Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΛΙΜΗΣΗ
Το ταξίδι του Ομπάμα στο Ισραήλ ίσως ήταν το πιο αμήχανο από τότε που οι δυο χώρες ανέπτυξαν διπλωματικές σχέσεις. Για άλλη μια φορά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έμεινε αμετακίνητος στις θέσεις του για το Ιράν και τη Συρία, επιβεβαιώνοντας τη διαφορετική προσέγγιση που έχει με το Τελ Αβίβ. Μιλώντας με Παλαιστίνιους αξιωματούχους, μετά τις επαφές του με τους Ισραηλινούς, υποσχέθηκε κράτος και οικονομική βοήθεια 500 εκατομμυρίων δολαρίων. Όσον αφορά, όμως, στη διαβεβαίωση για ανεξάρτητη Παλαιστίνη, δυστυχώς η λύση βρίσκεται στο χέρι της ισραηλινής ηγεσίας.
Η πραγματικότητα είναι μία. Εφόσον το ισραηλινό λόμπι στις ΗΠΑ επηρεάζει (κατ’ άλλους ελέγχει) τη λήψη αποφάσεων, κράτος στην Παλαιστίνη και μάλιστα με τα σημερινά σύνορα της Δυτικής Όχθης δεν πρόκειται να γίνει. Ίσως, λοιπόν, τα 500 εκατομμύρια του Ομπάμα να είναι όπως «το γλειφιτζούρι που δίνεις στο παιδάκι για να μην κλαίει». Η φράση του Αμερικανού προέδρου «οι Παλαιστίνιοι δικαιούνται κράτος» ακούγεται ανελλιπώς εδώ και σαράντα χρόνια, ενώ το γεγονός ότι ο ίδιος πίεσε τον Νετανιάχου να σταματήσει την εποικιστική πολιτική, δεν του έκανε και τα μούτρα κρέας…. Άλλωστε, στις ομιλίες του δέχτηκε και αποδοκιμασίες κυρίως από τους σκληροπυρηνικούς Παλαιστίνιους που άκουσαν την ίδια επιχειρηματολογία «περί ασφάλειας του Ισραήλ».
Το Τελ Αβίβ είναι αποφασισμένο να συνεχίσει τη μακροχρόνια πολιτική του στην περιοχή, που θέλει τα γειτονικά κράτη να είναι όσο πιο αδύναμα γίνεται. Πόσω μάλλον τώρα που το Ιράν εξοπλίζει τη Χεσμπολάχ και τη Χαμάς, κατεξοχήν παλαιστινιακές οργανώσεις. Το μόνο βέβαια που κατάφερε ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν να λύσει τον πονοκέφαλο των τουρκο-ισραηλινών σχέσεων, αποσπώντας μια συγγνώμη και φέρνοντας τα πάνω κάτω στη γεωπολιτική της περιοχής… Με λίγα λόγια, το ταξίδι του Ομπάμα ήταν μια προσπάθεια επαναφοράς τού… πεθαμένου ειρηνευτικού πλάνου για τη Μέση Ανατολή, με απώτερο στόχο την αναζωογόνηση των σχέσεων του τριγώνου ΗΠΑ-Τουρκία-Ισραήλ.
ΚΟΥΡΔΙΚΟ: Ικανοποίηση για ένα μετέωρο βήμα
Με χαμόγελα δέχτηκε η διεθνής κοινότητα τη συμφωνία «παντοτινής φιλίας» μεταξύ Άγκυρας και PKK. Πολλές, ωστόσο, συμφωνίες από την εποχή του Οζάλ κατέληξαν σε καταστροφή εξαιτίας της υπονόμευσης κυρίως από το κεμαλικό κατεστημένο και τον στρατό.
Δεν είναι σίγουρο αυτήν τη φορά αν η Άγκυρα θέλει πραγματικά να λύσει οριστικά το πρόβλημα. Σίγουρο είναι ότι ο Ερντογάν αγωνιά να βγάλει από το κεφάλι του «αιωρούμενα» σενάρια που βλέπουν μεγάλο κουρδικό κράτος, όταν τελειώσει το μακελειό στη Συρία.
Η ανακοίνωση του Οτσαλάν από τη φυλακή για σιγή των όπλων δεν αποκλείεται να αποσκοπεί πρωτίστως στο άνοιγμα μιας νέας εποχής, αν και ο Κούρδος ηγέτης – ήρωας επιθυμεί η Άγκυρα να δει την κίνησή του ως ένδειξη καλής θέλησης με απώτερο στόχο την αποφυλάκιση.
Αυτό σημαίνει ότι αν δεν ικανοποιηθεί το αίτημά του, σε ελάχιστο χρόνο, το κουρδικό πρόβλημα θα επανέλθει δριμύτερο. Άλλωστε, πολλοί Κούρδοι βουλευτές δεν μίλησαν για επανάσταση στις σχέσεις, αλλά για αλλαγή στρατηγικής. Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και ένα ερώτημα. Αφού η Άγκυρα ισχυριζόταν ότι επικρατούσε στρατιωτικά και ήταν θέμα χρόνου να εξοβελίσει τους αντάρτες, γιατί ξαφνικά εμφανίστηκε τόσο διαλλακτική και φιλελεύθερη;
Δεν αποκλείεται η Δύση να πίεσε την Άγκυρα προς την κατεύθυνση του κατευνασμού για τον εξής λόγο: Αν οι Κούρδοι της Τουρκίας μείνουν ικανοποιημένοι και το κίνημα κατασταλεί, είναι πιθανόν οι αντάρτες να στραφούν προς τη Συρία και το Ιράν και έτσι να μειωθούν οι πιθανότητες τουρκικού διαμελισμού. Στη Συρία μπορεί να ενισχύσουν το αντάρτικο κίνημα κατά του Άσαντ, ενώ στο Ιράν -μια χώρα με 5 εκατομμύρια παραπονεμένους Κούρδους- ίσως ταυτόχρονα δημιουργήσουν αστάθεια στο καθεστώς Αχμαντινεζάντ. Αν, λοιπόν, η Δύση επενδύσει πάνω στην τουρκική πρωτοβουλία παρά το ρίσκο, ίσως βρει τη χρυσή λύση στην τρέχουσα κατάσταση.
ΦΩΚΛΑΝΤ: «Θατσερικοί» ήταν υπέρ της Αργεντινής
Μετά το ευχάριστο για τους Βρετανούς δημοψήφισμα στα Φώκλαντ, μια «βόμβα» που ήταν στο… αρχείο έσκασε στο Λονδίνο. Έγγραφα-ντοκουμέντα από το προσωπικό αρχείο της Μάργκαρετ Θάτσερ, που μόλις είδαν το φως της δημοσιότητας, αποκάλυψαν ότι επί κυβερνήσεως Θάτσερ το μισό κόμμα των συντηρητικών δεν είχε πρόβλημα στο να κρατήσει τα νησιά η Αργεντινή!
Αποκαλυπτική ήταν η επιστολή ενός βουλευτή που έλεγε ότι «είναι λάθος να εμπλακούμε σε πόλεμο. Θα εκτεθούμε όπως με την κρίση του Σουέζ». Ήρθαν έτσι στο φως στοιχεία που αποκάλυψαν τη δυσπιστία του πολιτικού κόσμου για το τότε εγχείρημα. Δεδομένης, μάλιστα, της αντιδημοτικότητας που είχε τότε η «σιδηρά κυρία», ένας πόλεμος που θα κατέληγε σε αποτυχία θα ήταν η πολιτική της ταφόπλακα.
Άλλα έγγραφα, εξίσου σημαντικά, δείχνουν την εικόνα που είχε μέρος του πολιτικού κόσμου για την ικανότητά της να λαμβάνει αποφάσεις που στηρίζονταν στην πατριωτική ρητορική, έτσι ώστε να διαμορφώνει τις αποφάσεις προς όφελός της. Η νικηφόρα εκστρατεία στον νότιο Ατλαντικό επανέφερε τα χαμογέλα στο κόμμα των συντηρητικών, ωστόσο, αν η Αργεντινή δεν είχε ξεμείνει από πυρομαχικά, τότε η ιστορία θα ήταν πολύ διαφορετική. Σίγουρο είναι πάντως ότι η αυταρχικότητα της σιδηράς κυρίας σώθηκε, αφού πόνταρε ουσιαστικά στα Φώκλαντ για να διασώσει τον πολιτικό εγωισμό της.
ΗΠΑ: «Χτυπούν» το Ιράκ για να «πονέσει» η Συρία
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, μετά από πολύ καιρό, ζήτησε από το Ιράκ να σταματήσει να δίνει τον εναέριο χώρο του σε αεροσκάφη που μεταφέρουν όπλα από το Ιράν. Ήταν γνωστό εδώ και πάνω από έναν χρόνο ότι η Τεχεράνη στέλνει οπλισμό στο καθεστώς Άσαντ χρησιμοποιώντας εναέριες ζώνες αμερικανικού ελέγχου. Το περίεργο είναι ότι κανένας, τουλάχιστον επίσημα, δεν είχε αντιδράσει σε αυτό το γεγονός. Ένας πιθανός λόγος που οι Αμερικανοί δεν επενέβησαν από την αρχή, ίσως οφειλόταν στο ότι το ιρακινό ανώτατο συμβούλιο ισχυριζόταν ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, αφού τα στοιχεία που αποδεικνύουν άμεση ιρανική επέμβαση δεν είναι επαρκή και τα αεροπλάνα δήλωναν επιβατικά…
Ο Μάρκος Παπαδόπουλος, εκδότης του περιοδικού «Politics First», θεωρεί ότι οι Αμερικανοί διαμαρτύρονται για ιρανική ανάμειξη και ανυπακοή, όταν οι ίδιοι στέλνουν μέσω Τουρκίας και Κατάρ όπλα στους αντάρτες. Ίσως γι’ αυτό πέρα από μια καταδίκη έτσι για το τυπικό, δεν θέλησαν να εκτεθούν. Θέλοντας ίσως να αλλάξει τη στάση της κυβέρνησής του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζων Κέρι, ζήτησε ανοιχτά να «αναδιοργανωθούν» τα σχέδια των ΗΠΑ και, αν είναι δυνατό, να χτυπηθούν οι αεροπορικές βάσεις του καθεστώτος Άσαντ, ώστε να μην προσγειώνονται τα «ύποπτα» αεροπλάνα.
Η πρόταση του Αμερικανού ΥΠΕΞ, αν υλοποιηθεί, πετυχαίνει δυο στόχους, αφού ταυτόχρονα με την ανάμειξη στον εμφύλιο -που πολλοί επιζητούν στην Ουάσινγκτον- στοχεύει και στην καταστροφή της συριακής αεροπορίας, που σε κάθε σύγχρονο πεδίο μάχης είναι το όπλο που κερδίζει τους πολέμους. Με αυτόν τον έμμεσο και ύπουλο για πολλούς τρόπο, οι ΗΠΑ ίσως προσπαθήσουν να συνδράμουν τους άμεσα απειλούμενους αντάρτες και να χτυπήσουν τη μεγαλύτερη πηγή υποστήριξης του Άσαντ.
«Άνοιγμα» Κίνας στη Ρωσία
Επιβεβαίωση της καλής γειτονίας και συνεργασίας αναζήτησε ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Ζιπίνγκ, στο ταξίδι που έκανε στην… απρόβλεπτη πλέον Μόσχα. Ο δυναμισμός της νέας κινεζικής ηγεσίας φαίνεται στα ανοίγματα σε παγκόσμιο επίπεδο (βάση στις Σεϋχέλλες, έρευνες υδρογονανθράκων στη Γροιλανδία κ.λπ.) και στην αναζήτηση εμπορικών δρόμων για την ολοένα και πιο απαιτητική οικονομία της. Οι Ρώσοι είναι ένα καλό «όχημα» για την επίτευξη των στόχων, που δεν είναι άλλος από τον μετασχηματισμό της κινεζικής οικονομίας στα δυτικά καπιταλιστικά πρότυπα.
Η κινέζικη πολιτική έχει εγκαταλείψει την αμυντική της στάση εξαιτίας της αμερικανικής επιρροής στην Άπω Ανατολή. Οι ΗΠΑ με πρόσχημα τον υπαρκτό κίνδυνο της Βόρειας Κορέας έχουν παγιώσει την παρουσία τους, ενώ ήδη εξετάζεται αναβάθμιση της στρατιωτικής παρουσίας στη Νότια Κορέα με πυραυλικά συστήματα (θυμίζει πολύ την περίπτωση των πυραύλων Πέρσιγκ και Κρουζ που εγκατέστησαν οι ΗΠΑ στη Γερμανία το 1983 εξαιτίας του κόκκινου φόβου…). Η ανακοπή της δυτικής κυριαρχίας είναι στόχος και των δύο υπερδυνάμεων, οι οποίες έχουν προ πολλού αφήσει πίσω τις συνοριακές τους διενέξεις, ενώ στο ενεργειακό πεδίο του Ειρηνικού η μοιρασιά φαίνεται να είναι δίκαιη.
Ωστόσο, η πρόσφατη συνάντηση επικεντρώθηκε και στη στρατιωτική συνεργασία, αφού το Πεκίνο ενδιαφέρεται να αγοράσει τα πολλαπλού ρόλου αεροσκάφη Su-27 και Su-35 και, μάλιστα, προσανατολίζεται σε σχεδιασμό και ανάπτυξη κοινών στρατιωτικών προγραμμάτων. Η κινεζική οικονομία έχει φτάσει στα όριά της και ο ρυθμός ανάπτυξης έπεσε αισθητά τον προηγούμενο χρόνο. Η συνεργασία σε συμπαραγωγές και κοινά αναπτυξιακά και αμυντικά προγράμματα υπόσχεται πολλά.
Νερό στον μύλο του Μπρέιβικ
Ο φυλακισμένος πλέον μακελάρης της Νορβηγίας ζήτησε να παραβρεθεί στην κηδεία της μητέρας του, κάτι που οι Αρχές της χώρας αρνήθηκαν. Εδώ, όμως, υπάρχει ένας λάθος χειρισμός. Για την αποκοπή της ανόδου των άκρων στη Δυτική Ευρώπη δεν χρειάζονται μόνο καλές οικονομικές πολιτικές. Είναι ανάγκη να δοθεί η σωστή εντύπωση στο ευρωπαϊκό κοινό ότι ακόμα και μανιακοί σαν τον Μπρέιβικ έχουν το δικαίωμα να παραστούν σε ένα οικογενειακό τους δράμα, όμοιο με αυτά που προκάλεσε ο ίδιος σε τόσες άλλες οικογένειες.
Φυσικά, θα παραβρισκόταν συνοδεία αστυνομικής δύναμης και όχι μόνος του. Αν θέλουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να μην ηρωοποιούν εγκληματίες σαν τον Νορβηγό μπορούν τουλάχιστον να εφαρμόσουν ένα τυπικό δημοκρατικό δικαίωμα. Αλλιώς, ρίχνοντας περισσότερο λάδι στη φωτιά την παρούσα χρονική περίοδο που τα άκρα ψάχνουν για «διωγμένους», το μόνο που θα καταφέρουν οι Αρχές είναι να δημιουργήσουν «φίλους» από το πουθενά.
Ο Μπρέιβικ ήδη για κάποιους άρρωστους και αφελείς είναι ήρωας, ενώ υπάρχει κίνδυνος οι Αρχές και τα ΜΜΕ, με τη δίκαιη πολεμική τους εναντίον του δολοφόνου, να προκαλέσουν κύμα συμπάθειας στην ήδη βεβαρυμμένη από τα άκρα Ευρώπη.
Βρετανία: «Σκληραίνει» στο μεταναστευτικό
Η κυβέρνηση Κάμερον προσανατολίζεται σε περαιτέρω περιορισμούς για τους μετανάστες που θέλουν να εισέλθουν στη χώρα. Μετά την «πολωνική πλημμυρίδα» του 2004, τα ταμεία του κράτους περιόρισαν τις παροχές προς τους νεοφερμένους, με αποτέλεσμα σήμερα η κατάσταση να έχει φτάσει σε σημείο μη ανταπόκρισης. Μάλιστα, τα νέα μέτρα θα αφορούν ακόμα και πολίτες ΕΕ, αφού η είσοδος της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας έχει δημιουργήσει νέο κύμα. Μέχρι τώρα τα μέτρα εντάσσονταν σε ένα γενικότερο πλαίσιο αναδιοργάνωσης της μεταναστευτικής πολιτικής, έτσι ώστε να μπορέσει το κράτος να αντέξει μελλοντικά έναν σταθερό ρυθμό υποδοχής ανθρώπων. Ωστόσο, η άλλη όψη του νομίσματος λέει ότι η απόφαση για νέα μέτρα ήρθε κάτω από τη σκιά του σκεπτικισμού που έχει καταλάβει το βρετανικό κοινό.
Η άνοδος του Βρετανικού Εθνικού Κόμματος (BNP) πριν από λίγα χρόνια και φέτος του κόμματος Ανεξαρτησίας (UKIP) ίσως για πολλούς να ήταν ένα μήνυμα στην κυβέρνηση ότι οι μεταπολεμικές πολιτικές στο όνομα της δήθεν ισότητας δεν χωρούν πλέον. Σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση στην Ευρώπη, οι Βρετανοί αποκτούν εκ νέου μια τάση απομόνωσης στην ασφάλεια του νησιού τους, που για 1000 και πλέον χρόνια τούς προστάτεψε από κάθε είδους εισβολή. Έτσι, η κυβέρνηση Κάμερον ίσως αναζητήσει νέες πολιτικές, οι οποίες αν όχι απομονωτικές, σίγουρα θα είναι μακριά από το… πνεύμα των Βρυξελλών.
