Γράφει ο Γιάννης Σπ. Παργινός
Κυριολεκτικά στα άκρα έχουν φτάσει οι σχέσεις Ελλάδας και δανειστών. Η κυβέρνηση, δια στόματος πρωθυπουργού και, δη, από το βήμα της Βουλής, επαναλαμβάνει ρητά πως «δεν κάνουμε πίσω σε όσα έχουμε εξαγγείλει. Η κυβέρνηση υλοποιεί αυτό για το οποίο δεσμεύτηκε». Από την άλλη πλευρά, με ομοβροντία δηλώσεων –Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, Γερούν Ντάισελμπλουμ, Πιέρ Μοσκοβισί και λοιπών επιφανών της ευρωπαϊκής νομενκλατούρας–, καλείται η Αθήνα σε άμεση συμμόρφωση στα συμπεφωνημένα, ενώ ταυτόχρονα ζητείται επί πίνακι και η κεφαλή Βαρουφάκη. Πέραν των όποιων νευρικών έως και πολεμικών δηλώσεων εκατέρωθεν, η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει το «μαρτύριο της σταγόνας» από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο Μάριο Ντράγκι κλείνει σταδιακά τη στρόφιγγα για τις ελληνικές τράπεζες. Σε μία, ήδη, ασφυκτιούσα αγορά η προχθεσινή αύξηση των ορίων δανεισμού ήταν μόλις 400 εκατ. ευρώ από τον ELA. Ταυτόχρονα, δε, δια στόματος του προέδρου του Eurogroup, η Ελλάδα απειλείται με σενάρια α λα Κύπρο. «Θυμηθείτε την Κύπρο. Οι τράπεζες έκλεισαν για μικρό χρονικό διάστημα, οι εισροές και εκροές κεφαλαίων στη χώρα τέθηκαν υπό συγκεκριμένους περιορισμούς. Επομένως, υπάρχουν διάφορα σενάρια που μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε περίπτωση. Ως εκ τούτου, όλα είναι πιθανά», λέει ο Γερούν Ντάισελμπλουμ. Στο ίδιο μήκος κύματοςκινείται και ο Γάλλος επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί.
Ανώτατοι επιτελείς του Μεγάρου Μαξίμου εκφράζουν φόβους ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο δημιουργίας «bankrun» στην Ελλάδα, με σωρεία δηλώσεων υπέρ της εφαρμογής ενός σεναρίου α λα Κύπρο όπου θα υπάρξει «κούρεμα»καταθέσεων από αξιωματούχους της ΕΕ, οι οποίοι σε στενή συνεργασία με το Βερολίνο επιδιώκουν την παραδειγματική τιμωρία της χώρας προς ικανοποίηση της Άνγκελα Μέρκελ και του λόμπι των δανειστών που στηρίζει την πολιτική του Βερολίνου. Τούτων όλων δοθέντων, εύλογα γεννάται το εξής ερώτημα: Ποια θα είναι η πολιτική κατάληξη;
Σενάριο α’: Υποταγή
Ο Αλέξης Τσίπρας, μπροστά στην ακαμψία των δανειστών και στην πλήρη νομισματική ασφυξία της ΕΚΤ προς τις ελληνικές τράπεζες και το συνεπαγόμενο χάος σε κράτος και κοινωνία, θα υποχωρήσει και θα υποταχθεί στα κελεύσματα των δανειστών.
Σε αυτή την περίπτωση, είναι σαφές ότι η κυβέρνηση θα χάσει τη δεδηλωμένη στη Βουλή και θα «πέσει». Η Αριστερή Πλατφόρμα θα διαχωρίσει τη θέση της και θα ακολουθήσουν βουλευτές όλων των τάσεων του ΣΥΡΙΖΑ. Το ίδιο θα πράξουν και οι ΑΝΕΛ. Σε αυτή την περίπτωση,θα «ενεργοποιηθεί» το σενάριο που θέλει άλλη κυβερνητική σύνθεση και θα δηλώνουν πρόθυμοι να στηρίξουν μια νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα ή εξωκοινοβουλευτική και αριστερόστροφη προσωπικότητα α λα Λουκά Παπαδήμο, το Ποτάμι, το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δημοκρατία. Ωστόσο, η πολιτική ευστάθεια μιας τέτοιας κυβέρνησης χωρίς ένα μεγάλο κομμάτι του ΣΥΡΙΖΑ και τους ΑΝΕΛ και με δεδομένη την αντίθεση του ΚΚΕ κρίνεται εκ των προτέρων πολιτικά θνησιγενής.
Σενάριο β’: Ρήξη
Ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, μπροστά στο ενδεχόμενο να πάρει αντιλαϊκά μέτρα τα οποίαθα υπαγορεύσουν οι δανειστές, –όπως έπραξαν και με τις προκάτοχες κυβερνήσεις–, με συνεπαγόμενη απώλεια της δεδηλωμένης και τη μοιραία πτώση της κυβέρνησής του, θα τολμήσει το «μεγάλο βήμα» της ρήξης με τους δανειστές, λέγοντας ένα βροντερό «όχι» στις απαιτήσεις τους. Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Λαπαβίτσας, απέκρουσε κάθε πιθανότητα να έρθει η Ελλάδα σε μια συμφωνία με τους εταίρους της, τέτοια που να είναι ταυτόχρονα συμβατή με το προεκλογικό πρόγραμμα του κόμματος. «Έχει έρθει η στιγμή για την Ελλάδα και τους εταίρους της να καταλάβουν πως μαστιγώνουν ένα νεκρό άλογο», τόνισε ο κ. Λαπαβίτσας.
Σε περίπτωση ρήξης, θα ανασταλεί ηχρηματοδότηση της ΕΚΤ, οι έλεγχοι κεφαλαίου θα τεθούν σε εφαρμογή και νέες συνομιλίεςθα ξεκινήσουν γύρω από ένα εναλλακτικό πακέτο χρηματοδότησης ή ακόμα και για μιαπιθανή έξοδο από το ευρώ. «Η ΕΚΤ θα σταματήσει να στηρίζει την Αθήνα μόνο όταν ο επικεφαλής της, Μάριο Ντράγκι, θα μπορεί να είναι βέβαιος ότι στον κύκλο των αρχηγών των κρατών-μελών της ΕΕ έχει διαμορφωθεί πλειοψηφία υπέρ της εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη», αναφέρεται στο γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel».
Τότε είναι που θα πέσει στο τραπέζι και το σενάριο του «διπλού νομίσματος». Πρόκειται εξάλλου για μια πρακτική που έχουν εφαρμόσει πολλές χώρες στο παρελθόν, ενώ για την περίπτωση της Ελλάδας τη συνιστούν τόσο συντηρητικοί όσο και προοδευτικοί οικονομολόγοι. Ένας εξ αυτών είναι και ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, πρόεδρος του Levy Economics Institute και καθηγητής στην έδρα Οικονομικών στο Κολέγιο Bard, ο οποίος υποστηρίζει θερμά την εν λόγω πρόταση. Έχει στενές σχέσεις με τον ΣΥΡΙΖΑ, είναι σύζυγος της αναπληρώτριας υπουργού Εργασίας και εκλεγμένης βουλευτή Επικρατείας και έχει, ήδη, δημιουργήσει «τάση» μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ.
Πέραν της θεωρίας εντός κυβέρνησης και κυβερνητικών εταίρων γίνεται συζήτηση να παιχτεί και το «χαρτί» της γεωπολιτικής θέσης της χώρας και να αρχίσουν σχετικές συζητήσεις με τη Μόσχα και την Κίνα. Τη θέση αυτήν εκφράζουν οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών, Πάνος Καμμένος και Νίκος Κοτζιάς, αντίστοιχα. Όμως, ένα τέτοιο ενδεχόμενο προκαλεί… ρίγη στην Ουάσιγκτον.
Σενάριο γ’: Έντιμος συμβιβασμός
Εκτός από τις ακραίες έως και εκβιαστικές φωνές κατά της Ελλάδας, υπάρχουν και οι συνετές. Ο εκλεκτός της Γερμανίδας καγκελαρίου, Πολωνός πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, δήλωνε ότι «μια έξοδος της Ελλάδας θα ήταν το δραματικότερο κεφάλαιο σε ολόκληρη την ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης», χαρακτηρίζοντας το σενάριο του ατυχήματος «ανόητο». «Να δοθεί στην Ελλάδα μια έντιμη ευκαιρία», ζητεί ο καγκελάριος της Αυστρίας και αρχηγός των Αυστριακών Σοσιαλδημοκρατών, Βέρνερ Φάιμαν, και επισημαίνει ότι: «Είναι αδιαμφισβήτητο ότι πρέπει να τηρούνται κανόνες. Το ερώτημα που τίθεται είναι, όμως, αν η Ελλάδα καταθέσει προτάσεις και αν μπορεί κανείς με αυτές να προσαρμόσει ανάλογα το έως τώρα πρόγραμμα βοήθειας».
