Ως «φιτίλι» που μπορεί να πυροδοτήσει ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις φαίνεται να λειτουργεί η εκλογή του κ. Κυρ. Μητσοτάκη στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, μετά την οποία τα κόμματα που κινούνται στον λεγόμενο «μεσαίο χώρο» επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους στην πολιτική σκακιέρα. Οι αναταράξεις αυτές, σε συνδυασμό με την κυβερνητική κρίση, που πιθανόν να προκληθεί εξαιτίας των κοινωνικών αντιδράσεων για το ασφαλιστικό και το αγροτικό, αλλά και λόγω της εκπεφρασμένης βούλησης της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ– ΑΝΕΛ να αλλάξει το αμέσως επόμενο διάστημα τον εκλογικό νόμο επί τω αναλογικότερω, οδηγούν πολλούς στην πρόβλεψη ότι σε λίγους μήνες, ακόμη και πριν από το καλοκαίρι, το υφιστάμενο πολιτικό σκηνικό θα είναι εντελώς διαφορετικό.
Όπως φάνηκε από την «ακαριαία» αντίδραση της προέδρου του ΠΑΣΟΚ, κας Φώφης Γεννηματά, να διαγράψει τον κ. Λ. Γρηγοράκο από την κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός της, αλλά και από τις αλλεπάλληλες εμφανίσεις του επικεφαλής του Ποταμιού, κ. Στ. Θεοδωράκη, οι ηγεσίες των δυνάμεων του επονομαζόμενου «κεντρώου χώρου» αναζητούν εναγωνίως τρόπους περιχαράκωσης των κομμάτων τους και αποτροπής ενδεχόμενης φυγής στελεχών και ψηφοφόρων προς τη Νέα Δημοκρατία του κ. Κυρ. Μητσοτάκη.
Τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων
Τα ποιοτικά στοιχεία των δύο δημοσκοπήσεων που είδαν το φως της δημοσιότητας μετά την εκλογή του κ. Μητσοτάκη ενίσχυσαν τους προβληματισμούς των επιτελών του ΠΑΣΟΚ, του Ποταμιού και δευτερευόντως και της Ένωσης Κεντρώων, που επίσης επιχειρεί την επαναχάραξη της στρατηγικής της.
Σύμφωνα με πολύ καλά πληροφορημένες πηγές του «Π», η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ευελπιστεί να ανακόψει τυχόν διαρροές με διμέτωπη επίθεση εναντίον τόσο της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ όσο και της ΝΔ, με την οποία, όπως είπε, «τη χωρίζει άβυσσος».Ταυτοχρόνως, θα επιμείνει στο κάλεσμα προς όλες τις δυνάμεις και τα στελέχη του χώρου για τον σχηματισμό μιας «νέας, σύγχρονης, ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς», όπως την επιβάλλουν οι σημερινές συνθήκες. Η κα Γεννηματά τάσσεται υπέρ μιας παράταξης τύπου ιταλικής «Ελιάς», της οποίας ο αρχηγός να εκλεγεί από τη βάση τον ερχόμενο Μάιο, αφού έχει προηγηθεί ιδρυτική συνδιάσκεψη και προγραμματική συνδιάσκεψη τον Μάρτιο. Στο πλαίσιο αυτό, προτίθεται να επιδιώξει το αμέσως επόμενο διάστημα κύκλο συναντήσεων με τους κ.κ. Σταύρο Θεοδωράκη και Βασίλη Λεβέντη αλλά και άλλα κορυφαία στελέχη του χώρου.
Η συνάντηση Φώφης – Σημίτη
Στη λογική αυτή εντάσσεται και η πρόσφατη συνάντησή της με τον πρώην πρωθυπουργό, κ. Κ. Σημίτη, αλλά και η πρόθεσή της για τετ α τετ με τον προκάτοχό της, κ. Ευ. Βενιζέλο, ο οποίος, παρά τις διαψεύσεις, λέγεται ότι ήταν ενήμερος για τις κινήσεις του διαγραφέντος στενού πολιτικού του φίλου, Λεωνίδα Γρηγοράκου αλλά και έντονα δυσαρεστημένος με τις κινήσεις της κας Γεννηματά. Παρών στις εξελίξεις δηλώνει, εσχάτως, και ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος, Παπανδρέου, ο οποίος σε πρόσφατη παρέμβασή του υποστήριξε ότι «ο χώρος της Κεντροαριστεράς χρειάζεται ένα εγερτήριο πολιτικό δημοκρατικό σοκ για να ανανήψει». Είχε προηγηθεί παρέμβαση του εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ, Π. Χρηστίδη, ο οποίος κάλεσε σε συμπαράταξη τον πρώην πρωθυπουργό για την ανανέωση του χώρου – γεγονός που πιθανότατα εξηγεί έως έναν βαθμό και την αντίδραση του κ. Βενιζέλου.
Τον δικό της ρόλο στον χώρο αναζητεί και η ΔΗΜΑΡ, εταίρος του ΠΑΣΟΚ στη Δημοκρατική Συμπαράταξη, στην οποία επίσης καταγράφονται εσωτερικοί κραδασμοί μετά την εκλογή του κ. Μητσοτάκη. Είναι χαρακτηριστική τόσο η διαρροή της ενόχλησης για τη διαγραφή του κ. Γρηγοράκου όσο και οι δύο «γραμμές» που φαίνεται να διαμορφώνονται στο εσωτερικό της, με τον πρόεδρό της, κ. Θαν. Θεοχαρόπουλου, να παραδέχεται ότι τα μετεκλογικά βήματα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης δεν είναι όσο γρήγορα θα έπρεπε…
Έντονος προβληματισμός
Οι μεγαλύτεροι, όμως, κλυδωνισμοί, καταγράφονται στο Ποτάμι, στο οποίο ούτως ή άλλως επικρατεί κλίμα έντονου προβληματισμού μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου και το χαμηλό ποσοστό που πήρε. Τις τελευταίες ημέρες, και ιδιαίτερα μετά τις θετικές αναφορές επώνυμων στελεχών, όπως ο κ. Σπ. Λυκούδης και η κ. Αντιγόνη Λυμπεράκη, στο πρόσωπο του κ. Κυρ. Μητσοτάκη, η νευρικότητα περισσεύει. Η σταγόνα όμως που…ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η παρέμβαση του κ. Χάρη Θεοχάρη, με την οποία ο, φερόμενος από πολλούς ως νούμερο ένα για τη διαδοχή στο κόμμα, ουσιαστικά άνοιξε θέμα ηγεσίας (κι ας το πήρε πίσω στη συνέχεια…). Τη σκυτάλη πήραν, στη συνέχεια, ο κ. Σπ. Λυκούδης αλλά και ο κ. Γρ. Ψαριανός, εκτιμώντας δημόσια ότι, με αυτές τις θέσεις που ακολουθεί, η πορεία του Ποταμιού «είναι καταδικασμένη»…
Μέσα σε αυτήν τη δίνη, ο επικεφαλής του, κ. Στ. Θεοδωράκης, έχει πληθύνει εσχάτως τις δημόσιες παρεμβάσεις του αλλά και τα ανοίγματα σε προσωπικότητες που, όπως λέει, «έχουν δείξει ότι τολμούν να κάνουν μεταρρυθμίσεις», κατονομάζοντας μάλιστα τους Τάσο Γιαννίτση, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και Άννα Διαμαντοπούλου (η οποία σημειωτέον,επίσης, χαρακτήρισε «θετική εξέλιξη» την εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ).
Στάση αναμονής από τον Σταύρο
Την Πέμπτη, κι ενώ στο μεταξύ είχε καταγραφεί η πρώτη αποχώρηση από το κόμμα του, του πρώην βουλευτή κ. Χαρακίδη, που καταλόγισε στο Ποτάμι αποτυχία παρέμβασης στα δημόσια πράγματα της χώρας, ο κ. Θεοδωράκης ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του κ. Κυρ. Μητσοτάκη. Στο τετ α τετ που, σύμφωνα και με τις δύο πλευρές, έγινε σε καλό κλίμα, οι δύο αρχηγοί συμφώνησαν στην ανάγκη των μεταρρυθμίσεων και στη βούλησή τους για συνεννόηση όλων των μεταρρυθμιστικών δυνάμεων του τόπου. Ο επικεφαλής του Ποταμιού τηρεί στάση αναμονής απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι ορισμένα τουλάχιστον στελέχη του φέρονται να τον προτρέπουν να ανταποκριθεί. Αντιθέτως, όπως σημειώνουν στενοί του συνεργάτες, ο κ. Θεοδωράκης διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις έναντι του προσκλητηρίου που απευθύνει το ΠΑΣΟΚ, στο οποίο καταλογίζει ότι επί των κυβερνητικών του ημερών δεν υπερασπίστηκε όσο θα έπρεπε τις μεταρρυθμίσεις.
Λέει ότι δεν κινδυνεύει
Αυτός που παραμένει ψύχραιμος δημοσίως, όχι όμως και απαθής, είναι ο πρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων. Ο κ. Βασ. Λεβέντης εξακολουθεί να εκτιμά –δημοσίως τουλάχιστον– ότι το κόμμα του δεν κινδυνεύει από την αλλαγή ηγεσίας στη ΝΔ και ότι το πρόβλημα το έχουν το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι. Παράλληλα, επιμένει στην ανάγκη σύστασης οικουμενικής κυβέρνησης, κάτι που θα επισημάνει και στις συναντήσεις που θα έχει τις επόμενες μέρες με τον κ. Μητσοτάκη αλλά και με τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ, με αφορμή τη συζήτηση γύρω από την αλλαγή εκλογικού νόμου, ζητά την άμεση εφαρμογή της απλής αναλογικής. Ο κ. Λεβέντης, όπως και ο κ. Θεοδωράκης, αντιμετωπίζει μάλλον αρνητικά το προσκλητήριο της προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Αντιθέτως, παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα, εξακολουθεί να «φλερτάρει» με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Δεν βιάζεται ο Μητσοτάκης
Στη Νέα Δημοκρατία, μετά τον πρώτο κύκλο των συναντήσεών του χθες με την πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, καΦώφη Γεννηματά, και την Πέμπτη με τον επικεφαλής του Ποταμιού, κ. Στ. Θεοδωράκη, ο κ. Κυρ. Μητσοτάκης δεν δείχνει να βιάζεται, καθώς, πέραν των άλλων, τυχόν βεβιασμένες κινήσεις ελλοχεύουν τον κίνδυνο απωλειών προς τα δεξιά της ΝΔ. Αντιθέτως, αξιοποιεί την περιρρέουσα ατμόσφαιρα για να κάνει ακόμη πιο ευκρινές το κεντρώο του στίγμα και ταυτοχρόνως υλοποιεί μία προς μία τις αλλαγές στο επιτελικό σχήμα του κόμματός του, προκειμένου να αναδείξει μία νέα ηγετική ομάδα.
«Κινούμενη άμμος» οι ΑΝΕΛ
Τη νέα του θέση στην πολιτική σκακιέρα, που πάντως μοιάζει με κινούμενη άμμο, επιχειρεί να βρει αυτή την περίοδο και ο αρχηγός των ΑΝΕΛ, κ. Π. Καμμένος. Ο αρχηγός των ΑΝΕΛ εκτιμά ότι, παρά το διθυραμβικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί μετά την εκλογή του κ. Μητσοτάκη, ένα σημαντικό κομμάτι στελεχών και ψηφοφόρων του κόμματος, προερχόμενο από το «καραμανλικό» στρατόπεδο, «ασφυκτιά» πολιτικά και αναζητεί νέο πόλο αναφοράς – όχι απαραίτητα για την ίδρυση νέου κόμματος. Συνεργάτες του κ. Καμμένου θεωρούν ότι η τοποθέτηση του καθαρόαιμου δεξιού κ. Αδ. Γεωργιάδη στη θέση του ενός εκ των δύο αντιπροέδρων της ΝΔ δεν αρκεί για να συσπειρώσει και να εκπροσωπήσει τη συγκεκριμένη πτέρυγα, καθώς ο πρώην υπουργός Υγείας είναι υπέρμαχος των μνημονίων. Υπό αυτό το πρίσμα, μετά την εκλογή του κ. Μητσοτάκη, ο αρχηγός των ΑΝΕΛ εκτιμά ότι υπάρχει ελεύθερο πεδίο προς κάλυψη από το κόμμα του.
Όλοι οι παραπάνω σχεδιασμοί των αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης συνδέονται εκ των πραγμάτων, αν δεν εξαρτώνται κιόλας, από τις κυοφορούμενες αλλαγές στον εκλογικό νόμο. Στις προθέσεις του Αλέξη Τσίπρα είναι να προχωρήσει στις συγκεκριμένες αλλαγές μετά την ψήφιση του νέου Ασφαλιστικού. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, το σχέδιο νόμου που επεξεργάζονται κορυφαία κυβερνητικά στελέχη κινείται στη λογική του εκλογικού νόμου Κουτσόγιωργα, με κατάργηση bonus των 50 εδρών και μείωση του ορίου εισόδου στη Βουλή, από το 3%, στο 2% ή στο 2,5%. Κάτι τέτοιο θα ευνοήσει ιδιαίτερα κόμματα όπως αυτό των ΑΝΕΛ, που στις δημοσκοπήσεις εμφανίζεται να μην κατακτά το πολυπόθητο 3%, και πιθανόν το Ποτάμι ή και το ΠΑΣΟΚ, αν τα ποσοστά τους είναι χαμηλά. Οι κυβερνητικοί επιτελείς εκτιμούν ότι η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για κατ’ αρχήν βελτίωση των σχέσεων με τα μικρότερα κόμματα και –γιατί όχι– για συμμετοχή σε μία πιθανή κυβέρνηση συνεργασίας μελλοντικά.
Του Γιώργου Παναγιωτόπουλου
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Παρασκήνιο» το Σάββατο 23/1
