Δυόμισι βδομάδες μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου και ξεκίνησαν επιτέλους οι διαπραγματεύσεις Αθήνας -Βρυξελλών για την αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας. Χρειάστηκε (;) να μεσολαβήσουν άσκοπες επικοινωνιακές ακροβασίες «στο χείλος του γκρεμού», «ηρωικές» δηλώσεις για ρήξεις και… Κούγκι και μια συμπεριφορά της κυβέρνησης, που έδινε την εντύπωση ότι έχει κάπου αποθηκευμένα αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ και δεν της καιγόταν καρφί για βοήθεια από την πλευρά της ευρωζώνης.
Το σημαντικό, πάντως, είναι ότι η νέα ελληνική κυβέρνηση συμφιλιώθηκε με την ιδέα να συζητήσει–στην αρχή έστω στις Βρυξέλλες και σιγά-σιγά και στην Αθήνα– με τα τεχνικά κλιμάκια των τριών θεσμών την αξιολόγηση του τρέχοντος προγράμματος και τον εμπλουτισμό του νέου, με αντάλλαγμα την αποδοχή και την έναρξη από την πλευρά των δανειστών συζητήσεων για την κάλυψη του ελληνικού χρηματοδοτικού προβλήματος.
Με άλλα λόγια, έπειτα από πολλές εβδομάδες δύσκολων συζητήσεων, αχνοφαίνεται κάποιο φως ομαλοποίησης.
Είμαστε ουσιαστικά σε μια διαδικασία ειρήνευσης, από την οποία ηχειμάζουσα ελληνική οικονομία μόνο ωφελημένη μπορεί να είναι. Αν, μάλιστα, αντιμετωπιστεί και αρθείτο χρηματοδοτικό αδιέξοδο, τότε το κλίμα θα βελτιωθεί, η οικονομία θα απαλλαγεί από τα πολλά κύματα ανασφάλειας και θα επανέλθει σε σχετικά κανονικές συνθήκες.
Τα λέγαμε και πριν από λίγες μέρες. Ο Τσίπρας θα προχωρούσε σε συμβιβασμό. Πείτε το κωλοτούμπα. Δεν πειράζει. Η «κατάρρευση», που κάποιοι πάντωςπερίμεναν και κάποιοι άλλοι εύχονταν, δεν ήρθε. Στοιχειώδης επεξεργασία των δεδομένων οδηγούσε στο απλό συμπέρασμα ότι δεν θα μπορούσε να έρθει. Ούτε οι Ευρωπαίοι ούτε, πολύ περισσότερο, η κυβέρνηση Τσίπρα είχαν κανέναν λόγο να οδηγήσουν τα πράγματα έως εκεί. Ήρθε το Eurogroup και τα επιβεβαίωσε.
Ο Βαρουφάκης, μαζεμένος και μετρημένος αυτήν τη φορά, έκανε μερικές ακόμα «προσαρμογές» (νέες μεταρρυθμίσεις, αξιολόγηση κ.ά.) και οι Ευρωπαίοι θα χαλαρώσουν τη θηλιά της ρευστότητας. Αρκείνα εφαρμόσουμε τα συμφωνηθέντα (καιαπό την προηγούμενη κυβέρνηση).Τώρα η νέα κυβέρνηση σπέρνει. Παρά τις «κορώνες» κάποιων υπουργών και παρά τις φαντασιώσεις της αριστερής πλατφόρμας για επιστροφή ακόμη και στη δραχμή, η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ δεν δείχνει διατεθειμένη να αφήσει τη χώρα στην τύχη της και να εγκαταλείψει πρόωρα την εξουσία συγκρουόμενη με τους δανειστές. Χτίζει γέφυρες τώρα.
Η πρώτη γέφυρα χτίστηκε στις 20 Φεβρουαρίου, η δεύτερη τη Δευτέρα. Και πάνω στη γέφυρα βάζει ό,τι μέχρι χθες απέρριπτε: παράταση, αξιολόγηση, νέα τρόικα. Ο «έντιμος συμβιβασμός», σίγουρα μεγαλύτερος, θα έλθει αργότερα.
Βεβαίως, ο Τσίπρας θα πρέπει να ξεπεράσει το εσωτερικό πρόβλημα στον ΣΥΡΙΖΑ και τις απειλές Λαφαζάνη, Ζωής Κωνσταντοπούλου και άλλων «αδέσποτων»,ότι αυτή η Βουλή δεν θα ψηφίσει νέο μνημόνιο.
Όμως, η εξουσία, ως γνωστόν, αμβλύνει τις διαφορές. Και οι ηγέτες αναδεικνύονται μεγάλοι, όταν χάριν του εθνικού συμφέροντος γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους μεμονωμένες εσωκομματικές αντιδράσεις. Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να τολμήσει –αδιαφορώντας για τις εσωκομματικές αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ– και να πάρει τα τελευταία αναγκαία μέτρα που θα βγάλουν τη χώρα από τα μνημόνια και την εξάρτηση.
To βάρος τώρα θα πρέπει να ριφθεί στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες δίνουν την ευκαιρία να σταματήσει επιτέλους αυτή η άγονη αντιπαράθεση δημόσιων δηλώσεων,που υπονομεύει και την προσπάθεια σύγκλισης των δύο πλευρών.
Τόσο η ελληνική πλευρά όσο και αυτή των Ευρωπαίων εταίρων μας χρειάζεται να αποκαταστήσουν μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης για να μπορέσουν να προχωρήσουν ουσιαστικά οι μεταξύ τους συζητήσεις.Τα όποια, υπαρκτά πράγματι προβλήματα, δεν γεφυρώνονται από κινήσεις και συμπεριφορές, που αναπαράγουν στερεότυπα από το παρελθόν.
Αυτή την ώρα δεν χρειάζονται δηλώσεις και πολεμικές που επιβαρύνουν τις προσωπικές, αλλά και τις γενικότερες σχέσεις πολιτικών και κάθε λογής εκπροσώπων. Χρειάζεται περισσότερη ψυχραιμία (ανάλογη με αυτήν που επέδειξε ο Νίκος Παπάς, απαντώντας στις προκλήσεις του Σόιμπλε) και μεγαλύτερη ανοχή στις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν για να διαμορφωθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης, ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Δηλώσεις με «δημιουργική ασάφεια» που επιτρέπουν σε άσπονδους φίλους να βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για κάθε λογής επιθέσεις ας περιοριστούν. Όμως, είναι υποχρέωση και των Ευρωπαίων συνομιλητών, όπως ο κ. Σόιμπλε,να αντιληφθούν ότι με τη λογική της ισχύος δεν μπορούν να επιβάλλουν στους πάντες να συναινούν χωρίς την παραμικρή αντίρρηση στις επιλογές τους.
*Άρθρο από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας το «Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 14 Μαρτίου 2015.
