Του Στέφανου Τσουλάκη
Στις 22 Μαϊου του 2005 ο Χαρίλαος Φλωράκης έπαιρνε τον δρόμο για τον Αηλιά για να ‘χει αγνάντιο όπως ο ίδιος είχε ζητησει στην «διαθήκη του». Στα 91 του χρόνια ο πρώην ηγέτης του ΚΚΕ έκλεινε για τελευταία φορά τα μάτια του παραμένοντας συνεπής στις πεποιθήσεις του και χωρίς να προδώσει ποτέ τα πιστεύω του. Ένας πολιτικός ηγέτης που κατάφερνε πάντα να προκαλεί αντιδράσεις, αλλά και να εμπνέει τον σεβασμό ακόμα και απέναντι στους αντιπάλους του.
Ο Χαρίλαος Φλωράκης γεννήθηκε στις 21 Ιουλίου του 1914 στο Παλιοζογλώπι Ραχούλας, του δημου Ιτάμου στα θεσσαλικά Άγραφα, και από την εφηβεία του συνδέθηκε άρρηκτα με τις μεγάλες στιγμές του λαϊκού κινήματος και του ΚΚΕ, όπου και διακρίθηκε για την αποφασιστικότητά του και την συναίσθηση της αποστολής του. Ορκισμένος στην ταξική πάλη, πιστεύοντας πως ο σοσιαλισμός θα έρθει ο,τι και αν γίνει και πως είναι το μέλλον της ανθρωπότητας. Έλεγε χαρακτηριστικά: «ο καπιταλισμός οξύνει και δεν μπορεί να λύσει τα λαϊκά προβλήματα».
Η πρώτη επαφή με τα κομμουνιστικά ιδεώδη
Από μικρός έρχεται σε επαφή με τα κομμουνιστικά ιδεώδη μέχρι το 1929 οπότε και επιβλήθηκε το «ιδιώνυμο» του Βενιζέλου που στόχευε τους κομμουνιστές. Ο αντικομμουνιστικός διωγμός έφερε τον Χαρίλαο Φλωράκη να ενταχθεί στις Ομάδες Πρωτοπόρων μαθητών της ΟΚΝΕ όπου και έγινε Γραμματέας της Ομάδας Πρωτοπόρων του γυμνασίου του.
Το 1932 τελειώνει το γυμνάσιο και κατεβαίνει για πρώτη φορά στην Αθήνα, όπου και την επόμενη χρονιά δίνει εξετάσεις και περνάει στην σχολή ΤΤΤ (Ταχυδρομεία-Τηλεγραφεία-Τηλεφωνεία), όπου και δείχνει τα πρώτα δείγματα συνδικαλιστικής δράσης εντός της σχολής του, κάτι το οποίο θα του προκαλέσει προβλήματα αργότερα.
Το 1933 οργανώνει απεργία των σπουδαστών εντός της σχολής σε ένδειξη αλληλεγγύης στην μεγάλη απεργία των ΤΤΤ, ενώ παράλληλα εκλέγεται γραμματέας και εκπρόσωπος του στην Ομοσπονδία των εργαζομένων. Προσλαμβάνεται αργότερα στην ΤΤΤ αλλά μετατίθεται συνεχώς και βρίσκεται να διατελεί γραμματέας της Εκτελεστικής Επιτροπής της συνδικαλιστικής ομοσπονδίας του κλάδου, ενώ παράλληλα καταβάλει προσπάθειες για την ενδυνάμωση του συνδικάτου. Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου του 1936 φέρνει και τον Χαρίλαο Φλωράκη στην πρώτη γραμμή της δράσης ενάντια στον Μεταξά.
Η αντιστασιακή του δράση
Τον Ιούνιο του 1941 γίνεται μέλος του ΚΚΕ και αμέσως παίρνει ενεργό μέρος στην ανασυγκρότησή του κόμματος κάτω από συνθήκες πλήρους παρανομίας. Παράλληλα συνεχίζει τον αντιστασιακό αγώνα ενάντια στον κατακτητή μέσα από την συνδικαλιστική δράση και συμμετέχει στην οργάνωση της απεργίας των εργαζομένων στα ΤΤΤ τον Απρίλη του ’42, που ήταν η πρώτη μεγάλη απεργία υπό κατοχή και μία από τις πρώτες απεργίες στη σκλαβωμένη Ευρώπη.
Στις 27 Σεπτεμβρίου 1941 προσχωρεί στο ΕΑΜ και από τις γραμμές του ΕΛΑΣ αντιστέκεται στη ναζιστική πολεμική μηχανή ενώ η πολεμική του δράση θα τον αναδείξει ταγματάρχη και θα του αποδοθεί το ψευδώνυμο «Καπετάν Γιώτης». Συνεχίζει τον αντιστασιακό αγώνα μέχρι την έναρξη του Εμφυλίου.
Στην σκοτεινή περίοδο του Εμφυλίου ο Χαρίλαος Φλωράκης συμμετέχει στις μάχες με τους Άγγλους στην περιοχή της Αττικής, ενώ τον Οκτώβριο του 1945 συλλαμβάνεται για πρώτη φόρα με την κυβέρνηση Σοφούλη να τον αμνηστεύει τον Ιανουάριο του 1946.
Από τις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού ο Χαρίλαος Φλωράκης βρίσκεται να ηγείται σε αρκετές επιχειρήσεις που χαρακτηρίζονται ιστορικές και για την παράτολμη πολεμική του δράση φτάνει μόλις σε ηλικία 35 ετών στο βαθμό του υποστράτηγου του ΔΣΕ.
Η ζωή μετά τον Εμφύλιο
Το 1949 αναδεικνύεται αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και στη συνέχεια γίνεται τακτικό μέλος. Το 1950 αναχωρεί για σπουδές στη Μόσχα όπου και αποφοιτά ως αριστούχος από την Ακαδημία Πολέμου Φρουντζέ.
Το 1954 επιστρέφει κρυφά στην Ελλάδα και συλλαμβάνεται για δεύτερη φορά στις 27 Ιουλίου. Οι διώξεις συνεχίζονται εναντίον του, όπου και καταλήγει να φυλακιστεί και να εξοριστεί για 18 ολόκληρα χρόνια. Οι παρουσίες του στα εδώλια των κατηγορουμένων αυξάνονται και καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη.
Ο Χαρίλαος Φλωράκης βρίσκεται ως κατηγορούμενος στη Μεγάλη Δίκη του Μάιου του 1960 στο στρατοδικείο της Αθήνας, όπου και στάθηκε απέναντι στους κατήγορους, υπερασπιζόμενος την στάση των κομμουνιστών και της πατριωτικής προσφοράς του ΚΚΕ και των αρχών του.
Μέχρι και το 1966 όπου και αποφυλακίζεται υπό όρους, ο Χαρίλαος Φλωράκης συμπληρώνει 13 χρόνια στην φυλακή, ενώ το 1967 και με την Ελλάδα στο γύψο εξαιτίας της στρατιωτικής Χούντας, συλλαμβάνεται για ακόμη μια φορά και εξορίζεται σε Γυάρο και Λέρο μέχρι το 1971.
Τον Ιούνη του 1972 η 16η Ολομέλεια τον εκλέγει μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Το Δεκέμβρη του ’72 στη 17η Ολομέλεια της ΚΕ, ο Χαρίλαος Φλωράκης εκλέγεται Α΄ Γραμματέας της ΚΕ του Κόμματος.
Τον Αύγουστο του 1974, το ΚΚΕ βρίσκεται ακόμα στην παρανομία και η ΚΕ του Κόμματος αποφασίζει να επιβάλλει την «ντε φάκτο» νομιμοποίηση του. Ο Χαρίλαος Φλωράκης, επικεφαλής του κλιμακίου τότε δίνει την πρώτη συνέντευξη στην Κάνιγγος, περίπου ένα μήνα πριν και νομοθετικά το ΚΚΕ βγει από την παρανομία. Νέα κατάσταση, νέα καθήκοντα με τον ίδιο στο τιμόνι της ΚΕ του ΚΚΕ.
Αντί επιλόγου
Στη ζωή του είδε να καρφιτσώνουν στο πέτο του: Τα μετάλλια τιμής του ΕΛΑΣ και στρατιωτικής αξίας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Επίσης, το βραβείο Φιλίας των Λαών από τον Πρόεδρο του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ, το βραβείο Καρλ Μαρξ από το Συμβούλιο του Κράτους της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας και το βραβείο Δημητρώφ από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας.
Ιδιαίτερη στιγμή, η απονομή του βραβείου Λένιν το Σεπτέμβρη του 1984 από την Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης.
Χαρίλαος Φλωράκης: «Ό,τι είχα το έδωσα με τη συγκεκριμένη δράση μου»
Στο αποχαιρετιστήριο σημείωμα που έγραψε ο Χαρίλαος Φλωράκης και παρέδωσε σε ανύποπτη στιγμή στην Αλέκα Παπαρήγα αναφέρει:
«Δεν το ονοματίζω τούτο το χαρτί διαθήκη για το λόγο ότι δεν έχω τίποτα να διαθέσω.
O,τι βιος είχα το έχω δώσει στο Κόμμα, στο Κόμμα στο ΚΚΕ με τα γνωστά σύμβολά του, τη Μαρξιστική – Λενινιστική ιδεολογία του, το πρόγραμμά του και τις αρχές του.
Πολιτικά δεν έχω επίσης τίποτα να αφήσω. O,τι είχα το έδωσα με τη συγκεκριμένη δράση μου. Να αφήσω πολιτικές ορμήνιες δεν το θεωρώ σοβαρό.
Θέλω να επιστρέψω, και να ταφώ στον τόπο που γεννήθηκα στο Παλιοζογλώπι και συγκεκριμένα στον Αηλιά για νάχω αγνάντιο. Ο τάφος να είναι απλός, μόνο να φραχτεί για να μην με ξεχώσουν τα αγρίμια.
Δε θέλω λόγους και στεφάνια. Αυτά να εκφραστούν με βοήθεια στο Κόμμα.
Γεια σας
Χαρίλαος Φλωράκης
Σεπτέμβρης 1994».
