Του Κώστα Αναγνωστόπουλου
Τα πλοκάμια του σε ολόκληρη την Ευρώπη έχει απλώσει το οργανωμένο έγκλημα, βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος στις συνθήκες που έχει διαμορφώσει η κρίση, κυρίως στις χώρες του Νότου.
Στις «παραδοσιακές» δραστηριότητες, όπως τα ναρκωτικά και το trafficking γυναικών και μεταναστών, έχει προστεθεί η παραγωγή και η διάθεση προϊόντων «μαϊμού». Επιχείρηση που αποδεικνύεται ιδιαίτερα επικερδής, αφού ο τζίρος ξεπερνά τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Τα προϊόντα που διακινούνται είναι από φάρμακα, τρόφιμα και τσιγάρα, μέχρι εξαρτήματα αεροσκαφών…
Οπως ήταν αναμενόμενο, η Ελλάδα παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς η χώρα μας αποτελεί σημαντικό κέντρο για την πρόσβαση στην ΕΕ. Και δεν είναι μόνο ο ρόλος του διαμετακομιστικού σταθμού ή της πύλης εισόδου, αλλά την τελευταία τριετία εξελίσσεται σε τόπο παραγωγής προϊόντων «μαϊμού». Μάλιστα, τα επίσημα στοιχεία αναφέρουν πως τουλάχιστον το 5% από τα είδη που κατασχεθήκαν στην Ευρωπαϊκή Ενωση κατασκευάζονται στην Ελλάδα.
Η Europol έχει θορυβηθεί ιδιαίτερα για την εικόνα που διαμορφώνεται, καθώς εκτιμά πως στον τομέα των προϊόντων «μαϊμού» δραστηριοποιούνται 3.600 συνδικάτα.
Πυραμίδα
Η οργάνωσή τους έχει τη μορφή της πυραμίδας. Στην κορυφή βρίσκονται «μαφιόζοι» από τις πρώην ανατολικές χώρες και, κυρίως, από τη Ρωσία και την Ουκρανία, που συνεργάζονται με τους κατά τόπους πυρήνες τους. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν και χάκερς, που δραστηριοποιούνται στη διακίνηση των προϊόντων μέσω Διαδικτύου, αλλά και σε παρεμβάσεις για την προστασία των συνδικάτων από κινήσεις της Αστυνομίας ή σχεδιαζόμενες επιθέσεις εναντίον τους. Επίσης, αποκομίζουν κέρδη από «επεμβάσεις» σε επιχειρήσεις, τράπεζες και κρατικές οικονομικές υπηρεσίες.
«Καμπανάκι» από Europol
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Αστυνομίας, η ύφεση έφερε τη «μαύρη αγορά» στα προϊόντα «μαϊμού», με το οργανωμένο έγκλημα να αντλεί τα τεράστια κέρδη του από την αυξανόμενη ζήτηση φτηνών αγαθών.
Δεν παύει, όμως, να ανθεί και το παράνομο εμπόριο ειδών πολυτελείας, όπως λόγου χάρη οι Gucci τσάντες και «εξαιρετικής» ποιότητας σαμπάνιες, κάτι βέβαια που συνέβαινε και πριν από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης. Τώρα, όμως, παρατηρείται μεγάλη έξαρση του παραεμπορίου σε μία ευρεία γκάμα προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων «μαϊμού» μηχανικών εξαρτημάτων αεροσκαφών.
Στατιστικές μελέτες της Europol δείχνουν ότι από το σύνολο των κατασχεθέντων «μαϊμού» αγαθών το 2011, το 28,6% αφορούσε σε προϊόντα που δεν τηρούσαν τις προδιαγραφές και τις προϋποθέσεις ασφαλείας και υγείας που επιτάσσει ο νόμος. Και πρόκειται, κυρίως, για φαρμακευτικές ουσίες και είδη τροφίμων. Εκμεταλλευόμενα τις πρόσφορες συνθήκες που προσφέρει η κρίση, το οργανωμένο έγκλημα και το παράνομο εμπόριο παρακωλύουν την οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης.
Η έκθεση
Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις πρώτες δέκα χώρες μέσα από τις οποίες το οργανωμένο έγκλημα σχεδιάζει και πραγματοποιεί τις κινήσεις του. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της ΕΕ, στην Ελλάδα κατάσχεται περίπου το 9% των προϊόντων «μαϊμού», που διακινούνται σε όλη την Ευρώπη. Αν σκεφτεί κανείς ότι οι κατασχέσεις συνεχώς μειώνονται, καθώς τα συνδικάτα παίρνουν περισσότερα μέτρα προστασίας, το ποσοστό των διακινούμενων προϊόντων μπορεί να είναι πάνω από το διπλάσιο.
Η χώρα μας, μάλιστα, έχει… εξειδίκευση σε συγκεκριμένα είδη, όπως έχουν διαπιστώσει οι αρχές ασφαλείας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν, το 12,6% των λαθραίων τσιγάρων που έχουν εντοπιστεί εντός της ΕΕ προέρχεται από την Ελλάδα. Επιπλέον, από την Ελλάδα προέρχεται το 4,84% των γυαλιών ηλίου και όρασης, το 3,93% των αξεσουάρ ένδυσης (ζώνες, γραβάτες, γάντια, καπέλα) και το 2,24% των τσαντών.
Οπως είναι ήδη γνωστό, βασική χώρα προέλευσης των προϊόντων αυτών που έφτασαν στις αγορές της Ευρώπης είναι η Κίνα, καθώς το ποσοστό πλαστών εμπορευμάτων κινεζικής προέλευσης ανήλθε σε 72,95%. Ακολουθεί το Χονγκ Κονγκ με 7,67%, η Ελλάδα με 4,79%, η Ινδία με 3,29%, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με 2,8%, η Συρία με 1,81%, η Τουρκία με 1,62% και διάφορες άλλες χώρες, όπως Μαλαισία, Ινδονησία, Πακιστάν και Ινδία με 5,07% και παραγωγή παιχνιδιών, ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών.
Κίνδυνοι για την υγεία, απώλεια εσόδων για το Δημόσιο
Οι αρμόδιοι επισημαίνουν και τους κινδύνους για την υγεία από τα προϊόντα «μαϊμού», εκτός βέβαια από την τεράστια απώλεια εσόδων για το κράτος και τους εμπόρους. Οπως τονίζουν, τα καλλυντικά, τα αρώματα και οι κρέμες χεριών και προσώπου στις ηπιότερες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν δερματικές αλλεργίες, ενώ στις σοβαρότερες προκαλούν πονοκεφάλους και ζαλάδες.
Πιο επικίνδυνα είναι τα ρούχα-απομιμήσεις, καθώς περιέχουν χρωστικές ουσίες, βαφές δηλαδή, όπως μόλυβδο, κάδμιο, χρώμιο που περνούν από το δέρμα στον οργανισμό και εκτός από δερματικές αλλεργίες, πονοκεφάλους και ζαλάδες, μπορούν να προκαλέσουν και βλάβες στο συκώτι, το αμυντικό σύστημα, καθώς και νευρολογικές διαταραχές.
Οσον αφορά τα παιχνίδια «μαϊμού», περιέχουν και αυτά χρώμιο, μόλυβδο, κάδμιο, υδράργυρο. Σε περίπτωση που τα μικρά παιδιά έρθουν σε επαφή με αυτά, προκαλούν δερματικές αλλεργίες, βλάβες στο αμυντικό σύστημα, ορμονικές διαταραχές, καθώς και πνιγμό, αφού η αποκόλληση κομματιών από ένα τέτοιο παιχνίδι γίνεται πιο εύκολα.
