Γράφει ο Γιάννης Σπ. Παργινός
Η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί τη βαθύτερη και πολυπλοκότερη οικονομική κρίση στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας, μέσα σε ένα περιβάλλον λίαν εκρηκτικό και με στενό περιθώριο ελιγμών.
Η αγορά ασφυκτιά από παντελή έλλειψη ρευστού, η ανεργία δεν τιθασεύεται, οι κοινωνικές δομές λυγίζουν, οι νέοι μεταναστεύουν για μία θέση εργασίας, ενώ η κατακρήμνιση μισθών και συντάξεων επιβαρύνεται και με πρόσθετα προβλήματα δημόσιας τάξης και ανασφάλειας. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, για πρώτη φορά από την ανάληψη των καθηκόντων της, βρίσκεται ενώπιος ενωπίω με μια ωμή, σκληρή, αδυσώπητη πραγματικότητα.
Οι εταίροι και δανειστές –είτε από πολιτική αδιαλλαξία, είτε από ιδεολογική ακαμψία, είτε από ορθοδοξία τεχνοκρατική, είτε από ηγεμονική υπεροχή– εμμένουν στις αρχικές θέσεις τους και ζητούν την απαρέγκλιτη υλοποίηση του προγράμματος που άφησε σε εκκρεμότητα η προηγούμενη κυβέρνηση υπό τον Αντώνη Σαμαρά. Εν κατακλείδι, θεωρούν αδιαπραγμάτευτα τα όσα αναφέρονται στο περιβόητο e-mail Χαρδούβελη περί μεταρρυθμίσεων στους ευαίσθητους τομείς του Ασφαλιστικού και των εργασιακών.
Οι «κόκκινες γραμμές»
Εκεί ακριβώς – Ασφαλιστικό και εργασιακά – εντοπίζονται οι «κόκκινες γραμμές» της κυβέρνησης, τις οποίες επουδενί δεν μπορεί να υπερβεί. Πάνω σε αυτές τις «κόκκινες γραμμές» συγκρούονται οι δύο αντιτιθέμενες λογικές, κυβέρνησης και δανειστών. Η μεν Αθήνα δεν θέλει να τις περάσει, ενώ, αντίθετα, οι δανειστές θέλουν να τις καταρρίψουν και εντέλει αναπτύσσεται μια πολεμική ρητορεία μεταξύ των δύο μερών και η ελληνική κοινωνία άναυδη ερωτά και διερωτάται «πού θα καταλήξει αυτή η κόντρα».
Σε ένα μπαράζ δηλώσεων κορυφαίων Ευρωπαίων πολιτικών και τεχνοκρατών, αλλά και δημοσιευμάτων του ξένου Τύπου –τα οποία οι επιτελείς του Μεγάρου Μαξίμου θεωρούν κατευθυνόμενα–, η κυβέρνηση απαντά σε ιδιαίτερα επιθετικούς τόνους: Πρώτον, ότι το μνημόνιο πέθανε και οι πολιτικές λιτότητας δεν θα επιστρέψουν στην Ελλάδα και, δεύτερον, πως η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υπερβεί τις «κόκκινες γραμμές» της.
Οι πιέσεις των… υπερσυντηρητικών
Κυβερνητικοί επιτελείς αποδίδουν τις δηλώσεις των ξένων επισήμων σε πιέσεις υπερσυντηρητικών κύκλων εντός και εκτός συνόρων, προκειμένου να υπαναχωρήσει η κυβέρνηση από τα «όχι» της σε περικοπή μισθών και συντάξεων σε απελευθέρωση ομαδικών απολύσεων. Και προσθέτουν με νόημα: «Αντί λοιπόν να διαρρέουν, επιχαίροντας, σενάρια περί χρεοκοπίας, ας συνειδητοποιήσουν, επιτέλους, το αδιέξοδο στο οποίο οδηγεί η πολιτική τους, πολλώ δε μάλλον που η Ελλάδα πληρώνει κανονικά τις υποχρεώσεις της, χωρίς να έχει πάρει ούτε ένα ευρώ από τον Αύγουστο του 2014».
O Γερμανός υπουργός Οικονομικών, μιλώντας σε εκδήλωση του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων στη Νέα Υόρκη, είπε ότι «η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη για την Ελλάδα» και πρόσθεσε ότι η νέα κυβέρνηση της χώρας «κατέστρεψε» όλα τα σενάρια στα οποία βασιζόταν η ανάκαμψη των δημοσιονομικών της χώρας. «Δεν χρειαζόμαστε περισσότερα χρήματα», είπε σχολιάζοντας το πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας, «χρειαζόμαστε περισσότερες μεταρρυθμίσεις». Το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι το χρέος, αλλά «η έλλειψη ανταγωνιστικότητας», κατέληξε.
Πάει και αυτό το Eurogroup
Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών χαρακτήρισε «μη ρεαλιστικές» τις προσδοκίες για χρηματοδότηση της Ελλάδας εντός του Απριλίου, προσθέτοντας πως «κανείς στο Eurogroup δεν περιμένει ότι τα θέματα στήριξης της Ελλάδας θα λυθούν στη συνεδρίαση της 24ης Απριλίου». Το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών έρχεται να επιβεβαιώσει τις δηλώσεις του αντιπροέδρου της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόφσκις, ο οποίος είπε στη «Handesblatt» πως δύσκολα θα υπάρξει απόφαση στο Eurogroup για εκταμίευση χρημάτων προς την Αθήνα.
Συνομιλητές του Αλέξη Τσίπρα διαβεβαιώνουν ότι έχει πλήρη εικόνα των δυσκολιών, αλλά δεν προτίθεται να υποκύψει στους εκβιασμούς που ασκούνται από την πλευρά των δανειστών. Αυτό που μπορεί να περιμένει κάποιος από τον Αλέξη Τσίπρα σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, είναι να υπάρξει ένας έντιμος συμβιβασμός, ο οποίος όμως σε καμιά περίπτωση δεν θα ακυρώνει το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ.
Την άποψη πως η κυβέρνηση δεν πρέπει να λυγίσει και να προχωρήσει σε ρήξη με τους δανειστές εξέφρασε με δηλώσεις του ο Κώστας Λαπαβίτσας. «Οι δανειστές μάς έχουν βάλει το μαχαίρι στον λαιμό, η χώρα αντιμετωπίζει μια εξαιρετική πίεση και η κυβέρνηση δεν πρέπει να λυγίσει», είπε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, διαμηνύοντας πως μια υποχώρηση θα ήταν το μεγαλύτερο σφάλμα που μπορεί να κάνει η Ελλάδα αυτήν τη στιγμή.
«Να μην κάνουμε πίσω και να έχουμε ρήξη. Το θέμα της ρήξης το έχουν θέσει και υπουργοί της κυβέρνησης», σημείωσε. Παράλληλα, πρότεινε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης όπως τη Ρωσία, οι συζητήσεις με την οποία για θέματα ενέργειας έχουν μεγάλη προοπτική και θα μπορούσαν να δώσουν μια πολύ σημαντική ανάσα.
Ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Π. Λαφαζάνης, ενώ θεώρησε παρακινδυνευμένο να κάνει οποιαδήποτε πρόβλεψη για την πορεία των διαπραγματεύσεων, υπογράμμισε ότι και να μην υπάρξει συμφωνία στο Eurogroup της 24ης Απρίλη «η χώρα έχει εναλλακτικές λύσεις».
Βασανιστικό ερώτημα
Παρά την πρόταση του Κώστα Λαπαβίτσα «να στραφούμε σε άλλες πηγές χρηματοδότησης» και τον «γρίφο» του Παναγιώτη Λαφαζάνη «η χώρα έχει εναλλακτικές λύσεις», το ερώτημα παραμένει και είναι συνεχές: Αν δεν υπάρξει ανάσα ρευστότητας από τις Βρυξέλες, πώς θα αποφύγει η Ελλάδα ένα πιστωτικό γεγονός που θα την οδηγήσει στη χρεοκοπία, αφού μέχρι τον Ιούνιο πρέπει να πληρώσει στους δανειστές πάνω από 4 δισ. ευρώ;
Το μόνο που μπορεί να υποθέσουμε – και αν έχει βάση θα αλλάξει όλο το σκηνικό της διαπραγμάτευσης με τους λεγόμενους εταίρους – είναι ότι ο κ. Λαφαζάνης έκλεισε με τη Ρωσία –και επισφραγίστηκε με την πρόσφατη συνάντηση στη Μόσχα Τσίπρα – Πούτιν– το μεγαλύτερο ενεργειακό deal των τελευταίων πολλών ετών στην ευρύτερη περιοχή, κάτι που, όπως λένε κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί να αποδώσει άμεσα στα ελληνικά κρατικά ταμεία ένα ποσό κοντά στα 5 δισ. ευρώ. Το θέμα είναι, όμως, πότε;
