Του Γιώργου Αλοίμονου
Όλα δείχνουν ότι έχουμε μπει στην τελική ευθεία. Το βρετανικό Κοινοβούλιο διαλύθηκε στις 30 Μαρτίου και ο Βρετανός πρωθυπουργός μετέβη στη βασίλισσα Ελισάβετ.
Οι εκλογές της 7ης Μαΐου κρίνονται ως οι πιο κρίσιμες της βρετανικής ιστορίας για τρεις λόγους: Οι Συντηρητικοί πλαγιοκοπούνται από τους ακροδεξιούς – ευρωφοβικούς του UKIP, οι Εργατικοί αδυνατούν να προβάλουν τους εαυτούς τους ως εναλλακτική κυβερνητική πρόταση και η κοινωνία φέρεται διχασμένη για το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας.
Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση του ινστιτούτου YouGov, για λογαριασμό των «Times», οι Εργατικοί προηγούνται των κυβερνώντων Συντηρητικών με τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες, ενώ αντίστροφα είναι τα αποτελέσματα δημοσκόπησης της ComRes για λογαριασμό της «Daily Mail», που προβάδισμα τεσσάρων μονάδων δίδεται στους Συντηρητικούς.
«Σε 38 ημέρες, θα βρεθείτε μπροστά σε ένα οξύ δίλημμα», είπε ο Κάμερον, με φόντο την είσοδο της Ντάουνινγκ Στριτ. «Ο επόμενος πρωθυπουργός που θα διαβεί αυτή την πόρτα μπορεί να είμαι εγώ ή ο Εντ Μίλιμπαντ. Μπορείτε να επιλέξετε μια οικονομία που αναπτύσσεται ή το οικονομικό χάος του Εντ Μίλιμπαντ».
Οι Εργατικοί, δια του, ουσιαστικά… άοσμου, Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, υπογράμμισαν ότι το οικονομικό πρόγραμμα του κόμματος δίνει έμφαση στη Δικαιοσύνη και στη διαφάνεια, ενώ χαρακτήρισε επικίνδυνη την υπόσχεση του Κάμερον να διενεργήσει δημοψήφισμα για τη συμμετοχή της Βρετανίας στην ΕΕ.
Οι Συντηρητικοί –μαζί με μεγάλο κομμάτι της βρετανικής κοινωνίας– παίζουν έντονα το χαρτί του ακραίου ευρωσκεπτικισμού πιεζόμενοι και από τους ακροδεξιούς του Φάρατζ του UKIP. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός έχει υποσχεθεί και τη διενέργεια δημοψηφίσματος. Ακόμα είναι νωπές οι μνήμες από την προσπάθεια διάλυσης της ΕΕ με την εμμονή να μη στηριχθεί ο πρόεδρος της επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και να επιβάλει τον Τουσκ για τη διακοσμητική θέση της προεδρίας της ΕΕ.
«Είναι μια συνταγή που εγγυάται δύο χρόνια αβεβαιότητας, στη διάρκεια των οποίων οι ξένοι επενδυτές θα αποφεύγουν τη Βρετανία». Ο Κάμερον έχει υποσχεθεί ότι, αν επανεκλεγεί, το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί το αργότερο το 2017. Αν, όμως, σχηματιστεί κυβέρνηση μειοψηφίας με τη στήριξη του UKIP (πολύ πιθανό ενδεχόμενο), θα υποχρεωθεί από τις συνθήκες να επισπεύσει την ημερομηνία του δημοψηφίσματος.
«Κλειδιά» το μεταναστευτικό και η οικονομία
Ακόμα ένα ακανθώδες θέμα που απασχολεί την προεκλογική καμπάνια είναι και το μεταναστευτικό. Και οι Συντηρητικοί και οι Εργατικοί υπόσχονται να διαχειριστούν καλύτερα τις μεταναστευτικές ροές και να βελτιώσουν το Εθνικό Σύστημα Υγείας, αν και υποβάθμιση του συστήματος τα τελευταία χρόνια λόγω ιδιωτικοποιήσεων και μείωσης χρηματοδότησης δεν πείθουν για τις καλές προθέσεις των Συντηρητικών.
Ίδια εικόνα αφήνουν και οι προεκλογικές εξαγγελίες των δύο κομμάτων, αναφορικά με το ζήτημα του δημοσιονομικού ελλείμματος: οι Συντηρητικοί –ως γνήσιοι νεοφιλελεύθεροι– θέλουν να το περικόψουν τάχιστα, ενώ οι Εργατικοί πιστεύουν ότι βασικός στόχος είναι η ανάπτυξη. «Χάρη στο μακροπρόθεσμο οικονομικό μας πλάνο και στις δύσκολες αποφάσεις που λάβαμε, σήμερα υπάρχουν περισσότεροι εργαζόμενοι στη Βρετανία από οποιαδήποτε άλλη στιγμή», είπε ο Κάμερον. Ο Μίλιμπαντ αποδομεί τα επιχειρήματα αυτά, τονίζοντας ότι «ποτέ στο παρελθόν δεν δημιουργήσαμε τόσους πολλούς νέους κακοπληρωμένους εργαζομένους».
Στην εν λόγω κατηγορία, αυτή των μηδενικών συμβολαίων, εντάσσονται και οι εργαζόμενοι στα βασιλικά ανάκτορα. Το προσωπικό του παλατιού συζητά για πρώτη φορά το ενδεχόμενο απεργίας. «Οι υπάλληλοι αυτοί είναι πιστοί στον εργοδότη τους και απολύτως διατεθειμένοι να υποδέχονται τους επισκέπτες με βασιλικές τιμές», ανακοίνωσε το συνδικάτο PCS. «Είναι, όμως, σκανδαλώδες το γεγονός ότι πληρώνονται τόσο άθλια και τους ζητείται να δουλεύουν δωρεάν, ώστε να υπάρχουν έσοδα για τη βασιλική οικογένεια».
Τι προβλέπει το εκλογικό σύστημα
Το ισχύον πλειοψηφικό σύστημα πριμοδοτεί τα μεγάλα κόμματα και σχεδόν όλες οι δημοσκοπήσεις συγκλίνουν στο ενδεχόμενο κανείς να μην κατορθώσει να κατακτήσει την αυτοδυναμία. Τα δύο γεγονότα που συνηγορούν στο σενάριο χάους είναι η αναμενόμενη πανωλεθρία των Φιλελευθέρων του Νικ Κλεγκ με την ενίσχυση –όχι τόσο όσο αναμενόταν– του UKIP.
Ως εκ τούτου, τα δύο πιθανά σενάρια είναι τα εξής: είτε κυβέρνηση μειοψηφίας των Συντηρητικών με τη στήριξη του κόμματος του Νάιτζελ Φάρατζ (κάτι που θα σηματοδοτεί σκληρή αντιευρωπαϊκή στροφή για τη Βρετανία), είτε κυβέρνηση μειοψηφίας των Εργατικών με τη στήριξη των Πρασίνων ή του σκωτσέζικου SNP. Σημειώνεται ότι, αν και οριακά, το δημοψήφισμα στη Σκωτία τάχθηκε υπέρ του «ναι», το SNP έχει αυξήσει θεαματικά τη δύναμή του τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να κατακτήσει τις περισσότερες έδρες της Σκωτίας.
Όπως και να έχει η κατάσταση, η εκλογική διαδικασία θυμίζει παρόμοιες που έχουν λάβει χώρα στην Ευρώπη: οι Συντηρητικοί κατάφεραν να αναστήσουν την οικονομία, αλλά, όπως λένε οι Εργατικοί, εις βάρος της κοινωνίας. Άλλωστε, το διακύβευμα για τον ξάδελφο της Κιμ Καρντάσιαν, τον Βρετανό πρωθυπουργό, Ντέιβιντ Κάμερον, είναι να νικήσει για να μην «αντικατασταθεί» από τον λαϊκιστή δεξιό δήμαρχο του Λονδίνου, Μπορίς Τζόνσον, ή από τον φιλόδοξο υπουργό Οικονομικών του, Τζορτζ Όσμπορν. Σαφές είναι, επίσης, ότι οι Εργατικοί βυθίζονται στην αδυναμία της ηγεσίας τους να αποδείξει ότι, πράγματι, θέλουν να κυβερνήσουν.
*Ρεπορτάζ από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας το «Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 4 Απριλίου.
