ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΑΠΟΥΤΣΗ
Οι ανατρεπτικές εξελίξεις σε πολιτικο-διπλωματικό, ενεργειακό και στρατιωτικόεπίπεδο στην εμπόλεμη Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολήδιαμορφώνουν μια νέα δυναμική πραγματικότητα.
Η επαναπροσέγγιση της Τουρκίας με το Ισραήλ, η κλιμακούμενη ένταση της Ρωσίας με την Τουρκία, η στρατιωτική ενίσχυση των Κούρδων της Συρίαςαπό τη Ρωσία, η ενεργότερη συμμετοχή του Ιράν, που συνδράμει τις ΗΠΑ στις πολεμικές επιχειρήσεις, αλλά αποκλειστικά κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους (ISIS), η συγκέντρωση τεράστιας ισχύος πυρός στην περιοχή (υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα των ΗΠΑ, της Ρωσίας και του ΝΑΤΟ)και, ακόμη, η αναγνώριση από την Ελλάδα του κράτους των Παλαιστινίων, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις των Ισραηλινών, τροφοδοτούν με νέα γεωπολιτικά και στρατιωτικά δεδομένα το, ήδη, δυσεπίλυτο γεωπολιτικό πρόβλημα της στρατηγικότερης ίσως περιοχής του πλανήτη.
Η Τουρκία, στην προσπάθειά της να αποφύγει την ασφυκτική πίεση της Ρωσίας και με τη βοήθεια της αμερικανικής διπλωματίας, προχώρησε σε μία θεαματική κίνηση, καθώς συνήψε συμφωνία για αποκατάσταση διμερών σχέσεων με το Ισραήλ. Όπως έγινε γνωστό, για μία πενταετία γίνονταν διαρκώς προσπάθειες από Αμερικανούς διπλωμάτες, που όμως καρποφόρησαν μετά την πρόσφατηκορυφαία πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου, Μπαράκ Ομπάμα ,ο οποίος έβαλε τον Β.Νετανιάχου να τηλεφωνήσει στον Τ. Ερντογάν.Πρόκειται για μια «συναρπαστική» εξέλιξη μετεράστιο γεωστρατηγικό ενδιαφέρον.
Οι όροι της συμφωνίας
Στα βασικά σημεία της συμφωνίας Τουρκίας και Ισραήλ περιλαμβάνονται και τα εξής:ΤοΙσραήλ θα πληρώσει στην Τουρκία 20 εκατ. δολάρια ως αποζημίωση στους Τούρκους πολίτες που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν στο «Mαβί Μαρμαρά».Τουρκία και Ισραήλ θα ανανεώσουν και θα ομαλοποιήσουν τις σχέσεις τους και θα επιστρέψουν οι πρέσβεις σε Τελ Αβίβ και Άγκυρα.
Η Τουρκία θα απελάσει τον Σάλεχ Αλ Αρουρί, ανώτερο αξιωματούχο της Χαμάς, που μένει στην Κωνσταντινούπολη και κατευθύνει τις επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη, ενώ θα περιοριστούν και οι δραστηριότητες της Χαμάς στην Τουρκία.Το σημαντικότερο όμως είναι ότι, μόλις υπογραφεί η τελική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών, Τουρκία και Ισραήλ θα συνεργαστούν στην εκμετάλλευση των πηγών του φυσικού αερίου και η Τουρκία θα αγοράζει φυσικό αέριο από το Ισραήλ,ενώ θα κατασκευαστεί και αγωγός που θα περάσει μέσω Τουρκίας και ο οποίος θα προμηθεύσει με φυσικό αέριο την Ευρώπη!
Ήδη,ηZorlu Enerji, μια κοινοπραξία των Turcas και Enerjisa, Çalık Holding και Enka, τουρκικές εταιρείες, συζητούν με τους Ισραηλινούς για τον αγωγό από το κοίτασμα «Λεβιάθαν», το οποίο θεωρείται ότι διαθέτει 22 τρισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου και το Ισραήλ σκοπεύει να εξάγει το 40% αυτού μέσω Τουρκίας στην Ευρώπη. Πρόκειται για ένα σχέδιο των Αμερικανών να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο.Η δήλωση του πρώην υπουργούΕξωτερικών της Τουρκίας, Hikmet Çetin, είναι απολύτως σαφής για Τούρκο διπλωμάτη: «Η απομόνωση της Τουρκίας στην περιοχή και η ένταση με τη Ρωσία είναι οιλόγοι της συμφωνίας με το Ισραήλ» και, φυσικά, καλωσόρισε την αναβίωση των διπλωματικών δεσμών μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, η ελληνική κυβέρνηση μέσωψηφίσματος της Βουλής αναγνώρισε την κρατική οντότητα τηςΠαλαιστίνης, παρουσία μάλιστα του ηγέτη της Παλαιστίνης, Μαχμούντ Αμπάς.
Μετά από αυτά, προκύπτει το εξής εύλογο ερώτημα: Η επαναπροσέγγιση Τουρκίας και Ισραήλ θα προκαλέσει προβλήματα στις πολύ καλές σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ; Δεν είναι απαραίτητο να συμβεί κάτι τέτοιο, αλλά δεν μπορεί και να αποκλειστεί εντελώς. Το «κλειδί» για τις μελλοντικές περιφερειακές συμμαχίες της Δύσης το κρατάει, όπως πάντα, η αμερικανική διπλωματία.
Τρομακτική στρατιωτική ισχύς
Το Ισλαμικό Κράτος το ISIL είναι κατά βάση έναδημιούργημα του ισλαμικού φονταμενταλισμού (σουνίτες),που χρηματοδοτήθηκε αδρά από Σαουδάραβες και Καταριανούς πετρελαιάδες και αξιοποιήθηκε για την ανατροπή του προέδρου της Συρίας, Μ.Άσαντ. Υποστηρίχθηκε και εξοπλίστηκε άμεσα ή έμμεσα από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία, τη Γαλλία, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία και την Τουρκία και σταδιακά το «τέρας»κατέστη ανεξέλεγκτο. Τώρα, 60 κράτη, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, συμμετέχουν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που γίνονται υπό τη διοίκηση και τον επιχειρησιακόέλεγχο των ΗΠΑ, με στόχο την εξόντωση των τζιχαντιστών. Όμως,η εμπλοκή της Ρωσίας και του Ιράν, στο πλευρό του Μ. Άσαντ, καιτο στρατιωτικόεπεισόδιο της Ρωσίας με την Τουρκία, λόγω της κατάρριψης του ρωσικού βομβαρδιστικού, περιπλέκουν το πολιτικο-στρατηγικό πρόβλημα,που είναι κατά βάση πρόβλημα ενεργειακό (εκμετάλλευση και μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου),αλλά και πολιτικής επιρροής και επίδειξη στρατιωτικής ισχύος των υπερδυνάμεων.
Μετά την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού από την Τουρκία, υπήρξαν εκατέρωθεν δηλώσεις, με τηνΤουρκίανα ξεκαθαρίζειπως «έχουμε δικαίωμα να υπερασπιστούμε τα σύνορά μας», ενώ ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, προειδοποίησε πως «θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες». Μία πρώτη αντίδραση της Ρωσίας ήταν να εφοδιάσει με δέκα τόνους στρατιωτικό υλικό (!) τους Κούρδουςτου «Κόμματος της Δημοκρατικής Ένωσης» (PYD) σε περιοχή της επαρχίας του Χαλεπίου της Συρίας.Οι Κούρδοι της Συρίας συνεργάζονται στενά με τους Κούρδους της Τουρκίας του ΡΚΚ, που δίνουν καθημερινές μάχες με τις δυνάμεις της τουρκικής στρατοχωροφυλακής στη νοτιοανατολικήΤουρκία.
Η επιδεικνυόμενη αδιαλλαξία των ηγετών Β. Πούτινκαι Τ. Ερντογάν σχετίζεται και με τις στρατιωτικές ικανότητες των δύο χώρων, αλλά και με τις στρατιωτικές συμμαχίες στις οποίεςμετέχουν (ΗΠΑ – Νάτο – Τουρκία – Κατάρ) ή που θα συγκροτήσουν (Ρωσία – Ιράν- Συρία).
Πάνοπλος «λύκος» και πυρηνική «αρκούδα»
Η Τουρκία διαθέτει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις. Αιχμή της τουρκικής στρατιωτικής ισχύος είναι ηΠολεμική Αεροπορία της. Η τουρκική Αεροπορίαδιαθέτει περίπου 300 αμερικανικής κατασκευής μαχητικά πολλαπλών ρόλων,όπωςτα F-16 (σαν αυτό που χτύπησε το ρωσικό), που θεωρούνται από τα πιο σύγχρονα παγκοσμίως. Επίσης, η Τουρκία διαθέτει μεγάλο αριθμό ελικοπτέρων, μεταξύ αυτών και τα Black Hawk, που χρησιμοποιεί και ο στρατός των ΗΠΑ, καθώς και τοαμερικανικό πυραυλικό σύστημα MGM-140, το οποίο έχει την ικανότητα να χτυπάει στόχους που βρίσκονται σε απόσταση 100 μιλίων.
Επιπλέον, ο τουρκικός στόλος διαθέτει 13 γερμανικής κατασκευής υποβρύχια Τύπου 209. Κάθε ένα από αυτά είναι εξοπλισμένο με 14 τορπίλες και πυραύλους. Και ακόμη κορβέτες με σύγχρονο οπλισμό, έτσι ώστεη Τουρκία να παραμένει μια υπολογίσιμη δύναμη και στη θάλασσα.
ΗΡωσίαδιαθέτει ένα τεράστιο πυρηνικό και συμβατικό οπλοστάσιο, ώστε δικαίως να θεωρείται παγκόσμια στρατιωτική υπερδύναμη. Μικρόμέρος μόνο του ρωσικού οπλοστασίου, αλλά σύγχρονης στρατιωτικήςτεχνολογίας,έχει μεταφερθεί από τη Ρωσίαστην Ανατολική Μεσόγειο καιστη Συρία.
Στη στρατιωτική βάση της Λαττάκειας της Συρίας,φιλοξενούνται μοίρες μαχητικών αεροσκαφών Su-27SM και Su-30Μ, όπως και Su-34 και Su-24 βομβαρδιστικά της ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας, τα οποία διεξάγουν τις αεροπορικές επιδρομές κατά του Ισλαμικού Κράτους. Τα τελευταίας γενιάς μαχητικά αεροσκάφη SU-34 και 35 θεωρούνται υψηλής αεροναυπηγικής τεχνολογίας καιδιαθέτουν εκπληκτικές επιχειρησιακέςδυνατότητεςδιείσδυσης και προσβολής κάθε στόχου, επίγειου ή εναέριου,ενώ είναι αποτελεσματικά και εναντίονπλοίων επιφανείας.Επίσης, σε διάφορες βάσεις της Συρίας βρίσκεταιμεγάλος αριθμός ρωσικώνμαχητικών ελικοπτέρων.Η αεροπορική βάσητης Λαττάκειας προστατεύεται από σύγχρονα συστήματα αεράμυνας και ραντάρ, μεταξύ αυτών και το S-400.Το S-400 είναι το πιο προηγμένο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας της Ρωσίας.Τα συστήματα S-400 χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση της αεράμυνας με μεγάλου και μέσου βεληνεκούς πυραύλους, που μπορούν να χτυπήσουν εναέριους στόχους έως και 400 χιλιόμετρα μακριά. Το S-400 είναι σε θέση να χτυπήσει αεροσκάφη, καθώς και βαλλιστικούς πυραύλους, αλλά και πυραύλους Κρουζ.
Επίσης, ισχυρή είναι η ρωσική ναυτικήδύναμη που πλέει στην Ανατολική Μεσόγειο. Αποτελείταιαπό το πυραυλοφόρο καταδρομικό Moskva, τη φρεγάτα Ladny, τη φρεγάτα Pytlivy,το αντιτορπιλικό Smetlivyκαι ένα υπερσύγχρονο πλοίο συλλογής πληροφοριών και ηλεκτρονικού πολέμου.
Το Moskva, κλάσης Slava –η ναυαρχίδα του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας–είναι ικανό και για αντιαεροπορική άμυνα περιοχής, καθώς είναι εξοπλισμένο με τοπροηγμένο αντιαεροπορικόσύστημα S-300.Τα πλοία του ρωσικού στόλου βρίσκουν ασφαλές αγκυροβόλιο σελιμένες της Συρίας,όπως της Λαττάκειας και της Ταρτούς.
* Ρεπορτάζ από την εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε την Πέμπτη 24/12/2015
