο υπερωκεάνιο. Προκύπτει από ιστορικά ντοκουμέντα που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας ότι οι Τούρκοι που πήραν το ‘’πράσινο φως’’ για την εισβολή στο Λονδίνο. Σήμερα, 40 χρόνια, μετά τι να πω; Εχασα τη μισή μου πατρίδα και δεν φταίω».
Εύη Καπάνταη: Ερμηνεύτρια και πρέσβειρα Τουρισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας
«Ενα δράμα που με αγγίζει εθνικά και προσωπικά, μιας και είχα την τραγική εμπειρία να δω τον πατέρα μου να δέχεται πέντε σφαίρες, ενώ εγώ ήμουν μόλις τεσσάρων ετών. Από μικρή ηλικία, έζησα και θυμάμαι και τις δύο εισβολές, την πρώτη στις 20 Ιουλίου και τη δεύτερη στις 14 Αυγούστου του 1974. Μας πιάσανε στον ύπνο κυριολεκτικά, διότι θυμάμαι τις σειρήνες να ηχούν στις 5 τα ξημερώματα και μεταφορικά, διότι το κράτος ήταν σε πλήρη αποσύνθεση, μιας και είχε προηγηθεί το πραξικόπημα πέντε μέρες πριν. Τα συναισθήματα που βιώνω ακόμη και σήμερα είναι τραγικά, καθώς τόσο εγώ όσο και οι συμπολίτες μου βιώσαμε στο πετσί μας τη βία (σωματική και ψυχολογική), τον πόνο, τη θλίψη και την απώλεια.
Θέλω, επίσης, να εκφράσω και τη δυσαρέσκειά μου, καθώς η Κύπρος είναι η μοναδική χώρα-μέλος της ΕΕ, πράγμα ιδιαίτερα αντιφατικό. Κάποιοι φρόντισαν να μη λυθεί ποτέ το Κυπριακό. Γιατί, λοιπόν, η Κύπρος έπρεπε να μπει στην ΕΕ ως κατεχόμενη χώρα και να μη λυθεί το Κυπριακό πριν γίνει η ενσωμάτωση;»
Νεοφυτίδης Ανδρέας: Στιχουργός
«Η οικογένειά μου, όπως και πολλές στην Κύπρο, είχε τους ήρωές της. Ο πρώτος μου ξάδερφος, Σωτήρης Παπαλαζάρου, έπεσε στον βωμό του τουρκικού επεκτατισμού και της παραφροσύνης της Χούντας των Αθηνών. Γνώμη μου, λοιπόν, είναι πως ακόμα και η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν στάχτη στα μάτια του κόσμου. Βασικός στόχος της Χούντας ήταν ο Πρόεδρος της Κύπρου Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και γι’ αυτό συνέβη και η επίθεση στο Προεδρικό Μέγαρο. Πίστευα, λοιπόν, καιρό πριν πως το πράγμα πάει προς τα εκεί, ειδικά μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου».
Μαρία Φιλίππου: Ηθοποιός
«Ζούμε τον ‘’τρίτο Αττίλα’’ και, όπως όλες οι κακές συγκυρίες, αυτή η σκληρή τραγωδία έφερε στην επιφάνεια τις αδυναμίες της φυλής μας. Δυστυχώς, οι Έλληνες δεν μπορούμε να προβλέψουμε τους κινδύνους πριν έρθουν. Η τραγωδία της Κύπρου ήταν αποτέλεσμα ελληνικών λαθών. Τη ζήσαμε όλοι σκληρά και τη ζούμε ακόμα. Δεν θα υπάρξει δίκαιη λύση στο Κυπριακό, διότι δεν βολεύει τους ισχυρούς.
Μετράμε ακόμα τις πληγές μας, έχοντας δυστυχώς ωριμάσει μέσα από τον πόλεμο και θεωρώ πως αυτός ο ευλογημένος τόπος, με τον τεράστιο πολιτισμό, αξίζει καλύτερη τύχη».
