Του Φώτη Σιούμπουρα
Εχει κάθε λόγο να εμφανίζεται απόλυτα ικανοποιημένος τις τελευταίες μέρες ο Κώστας Καραμανλής. Δύο αποφάσεις δικαστηρίων δείχνουν να τον δικαιώνουν για κυβερνητικές πρωτοβουλίες, οι οποίες, κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργικής του θητείας, χαρακτηρίστηκαν από την τότε αντιπολίτευση και από μερίδα του Τύπου «σκανδαλώδεις» και ο ίδιος δέχθηκε «πόλεμο λάσπης». Πρόκειται για την απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δέχτηκε ως νόμιμες τις περιβόητες ανταλλαγές ακινήτων και εκτάσεων του «σκανδάλου» της μονής Βατοπεδίου και την απόφαση του Συμβουλίου Εφετών για περαιτέρω έρευνα στην υπόθεση της ΕΛΣΤΑΤ και του ελλείμματος του 2009, που ήταν έτοιμη να τεθεί στο αρχείο.
Ο κ. Καραμανλής, είπε στο «Π» στενός του συνεργάτης, επιθυμεί διακαώς να ερευνηθεί σε βάθος, αν και σε ποιον βαθμό υπήρξε δημοσιονομικός εκτροχιασμός κατά τη «γαλάζια» διακυβέρνηση 2004-2009 ή, όπως κατάγγειλε κάποτε η ΝΔ, αν υπήρξε λαθροχειρία στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ από την κυβέρνηση Παπανδρέου, ώστε η χώρα να μπει στο μνημόνιο. Ο κ. Καραμανλής, σε συζητήσεις που κατά καιρούς έχει με πολιτικούς του φίλους, απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς, που πρόσφατα διατυπώθηκαν και από τον Γιώργο Παπανδρέου, ότι το δημόσιο έλλειμμα και γενικότερα η κατάσταση της οικονομίας το φθινόπωρο του 2009 ήταν τέτοια που να επέβαλε την προσφυγή στο ΔΝΤ. «Η κυβέρνησή μου, η κυβέρνηση της ΝΔ», υποστηρίζει, «ούτε ‘‘μαγείρεψε’’ ούτε διόγκωσε το έλλειμμα. Εμείς πληρώναμε χρέη και τόκους των προηγούμενων κυβερνήσεων και ιδιαίτερα των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ. Εχουμε κάνει κι εμείς λάθη, αλλά δεν θα οδηγούσαμε και δεν οδηγήσαμε εμείς τη χώρα σε ΔΝΤ και μνημόνιο. Χρειαζόταν να λάβουμε δραστικά μέτρα, ναι. Το είπα και κατά την προεκλογική περίοδο το 2009. Αν είχαμε εκλεγεί, θα λαμβάναμε μέτρα σωτηρίας. Δεν επέλεξαν, όμως, τη ΝΔ οι πολίτες. Δεχθήκαμε ‘‘πόλεμο λάσπης’’ εγώ, συνεργάτες μου και υπουργοί για το Βατοπέδι. Τώρα αποδεικνύεται και δικαστικώς ότι οι αποφάσεις μας ήταν νόμιμες, διαυγείς, ξεκάθαρες. Οτι είχαμε πράξει το σωστό». Δεν επεκτείνεται συνήθως στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις που έχει με στενούς συνεργάτες και πολιτικούς του φίλους ο πρώην πρωθυπουργός. Σχολιάζει, όμως, αρκετές από τις πολιτικές εξελίξεις, δίνοντας τη δική του εκτίμηση. Τους τελευταίους μήνες αποδέχεται αιτήματα βουλευτών και στελεχών της ΝΔ για συναντήσεις μαζί του, τις οποίες, όπως εκμυστηρεύονται συνεργάτες του, σπανίως προκαλεί ο ίδιος. Εχει συναντηθεί, όμως, είτε στο σπίτι του στη Ραφήνα είτε έξω με φίλους, με στελέχη και βουλευτές της ΝΔ για φαγητό και… κουβέντα. «Παραμένει πόλος αναφοράς για πολλούς», λένε συνεργάτες του, «αλλά μην περιμένετε δηλώσεις και αποκαλύψεις. Παραμένει σταθερός στις απόψεις του και φειδωλός στα σχόλιά του».
Η αποστασιοποίησή του σε όλα τα επίπεδα μπορεί να είναι εμφανής, αλλά αυτό δεν σημαίνει, όπως υποστηρίζουν συνομιλητές του, ότι δεν παρακολουθεί τις εξελίξεις και δεν επιδεικνύει ενδιαφέρον τόσο για τις κυβερνητικές δραστηριότητες όσο και για το εσωκομματικό (της ΝΔ) γίγνεσθαι. Εκείνο που είναι βέβαιο, σημειώνουν στενοί συνεργάτες του, είναι πως ο Κ. Καραμανλής δεν προτίθεται να αναλάβει καμία πολιτική πρωτοβουλία και πολύ περισσότερο κάποια που να έχει σχέση με τα εσωτερικά της «γαλάζιας» παράταξης. Οσο φειδωλός και να είναι στα σχόλια και στις εκτιμήσεις του, κατά καιρούς έχει εκφράσει «γενικές πολιτικές απόψεις» είτε για κυβερνητικούς χειρισμούς είτε για θέσεις της αντιπολίτευσης. Εκτιμά, όμως, ότι η υπό τον Αντώνη Σαμαρά δικομματική κυβέρνηση επιβάλλεται να «περπατήσει» για το καλό του τόπου.
Ο πρώην πρωθυπουργός ανησυχεί ιδιαίτερα για την τροπή που έχει πάρει η κρίση στην Ελλάδα. Ωστόσο, εκτιμά ότι μόνο γενναίες αποφάσεις εκ μέρους της Ευρώπης θα μπορούσαν να απεγκλωβίσουν τη χώρα από τον φαύλο κύκλο της ύφεσης. Και στο εσωτερικό, όμως, πιστεύει ότι επιβάλλεται εθνική συνεννόηση για να υπάρξει μια βαλβίδα «αποσυμπίεσης» της κοινωνίας με τη λήψη μέτρων αναπτυξιακών και μέτρων καταπολέμησης της ανεργίας. Αναγνωρίζει όμως και το επαναλαμβάνει παγίως ότι η κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά και ο ίδιος ο πρωθυπουργός είναι αυτήν τη στιγμή «η λύση για τη χώρα» και θα πρέπει να τύχει της αμέριστης στήριξης. Δεν αποκλείει «πολιτικές εξελίξεις», αλλά θεωρεί ότι δεν είναι προς το συμφέρον του τόπου ενδεχόμενη πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Δεν είναι η πρώτη φορά βεβαίως που ο πρώην πρωθυπουργός «ομιλεί διά της σιωπής του». Ούτε η πρώτη φορά που δημοσιοποιούνται απόψεις του. Και όσοι τον επισκέπτονται στο γραφείο του δεν διαπιστώνουν καμία αλλαγή στη στάση που έχει επιλέξει από την αποχώρησή του εκτός ίσως από μια εντεινόμενη ανησυχία για την τροπή που έχει πάρει η κρίση στην Ελλάδα. Αν και αποφεύγει μακρόπνοες προβλέψεις, ο πρώην πρωθυπουργός μάλλον ασπάζεται τη γενικότερη άποψη ότι η «ευρωπαϊκή συνταγή της λιτότητας δεν βγαίνει» και ότι είναι πλέον ζωτικής σημασίας να επιδειχθεί μια σχετική, έστω, ευελιξία από τους εταίρους-δανειστές μας, προκειμένου να μην καταπιεί η «μαύρη τρύπα» τις σκληρές θυσίες των πολιτών στην Ελλάδα. Αν και δεν διατυπώνει δημοσίως τις θέσεις του, ακούει με προβληματισμό την εκτίμηση (δείχνει πάντως να μην την συμμερίζεται) ότι αν δεν υπάρξει βαλβίδα αποσυμπίεσης της κοινωνίας, τότε δεν αποκλείεται και μια κάποια μορφή κοινωνικής έκρηξης. Δεν κρύβει, δε, την ανησυχία του για την πολιτική δοκιμασία που θα προκαλέσει στην κυβέρνηση τυχόν νέα, πιεστική απαίτηση της τρόικας τον Σεπτέμβριο για τη λήψη πρόσθετων μέτρων.
Από την Έντυπη Έκδοση του «Π» που κυκλοφορεί
