Του Παναγιώτη Αλιμήση
Σε μια περίοδο που στην Ευρώπη συντελούνται μεγάλες αλλαγές στην ισορροπία δυνάμεων και στην οικονομία, ο ευρωσκεπτικισμός στη Μεγάλη Βρετανία κερδίζει έδαφος ολοένα και περισσότερο σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ βρίσκεται σε άνοδο, ενώ, ταυτόχρονα, η καχύποπτη με την ΕΕ κυβέρνηση Κάμερον πιέζεται να λάβει ιστορικές αποφάσεις για το μέλλον της χώρας.
Την ίδια ώρα, η Βρετανία, ως πιστός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και βρισκόμενη στην πρώτη γραμμή των κυρώσεων εναντίον της Μόσχας, εκφράζει μια διχασμένη πολιτική άποψη. Οι ίδιοι οι ευρωσκεπτικιστές, από τη μία πλευρά, θέλουν να απομονώσουν το Λονδίνο από τις Βρυξέλλες και, από την άλλη, καλούν για… ευρωπαϊκή ενότητα εναντίον της ρωσικής επιθετικότητας. Αυτός ο εσωτερικός διχασμός φαίνεται ακόμα και στο γεγονός ότι, ενώ η κυβέρνηση Τζον Μέιτζορ υπέγραψε το 1994 συμφωνία που προέβλεπε την εγγύηση της ουκρανικής ανεξαρτησίας μαζί με τη Γαλλία και τη Γερμανία, στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις για το Ουκρανικό οι βρετανικές προτάσεις επισκιάστηκαν σχεδόν αποκλειστικά από τον λεγόμενο γαλλογερμανικό άξονα, που έδειξε μεγαλύτερο ζήλο για μια λύση.
Διαδοχικές βρετανικές ηγεσίες δεν έχουν αποφασίσει ακόμα αν πραγματικά χρειάζονται μια ενωμένη Ευρώπη ή την πολιτική και οικονομική απομόνωση. Μάλιστα, πολλές φορές γίνεται λόγος για μια πλάγια τακτική από πλευράς Λονδίνου, το οποίο απειλεί με έξοδο από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αποκλειστικά και μόνο για να επιβάλει, με την τακτική των απειλών, τις βρετανικές θέσεις. Όμως, ήδη, πολλοί οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η αντιευρωπαϊκή κουλτούρα οδηγεί τη χώρα σε οικονομική καταστροφή. Σε απλούς αριθμούς, πιθανολογείται ότι μία έξοδος από τον ευρωπαϊκό χάρτη θα είναι επιζήμια για 3 εκατ. εργαζομένους, ενώ 25 μεγάλες εταιρείες, κυρίως του κατασκευαστικού τομέα που επενδύουν στην οικονομία, ίσως αναγκαστούν να φύγουν και 200 δισ. κέρδος σε εξαγωγές που μπαίνουν ετησίως στη χώρα θα μειωθούν δραστικά.
Εσωκομματικά, αλλά και από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο πρωθυπουργός, Ντέιβιντ Κάμερον, δέχεται πιέσεις για να μη θέσει το περιβόητο δημοψήφισμα στον πολιτικό διάλογο. Ο ηγέτης των Εργατικών, Έντ Μίλιμπαντ, σε κάθε του ομιλία επιτίθεται όλο και πιο πολύ στην αντιπολίτευση, ενώ αρκετοί ειδικοί προειδοποιούν ότι η έξοδος από την ΕΕ θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου. Ανάμεσα στους μεγαλύτερους κινδύνους από μία έξοδο είναι η στάση της Σκωτίας (η οποία με το ζόρι έμεινε στο Ηνωμένο Βασίλειο), η άνοδος του πολιτικού εξτρεμισμού από τα «δεξιά» (με κίνδυνο να συγκρουστεί με το εγχώριο ακραίο Ισλάμ), καθώς και το σταμάτημα ροής κονδυλίων για την αντιμετώπιση ζητημάτων ασφάλειας.
Σε ευρύτερο γεωπολιτικό επίπεδο, η θέσης μιας Βρετανίας που θα μετατραπεί σε «Αγγλία» αυτόματα μπαίνει σε δευτερεύοντα στρατιωτικό ρόλο, ακόμα πιο πίσω από τις ΗΠΑ, αλλά και από τις άλλες δυνάμεις, όπως η Γαλλία και η Ρωσία.
Οι επιλογές της κυβέρνησης δεν είναι πολλές. Όμως, είναι σίγουρο ότι, το προσεχές διάστημα, ο Ντέιβιντ Κάμερον θα αναγκαστεί είτε να εξισορροπήσει τις φωνές αυτών που μιλούν για «ηρωική έξοδο» με εκείνες των ευρωπαϊστών είτε να έρθει σε ρήξη με τους θιασώτες του απομονωτισμού.
