Το κυβερνητικό αλαλούμ στον ΦΠΑ της ιδιωτικής εκπαίδευσης, όπως και τα υπόλοιπα ανοιχτά θέματα της διαπραγμάτευσης και, κυρίως, το ζήτημα της ρύθμισης των «κόκκινων» δανείων φανερώνουν πως «ο βασιλιάς είναι γυμνός».
Η κυβέρνηση, χωρίς σχέδιο, έχει αρχίσει να παίζει πάλι το παιχνίδι των καθυστερήσεων, όπως έκανε άλλωστε και το επτάμηνο πριν από την υπογραφή της συμφωνίας. Μόνο που, αυτήν τη φορά, βρίσκεται ενώπιον του κινδύνου ενός «bail in», εάν δεν υπάρξει θετική έκβαση στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η οποία περνάει μέσα από την πρώτη αξιολόγηση, όπως έσπευσε να ξεκαθαρίσει και ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Β. Ντομπρόβσκις, ο οποίος είναι της επιρροής Σόιμπλε.
«Υπάρχουν ανοιχτά θέματα, αλλά πρέπει να συμφωνούν και οι δύο πλευρές», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας στους Ευρωπαίους συνομιλητές του, επαναφέροντας το «εκβιαστικό» επιχείρημα: την πολιτική σταθερότητα της χώρας, μόλις έναν μήνα μετά τις εκλογές. «Κοινό μαςσυμφέρον είναι να πετύχουμε. Χρειάζεται πολιτική σταθερότητα και βασική προϋπόθεση για αυτό είναι η κοινωνική συνοχή»,διεμήνυσε ο πρωθυπουργός στο Βερολίνο μέσω του υπουργού Εξωτερικών, Β. Σταϊνμάγερ.
ΦΠΑ 23% και φοροαλαλούμ
Η υπόθεση της επιβολής ΦΠΑ στην εκπαίδευση, για παράδειγμα, ξεκίνησε από τον περασμένο Ιούλιο, στις 19 του μήνα, όταν η κυβέρνηση αποφάσισε να εντάξει στο 23% το βοδινό κρέας. Μετά από τις πρώτες αντιδράσεις, κατέβηκε στο 13% όπως τα υπόλοιπα κρέατα και η κυβέρνηση έδωσε ως ισοδύναμο στο κουαρτέτο την ιδιωτική εκπαίδευση. Από τότε έχουν περάσει τρεις μήνες, πάμπολλες δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών, ακόμη και του ίδιου του πρωθυπουργού, αλλά ισοδύναμα από τότε δεν έχουν βρεθεί. Αντίθετα, η κυβέρνηση επιμένει ότι ο ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση της επιβλήθηκε από τους «θεσμούς», κάτι που έχει διαψευστεί από τις Βρυξέλλες, μετά από τρεις παρατάσεις ήρθε ο κλιμακωτός ΦΠΑ, που η κυβέρνηση γνωρίζει ότι αντίκειταιστους κοινοτικούς κανονισμούς, ενώδηλώσεις κυβερνητικών στελεχών συνεχίζουν να προκαλούν τους πολίτες, αλλά και να προκαλούν σύγχυση ως προς τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης.
«Κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη»
«Αν το μοντέλο σας είναι τόσο επιτυχημένο, εξηγήστε μας πώς εξελέγη δήμαρχος στη Βαρκελώνη η Άντα Κολάου, η οποία αναδείχθηκε από το κίνημα κατά των κατασχέσεων των ακινήτων». Με αυτό το επιχείρημα φέρεται να υποδέχθηκεο Γιώργος Σταθάκηςτους εκπροσώπους των «θεσμών» το περασμένο καλοκαίρι, στις πρώτες διαπραγματεύσεις που ξεκίνησε η Αθήνα. Αν κρίνει κανείς από το αποτέλεσμα των συζητήσεων και τη χαοτική διαφορά που υπάρχει στο θέμα της διευθέτησης των «κόκκινων» δανείων μεταξύ κουαρτέτου και κυβέρνησης, το επιχείρημα Σταθάκη δεν φαίνεται να έπεισε τους δανειστές.
Έτσι, η κυβέρνηση έβαλε και πάλι μπροστά το σχέδιο της πολιτικής διαπραγμάτευσης, καθώς γνωρίζει πως από το θέμα των πλειστηριασμών, ειδικά της πρώτης κατοικίας, εξαρτάται εν πολλοίς και η βιωσιμότητά της. Πόσω μάλλον, όταν το θέμα των πλειστηριασμών ήταν από τους βασικούς πυλώνες της πρόσφατης προεκλογικής ρητορικής του Αλέξη Τσίπρα, ως ένα από τα ζητήματα που η κυβέρνηση κατάφερε να κρατήσει ανοιχτό, ώστε να διαπραγματευτεί προς όφελος των πολιτών. Κανείς δεν ξεχνά, άλλωστε, και το «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη», γι’ αυτό και ποντάρει πολύ στη στήριξη που παρείχε κατά την πρόσφατη επίσκεψή του ο Γάλλος πρόεδρος,Φ. Ολάντ. Επίσης, καθοριστικής σημασίας εκτιμούν πως θα είναι η επίσκεψη του Γάλλου επιτρόπου Πιέρ Μοσκοβισί, τις ερχόμενες Τρίτη και Τετάρτη στην Αθήνα.
Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν πως είτε σε επίπεδο Eurogroup είτε σε επίπεδο Συνόδου Κορυφής, που θα πραγματοποιηθούν μέσα στον Νοέμβριο, θα μπορούσε να συζητηθεί το θέμα και να έχει θετική έκβαση προς την κατεύθυνση της συμβιβαστικής λύσης. Και ποια θα μπορούσε να είναι αυτή; Να μπορέσουν να ενταχθούν, όπως επιδιώκει η κυβέρνηση, όσο το δυνατό περισσότερα νοικοκυριά στον νόμο Κατσέλη και όχι μόνο τα πολύ φτωχά νοικοκυριά, όπως είναι η πρόταση των «θεσμών».
Το θέμα των «κόκκινων» δανείων έχει άμεση σχέση με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Μπροστά στον φόβο ενός «κουρέματος» στις καταθέσεις, το νομοσχέδιο ήρθε με διαδικασίες εξπρές στη Βουλή και με στόχο μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για όλες τις τράπεζες. Μέχρι τότε, η κυβέρνηση ευελπιστεί «να έχει αποτυπωθεί και η στρατηγική για τα ‘‘κόκκινα’’ δάνεια», τόνιζε πηγή του υπουργείου Οικονομικών.
Πάντως, και σε αυτό το μείζον θέμα η κυβερνητική θέση δεν ήταν απόλυτα συμπαγής. Την ώρα που ο υπουργός Οικονομικών,Ευ. Τσακαλώτος, μιλούσε για έναν έντιμο συμβιβασμό, κατά τη διάρκεια της κοινής συνέντευξης με τον αντιπρόεδρο της ευρωπαϊκής επιτροπής, ο υπουργός Οικονομίας, Γιώργος Σταθάκης, επέμενε πως η κυβέρνηση δεν κάνει βήμα πίσω από τις αρχικές της προτάσεις.
Προσφυγικό και… ανταλλάγματα
«Η ελληνική κυβέρνηση διαθέτει δύο καλά χαρτιά, καθώς το Βερολίνο χρειάζεται την Αθήνα για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης», γραφόταν πριν από λίγες ημέρες στη «Frankfurter Allgemeine Zeitung»,συνδέοντας άμεσα το προσφυγικό με τις διαπραγματεύσεις του νέου προγράμματος, κάτι που επιχειρεί να κάνει και η ελληνική κυβέρνηση.
Ωστόσο, και σε αυτό το κρίσιμο θέμα, η Αθήνα εμφανίστηκε αμήχανη μπροστά στις αποφάσεις της τελευταίας συνόδου για το προσφυγικό. Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν πως η παρουσία της ελληνικής αποστολής, την περασμένη Κυριακή στις Βρυξέλλες,ήταν τουλάχιστον ερασιτεχνική. «Ακούσαμε μια έκθεση ιδεών», ανέφερε κοινοτική πηγή, την ώρα που το Βερολίνο είχε σπεύσει εντέχνως να διαρρεύσει μέσω του «Spiegel»τις προθέσεις του για 50.000 νέες θέσεις υποδοχής προσφύγων.
«Όλο το οικονομικό βάρος από τη διέλευση εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων θα πρέπει να έχει δημοσιονομική αντανάκλαση» είναι η θέση της κυβέρνησης, θεωρώντας πως έχει ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια της, χωρίς ωστόσο να έχει πάρει κάποιες διαβεβαιώσεις, ή έστω να έχει υπόνοιες ότι προσφυγικό και δημοσιονομική χαλάρωση θα πάνε μαζί, παρά τις δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, όπως του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
«Οι υποχρεώσεις μας είναι μεγάλες και έχουμε ανάγκη από στήριξη», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας στη συνάντησή του με τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών, Β. Σταϊνμάγερ. Ωστόσο, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Αθήνα επιδιώκει να κρατήσει χαμηλά τους τόνους στο θέμα αυτό, εκτιμώντας πως οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι θεωρούν σχεδόν αυτονόητο πως πρέπει να ξεσφίξει η θηλιά γύρω από τον λαιμό της Αθήνας.
Το «αγκάθι» του Ασφαλιστικού
Με σημαντικές αρνήσεις έφυγε από την Κουμουνδούρου ο υπουργός Εργασίας, Γιώργος Κατρούγκαλος, στην πρώτη ενημέρωση που έκανε στα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ για το κυβερνητικό σχέδιο σχετικά με το Ασφαλιστικό.
«Όχι» σε οριζόντιες περικοπές στις συντάξεις και «όχι» στη συγχώνευση των επικουρικών συντάξεων με τιςκύριες, του είπε το κόμμα, στην έναρξη των «πολιτικών μασάζ» ενόψει σκληρών αποφάσεων που θα κληθούν να διαχειριστούν.
Εκτός από το χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με το οποίο το επόμενο δεκαπενθήμερο η κυβέρνηση θα πρέπει να οριστικοποιήσει τις προτάσεις της, να τις συζητήσει με το κουαρτέτο, να συμφωνηθούν και να έρθουν στη Βουλή, τίποτα δεν φαίνεται ακόμη να έχει αποσαφηνιστεί. Σχεδόν σε καθημερινή βάση, ένα πυροτέχνημα σκάει, πουαφορά είτε την εθνική σύνταξη είτε τα όρια συνταξιοδότησης είτε το ύψος των περικοπών.
Το, δε, περιβόητο πόρισμα της επιτροπής σοφών, την οποίαυπενθυμίζεται πως ο ίδιος ο Γιώργος Κατρούγκαλος συνέστησε πριν από τις εκλογές, αποτελεί σχεδόν κόκκινο πανί ακόμη και για τον ίδιο τον πρωθυπουργό, ο οποίος κράτησε τις αποστάσεις του από τα όσα προβλέπει.
Επικοινωνιακή αντεπίθεση… με λιπάσματα
Μέσα στον ορυμαγδό των μέτρων, η κυβέρνηση…αντεπιτίθεται, κάνοντας πράξη την προεκλογική εξαγγελία του Αλέξη Τσίπρα για νομοθετική ρύθμιση ενάντια στην τσιμεντοποίηση του πρώην εργοστασίου λιπασμάτων στη Δραπετσώνα. Μια ρύθμιση που μπήκε στο νομοσχέδιο με τα προαπαιτούμενα μάλλον… ως αντίβαρο.
* Ρεπορτάζ από την εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε το Σάββατο 31/10/2015.
