Eπιμέλεια: Σοφία Νέττα
Με γνώμονα τις ανάγκες των ατόμων με ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ) και στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους, διοργανώθηκαν με την πρωτοβουλία της Ελληνικής Εταιρείας Αντιρευματικού Αγώνα και του Συλλόγου Ρευματοπαθών Κρήτης, σεμινάρια μαγειρικής, ειδικά σχεδιασμένα για ασθενείς με ΡΑ, υπό την καθοδήγηση του σεφ Λευτέρη Λαζάρου και την ευγενική υποστήριξη της MSD.
Μέσα από τα σεμινάρια, τα οποία ξεκίνησαν από την Αθήνα τον περασμένο Δεκέμβριο και συνεχίστηκαν στο Ηράκλειο της Κρήτης και την Πάτρα, πάνω από 100 ασθενείς είχαν την ευκαιρία να πάρουν πολύτιμες συμβουλές για τη βελτίωση της διατροφής τους χάρη στην παρασκευή νόστιμων συνταγών με υγιεινά συστατικά, αλλά και να ανακαλύψουν απλοποιημένους τρόπους εκτέλεσης, χρησιμοποιώντας ειδικά εργονομικά εργαλεία, κατάλληλα για άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα.
Στόχος των σεμιναρίων ήταν να εμπνεύσουν και να προσφέρουν λύσεις και πρακτικές συμβουλές στους συμμετέχοντες ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, προκειμένου οι κινητικοί τους περιορισμοί να μην αποτελούν εμπόδιο στην απόλαυση της καθημερινότητας. Δραστηριότητες που, για την πλειονότητα των ατόμων, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής, όπως η προετοιμασία του φαγητού ή η φροντίδα των παιδιών, για τις γυναίκες με ρευματοειδή αρθρίτιδα είναι σκόπελοι προς υπέρβαση.
Επώδυνες εμπειρίες
Τα άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα θέλουν να μη διαφέρουν από τους υπόλοιπους ανθρώπους, θέλουν να είναι εκεί για τις οικογένειές τους, να έχουν μια ενεργητική και γεμάτη ζωή χωρίς εκπτώσεις. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ωστόσο, συνοδεύεται από «εκπτώσεις» και ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο και την ποιότητα ζωής. Η επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ, η βόλτα με τα παιδιά, ακόμα και ο ύπνος μπορεί να αποδειχτούν επώδυνες εμπειρίες, όπου η υπομονή γίνεται αναγκαίος σύμμαχος και η θέληση για μια ενεργητική ζωή επιβάλλει κατάλληλη σωματική άσκηση και διατροφή και συστηματικό προγραμματισμό της ημέρας, προκειμένου να υπάρχει επαρκής χρόνος για ξεκούραση.
Σήμερα, ωστόσο, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που βιώνουν οι ασθενείς, η εξέλιξη της γνώσης μας για τη νόσο αυτή μας κάνει αισιόδοξους για το μέλλον της αντιμετώπισής της, αισιοδοξία που μεταδίδεται και στους ασθενείς, οι οποίοι δεν παύουν να ελπίζουν για μια καλύτερη ζωή όπου δεν θα χρειάζεται να κρύβουν συστηματικά τον πόνο τους από τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Η MSD στηρίζει πρωτοβουλίες, όπως η δράση «ΖΩ με χαΡΑ», που έχει ως στόχο την παρακίνηση των ρευματοπαθών για ενεργή συμμετοχή στις απλές, καθημερινές δραστηριότητες.
Ενας υποτιμημένος κίνδυνος
Παρά τις μεγάλες προόδους της ιατρικής στη θεραπεία και στην πρόληψη πολλών παθήσεων, υπάρχουν ακόμη κάποιες, όπως είναι οι φλεβικές παθήσεις, που, αδικαιολόγητα, δεν έχουν τύχει της απαιτούμενης προσοχής από την ιατρική κοινότητα και την πολιτεία. Σ’ αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν οι ομιλητές, μέλη Δ.Σ. της Ελληνικής Αγγειολογικής Εταιρείας κατά τη διάρκεια Συνέντευξης Τύπου, με αφορμή το συνέδριο για τις φλεβικές παθήσεις.
Με τον όρο θρομβοεμβολική νόσος, ανέφερε ο Κυριάκος Κτενίδης, αναπλ. καθ. Αγγειοχειρουργικής ΑΠΘ και πρόεδρος της Ελληνικής Αγγειολογικής Εταιρείας, εννοούμε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων που αφορούν είτε τις αρτηρίες (αρτηριακή θρόμβωση ή αθηροθρόμβωση), είτε τις φλέβες (φλεβική θρόμβωση) και την πνευμονική εμβολή. Είναι, δε, μια υποεκτιμημένη ύπουλη νόσος, η οποία σε πολλές περιπτώσεις δεν δίνει συμπτώματα. Γι’ αυτό χρειάζεται διαρκής ενημέρωση των πολιτών και ιδιαίτερα εκείνων που βρίσκονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Πρόσφατες εξαιρετικές μελέτες, όπως επισήμανε ο Θεοφάνης Παπάς, αγγειοχειρουργός, επιμ. Α’ Αγγειοχειρουργικής Κλινικής ΓΝΑ «Κοργιαλένειο- Μπενάκειο ΕΕΣ» και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Αγγειολογικής Εταιρείας, έδειξαν ότι πολλοί ασθενείς που κινδυνεύουν από θρομβοεμβολική νόσο δεν λαμβάνουν θρομβοπροφύλαξη (η οποία γίνεται με χορήγηση των κατάλληλων αντιθρομβωτικών φαρμάκων, με εφαρμογή ελαστικών καλτσών και με υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής), ενώ σε πολλούς άλλους δεν υποψιαζόμαστε καν ότι μπορεί να πάσχουν από φλεβική θρόμβωση.
Η χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, τόνισε ο Δημήτρης Μάρας, αγγειοχειρουργός, διευθυντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής ΓΝΑ «Κοργιαλένειο – Μπενάκειο ΕΕΣ» και εισερχόμενος πρόεδρος της Ελληνικής Αγγειολογικής Εταιρείας, αποτελεί μάστιγα της σύγχρονης εποχής, αφού 1-1,5 εκατομμύριο Ελληνες πάσχουν από αυτήν, με το μεγαλύτερο ποσοστό (60%-70%) να είναι γυναίκες. Ειδικότερα, περίπου 20% των γυναικών χωρίς παιδιά παρουσιάζουν χρόνια φλεβική ανεπάρκεια, ενώ μετά από κύηση το ποσοστό αυτό αυξάνεται κατά περίπου 10%.
Νέα δεδομένα για τον μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα
Η Roche ανακοίνωσε ότι ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ενέκρινε τα δισκία ερλοτινίμπης για τη θεραπεία πρώτης γραμμής ασθενών με μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, των οποίων οι όγκοι έχουν μεταλλάξεις, που ενεργοποιούν τον υποδοχέα του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (EGFR) και ανιχνεύονται με το εγκεκριμένο από τον FDA cobas EGFR Mutation Test. Το cobas EGFR Mutation Test αναπτύχθηκε από τη Roche και επικυρώθηκε στην πιλοτική μελέτη φάσης ΙΙΙ EURTAC.
«Το 10% έως 30% των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα παγκοσμίως έχουν όγκους που είναι θετικοί σε ορισμένες μεταλλάξεις του EGFR», είπε ο Hal Barron, M.D., ιατρικός διευθυντής και επικεφαλής του τμήματος Ανάπτυξης Προϊόντων της Roche. «Οι άνθρωποι με αυτόν τον τύπο καρκίνου του πνεύμονα έχουν πλέον την επιλογή να λάβουν ένα εξατομικευμένο φάρμακο ως θεραπεία πρώτης γραμμής, το οποίο θα τους βοηθήσει να επιτύχουν μεγαλύτερη επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου τους».
«Οι γιατροί και οι ασθενείς βασίζονται ολοένα και περισσότερο σε διαγνωστικά μέσα που τους βοηθούν στη λήψη εξατομικευμένων θεραπευτικών αποφάσεων. Η έγκριση του cobas EGFR Mutation Test υπογραμμίζει τη σημασία που έχει μία ευαίσθητη δοκιμασία ακριβείας που μπορεί να πραγματοποιηθεί έγκαιρα, στη λήψη κρίσιμων θεραπευτικών αποφάσεων», είπε ο Paul Brown, επικεφαλής του τμήματος Μοριακών Διαγνωστικών της Roche.
«Πάρε μέρος στην αλυσίδα, γίνε κι εσύ εθελοντής δότης»
Εκκληση σε όλους τους Ελληνες να γίνουν αιμοδότες, δωρητές μυελού των οστών, αιμοποιητικών κυττάρων και ομφάλιου αίματος, απευθύνει η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία (ΕΑΕ), με την ευκαιρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας κατά της λευχαιμίας και των λεμφωμάτων.
«Πάρε μέρος στην αλυσίδα, γίνε κι εσύ εθελοντής δότης» είναι το σύνθημα της εκστρατείας που υλοποιεί η ΕΑΕ, με στόχο την ενημέρωση του κοινού και την αφύπνιση της συλλογικής συνείδησης για αύξηση των εθελοντών δοτών. Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΑΕ, η Ελληνική Δεξαμενή εθελοντών δοτών αιμοποιητικών κυττάρων είναι πολύ ισχνή (μόλις 30.000 δότες), με αποτέλεσμα η συντριπτική πλειοψηφία των μοσχευμάτων για τους Ελληνες ασθενείς να προέρχεται από το εξωτερικό.
Μόλις το 30% των ασθενών διαθέτουν συμβατό αδελφό για να χρησιμοποιηθεί ως δότης. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, η λύση είναι η ανεύρεση μοσχεύματος είτε από κάποιο μη συγγενή συμβατό δότη, είτε από αποθηκευμένο ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Η ανεύρεση συμβατού δότη είναι πιθανότερη μέσα στην εθνική δεξαμενή. Στην Ελλάδα κάθε χρόνο πραγματοποιούνται περισσότερες από 100 αλλογενείς μεταμοσχεύσεις από μη συγγενείς συμβατούς δότες, αριθμός ανάλογος με τις αναπτυγμένες χώρες και με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Η αναζήτηση και η μεταφορά μοσχεύματος από το εξωτερικό κοστίζει από 10.000-25.000 ευρώ, ποσό που καλύπτεται από το ασφαλιστικό ταμείο με σημαντική χρονική καθυστέρηση, γεγονός που αναγκάζει τους ασθενείς να προκαταβάλουν τα χρήματα.
Η γνώση προφυλάσσει από αγγειακά νοσήματα
Επιστημονική ομάδα που απαρτίζεται κατά κύριο λόγο από μέλη της Εταιρείας Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου για Αγγειακά Νοσήματα (Ε.Μ.Πα.Κ.Α.Ν) σχεδίασε και υλοποιεί μία μη παρεμβατική προοπτική μελέτη παρατήρησης πενταετούς διάρκειας, με την ονομασία PERSEAS (Prospective Evaluation of vascular Risk Surrogates: the Elafonisos Area Study), στον γενικό πληθυσμό της Ελαφονήσου Λακωνίας.
Κύριος σκοπός της μελέτης PERSEAS είναι να καταγράψει διαχρονικά τις μεταβολές των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου στον πληθυσμό ενός νησιού που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την ηπειρωτική χώρα. Τα γεωγραφικά και δημογραφικά στοιχεία της Ελαφονήσου αποτελούν χαρακτηριστικά που συμβάλλουν στην πρωτοτυπία της μελέτης PERSEAS.
Η μελέτη PERSEAS πραγματοποιείται με την υποστήριξη του υπουργείου Υγείας, του Δήμου Ελαφονήσου, την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Λακωνίας και την υποστήριξη της φαρμακευτικής εταιρείας Abbott. H πρώτη επιστημονική επίσκεψη της ερευνητικής ομάδας του PERSEAS στην Ελαφόνησο πραγματοποιήθηκε στις 8-13 Οκτωβρίου 2012 και, με βάση τον σχεδιασμό της μελέτης, η επίσκεψη αυτή θα επαναλαμβάνεται κάθε έτος περίπου την ίδια χρονική περίοδο. Οι ερευνητές, στην πρώτη τους αυτή επίσκεψη στο νησί, είχαν τη δυνατότητα να εξετάσουν και να ενημερώσουν σε θέματα καρδιαγγειακής πρόληψης περισσότερα από 400 άτομα, που ανταποκρίθηκαν θετικά στην ιατρική αυτή πρόσκληση.
Διατροφικές συνήθειες
Εξετάζοντας το θέμα του σωματικού βάρους και των διατροφικών συνηθειών, διαπιστώθηκε ότι περισσότεροι από το 70% έχουν υπερβάλλον βάρος, 22% είναι παχύσαρκοι και 14% νοσηρώς παχύσαρκοι. Το 25% κάνει καθημερινή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, τα όσπρια καταναλώνονται από το 70% των νησιωτών τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, ενώ για τους περισσότερους τα ψάρια αποτελούν σταθερή διατροφική συνήθεια τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας.
Αντιθέτως, περισσότεροι από το 50% καταναλώνουν κόκκινο κρέας μία με δύο φορές εβδομαδιαίως, ενώ με την ίδια συχνότητα καταναλώνει άσπρο κρέας (κυρίως πουλερικά) το 60%. Το ελαιόλαδο αποτελεί βασική διατροφική συνήθεια στο σύνολο των ερωτηθέντων, όμως, δεν ισχύει το ίδιο και για τα γαλακτοκομικά.
Στο πλαίσιο των παραδοσιακών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, το 37,5% του πληθυσμού γνωρίζει ότι πάσχει από υπέρταση, το 37% γνωρίζει ότι πάσχει από κάποιας μορφής δυσλιπιδαιμία, ενώ το 10% γνωρίζει ότι έχει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Επιπλέον, το 10% του πληθυσμού έχει ιστορικό στεφανιαίας νόσου, 11% περιφερικής αγγειακής νόσου και μόλις 3% αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.
Πρόληψη
Αρα, στο μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Ελαφονήσου (περίπου 90%, σε αυτούς δηλαδή που δεν έχουν υποστεί κάποιο καρδιαγγειακό επεισόδιο) μπορούν να εφαρμοστούν μέτρα πρωτογενούς πρόληψης, ενώ στους υπόλοιπους (περίπου 10% του πληθυσμού που ήδη έχουν υποστεί καρδιαγγειακό επεισόδιο) η συνεχής ευαισθητοποίηση πάνω σε θέματα καρδιαγγειακής υγείας μπορεί να συμβάλει στη βελτιστοποίηση της δευτερογενούς πρόληψης. Το 45% του πληθυσμού παρουσιάζει υψηλές τιμές χοληστερίνης (πέρα του φυσιολογικού). Αν και μόνο το 10% γνωρίζει ότι έχει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 υπό φαρμακευτική αγωγή, φαίνεται ότι οι μισοί εξ αυτών είναι αρρύθμιστοι με υψηλές τιμές σακχάρου.
Αξιοσημείωτο, επίσης, είναι το εύρημα ότι το 34% έχει προδιαβητικά επίπεδα σακχάρου νηστείας. Τέλος, ενώ όπως προαναφέρθηκε το 37% δηλώνει ότι πάσχει από υπέρταση, οι μετρήσεις στο νησί δείχνουν ότι το 50% του πληθυσμού έχει τιμές αρτηριακής πίεσης πέραν του φυσιολογικού.
