Στους 14 αυτούς μήνες, ο «ένοικος» του Προεδρικού Μεγάρου ξημεροβραδιάζεται και αγωνίζεται για την αρραγή ενότητα του έθνους και την επίτευξη των εθνικών μας στόχων, κυρίως δε την υπεράσπιση του ανθρώπου, του κράτους δικαίου και της κοινωνικής δικαιοσύνης
«Πώς τα πάτε, κύριε Πρόεδρε;» Ο συνταξιούχος πολιτικός που συνάντησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το πρωί της 14ης Μαρτίου, 14 μήνες από την ορκωμοσία του κ. Προκόπη Παυλόπουλου και την ανάληψη των υψηλών καθηκόντων του, ασφαλώς και δεν ρωτούσε για την υγεία του φίλου, πρώην συναδέλφου του. Δεν περίμενε,όμως, και καμιά απάντηση…διφορούμενη. «Καλά», του είπε, χαμογελώντας ο Πρόεδρος, για να προσθέσει αμέσως μετά: «Σημασία, φίλε μου, έχει να πάει καλά ο τόπος.Γι’ αυτό πασχίζουμε, να πάει καλά ο τόπος». Και πράγματι, στους 14 αυτούς μήνες ο «ένοικος» του Προεδρικού Μεγάρου ξημεροβραδιάζεται και αγωνίζεται για την αρραγή ενότητα του έθνους και την επίτευξη των εθνικών μας στόχων, κυρίως, δε,την υπεράσπιση του ανθρώπου, του κράτους δικαίου και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Από τη συμβολική επίσκεψη σε σπίτι άνεργης μητέρας, μέχρι τις συναντήσεις με ηγεσίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών και τη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών για στοιχειώδη πολιτική συνεννόηση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να τονίζει την ανάγκη να διαλυθεί το σκοτάδι της φτώχειας και της ανέχειας, που πλήττει ιδιαίτερα τους νέους ανθρώπους. Δεν είναι,όμως, όλα ρόδινα το διάστημα αυτό για τον κ. Παυλόπουλο.
Η, κατά μερικούς άσπονδους φίλους του, «απόλυτη ταύτισή» του με τις κυβερνητικές επιλογές,η ενίοτε ιδεολογικο-πολιτική τοποθέτησή του και η έκφραση«ενοχλητικών» απόψεων, όπως π.χ.ο «Μινώταυρος» του Βαρουφάκη, έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, που προέρχονται μάλιστα, εκτός από την Άκρα Δεξιά και την κα Ζωή Κωνσταντοπούλου,και από τον ιδεολογικό χώρο στον οποίο ανήκει ο Πρόεδρος. Οι αντιδράσεις αυτές μπορεί να τον στενοχωρούν, αλλά, όπως ο ίδιος εξομολογείται:«Ασκώ ευσυνειδήτως τα καθήκοντά μου…Είμαι Πρόεδρος όλων των Ελλήνων». Θυμίζει, μάλιστα, ότι και ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμανλής, του οποίου υπήρξε «μαθητής», ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας την ίδια αντιμετώπιση είχε από «μερικούς φανατικούς». Εξάλλου, συμπληρώνει, «η δημοκρατία και η δίδυμη αδελφή της, η ελευθερία, συνθέτουν διαχρονικώς τη συλλογική μας συνείδηση, της οποίας βασικά συστατικά είναι η παιδεία και το θάρρος».Και περίπου πριν από δύο χρόνια είχε ο ίδιος το θάρρος να πει, όταν η εικόνα του επί διακυβέρνησης Αντ. Σαμαρά είχε πια διαμορφωθεί ως αυτή ενός «απόμαχου» της πολιτικής, ότι «αποφάσισα να φύγω με αξιοπρέπεια, γιατί δεν αρέσω. Πέρασε η μπογιά μου. Κρεμάω τα παπούτσια όταν πρέπει». Μήνες μετά το «κρεμάω τα παπούτσια μου», ο Προκόπης Παυλόπουλος επέστρεψε ως ο εκλεκτός του Αλέξη Τσίπρα για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Και η εξέλιξη της πορείας του στο πλέον τιμητικό αξίωμα της Δημοκρατίας δεν μπορεί παρά να κριθεί θετική για τον άνθρωπο που λίγους μήνες πριν είχε εγκαταλείψει την πολιτική, παραδεχόμενος ότι «δεν αρέσω».
«Άρεσε»,όμως, η υποψηφιότητά του στον τότε μόλις εκλεγέντα πρωθυπουργό, πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος με τηλεφώνημά του στον Προκόπη Παυλόπουλο, το απόγευμα της 17ης Φεβρουαρίου 2015, του ανακοίνωσε την πρόθεσή του να τον προτείνει για Πρόεδρο της Δημοκρατίας. «Η Ελλάδα χρειάζεται έναν Πρόεδρο της Δημοκρατίας με αποδεδειγμένη δημοκρατική ευαισθησία, που να χαίρει ευρείας στήριξης στη Βουλή και τον λαό», είπε στον συγκινημένο, όσο και αιφνιδιασμένο Προκόπη. Περίπου επτά χρόνια είχαν να μιλήσουν, από τηλεφώνου μάλιστα, Παυλόπουλος με Τσίπρα. Ήταν τρεις τα ξημερώματα της Δευτέρας 8 Δεκεμβρίου του 2008, κι ενώ η Αθήνα καιγόταν απ’ άκρου σ’ άκρο στις βίαιες εκδηλώσεις που ακολούθησαν τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου,όταν χτύπησε το τηλέφωνο στο σπίτι του σημερινού πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα. Στη γραμμή ήταν ο τότε υπουργός Εσωτερικών και σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Πρ. Παυλόπουλος. Ο υπουργός ενημέρωσε τον αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ για την κατάσταση και του ζήτησε να συμβάλει με όλες τις δυνάμεις του, προκειμένου να αποφευχθεί το αιματοκύλισμα. Ταυτόχρονα, τον διαβεβαίωσε ότι η Αστυνομία δεν θα ασκήσει την επιρροή της εναντίον των διαδηλωτών «κι ας πολλαπλασιαστούν οι υλικές καταστροφές».
Από τότε, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι, μέχρι το απόγευμα της Τρίτης, 17 Φεβρουαρίου του 2015, που ο Αλ. Τσίπρας, νέος πρωθυπουργός της Ελλάδας ανακοίνωσε την υποψηφιότητα του κ. Παυλόπουλου για το ύπατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας.
Πριν από επτά χρόνια, ο διαπρεπής πανεπιστημιακός, με τον ήπιο πολιτικό λόγο και την αστική αντίληψη στην άσκηση των καθηκόντων του, ούτε που θα μπορούσε να διανοηθεί τη σημερινή εξέλιξη, αφού η υπόθεση Γρηγορόπουλου τον είχε μετατρέψει στον υπ’ αριθμόν ένα στόχο του ΣΥΡΙΖΑ, τα στελέχη του οποίου δεν είχαν πλήρη εικόνα των προσπαθειών που ο ίδιος είχε καταβάλει για να μη θρηνήσει τότε η Ελλάδα κι άλλα θύματα. Πάντως, η δυσκολότερη στιγμή στην πολιτική του καριέρα υπήρξε αναμφίβολα η διαχείριση των επεισοδίων που συντάραξαν όχι μόνο την Αθήνα, αλλά και ολόκληρη τη χώρα τον Δεκέμβριο του 2008, μετά τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου. Το ίδιο βράδυ της δολοφονίας, ο κ. Παυλόπουλος υπέβαλε την παραίτησή του για λόγους ευθιξίας, η οποία δεν έγινε αποδεκτή. Παρά τις διαφορετικές εισηγήσεις άλλων κυβερνητικών στελεχών προς τον τότε πρωθυπουργό, η κυβέρνηση αποδέχθηκε ως ορθή την άποψη του κ. Παυλόπουλου να τηρήσει η Αστυνομία αμυντική στάση
έναντι των εξεγερμένων διαδηλωτών, προκειμένου να μην πυροδοτηθεί περαιτέρω η ένταση.Τότε, κάποιοι συνάδελφοί του τον κατηγόρησαν ότι δεν έπραξε όσα θα έπρεπε για την επιβολή της τάξης. Εκ των υστέρων, ωστόσο, αποδείχθηκε ότι η επιλογή του τότε υπουργού ήταν η μόνη ενδεδειγμένη για να αποφευχθούν τα χειρότερα.
«Ήρθα έβδομος και καταϊδρωμένος…»
Ο Προκόπης Παυλόπουλος γεννήθηκε στις 10 Ιουλίου του 1950 στην Καλαμάτα (με καταγωγή από την Πελεκανάδα Μεσσηνίας) και μεγάλωσε ως γιος φιλόλογου, σε ένα αυστηρό οικογενειακό περιβάλλον, που αγαπούσε τα γράμματα. Στην Καλαμάτα τελείωσε το Γυμνάσιο και στη συνέχεια ήρθε στην Αθήνα για να σπουδάσει Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η λατρεία του για τη Νομική τον οδήγησε στη συνέχεια στο Παρίσι για μεταπτυχιακές σπουδές, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης. Το 1977 αναγορεύτηκε σε διδάκτορα του Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Paris II.
Πολλά από τα μέλη του ελληνικού Κοινοβουλίου, από τη σημερινή κυβέρνηση αλλά και από προηγούμενες κοινοβουλευτικές θητείες, έχουν υπάρξει μαθητές του και ακόμη θυμούνται με συγκίνηση τις παροιμιώδες παραδόσεις του στο μάθημα της Σύνθεσης Δημοσίου Δικαίου. Ο γρήγορος ρυθμός του λόγου, σαν πολυβόλο, πάντα χωρίς σημειώσεις, ήταν ο ίδιος με αυτόν που τον χαρακτήριζε και στις μετέπειτα κοινοβουλευτικές τοποθετήσεις του.
Το 1974, παράλληλα με ταπανεπιστημιακά του καθήκοντα, τα οποία ουδέποτε άφησε στην άκρη, ο κ. Παυλόπουλος μπαίνει για πρώτη φορά στους διαδρόμους της Βουλής από τη θέση του γραμματέα του πρώτου προέδρου της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, Μιχάλη Στασινόπουλου. Στην ταραγμένη περίοδο του 1989 αναλαμβάνει τη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου της οικουμενικής κυβέρνησης Ζολώτα, και στη συνέχεια, τον Σεπτέμβριο του 1995, γίνεται πολιτικός σύμβουλος του τότε προέδρου της ΝΔ, Μιλτιάδη Έβερτ.
Την επόμενη χρονιά, το 1996, τοποθετείται σε εκλόγιμη θέση του ψηφοδελτίου Επικρατείας. Μετά από μία τετραετή θητεία στη Βουλή, στις εκλογές του 2000 κατεβαίνει για πρώτη φορά στην αρένα της Α΄ Αθηνών. Από τότε, εκλέγεται αδιαλείπτως στη δύσκολη Α΄ Αθηνών, μέχρι και τον Ιούνιο του 2012.
Στα χρόνια αυτά, ο κ. Παυλόπουλος επιδεικνύει ένα γνήσιο κεντροδεξιό προφίλ, με μετριοπάθεια στις πολιτικές του αντιλήψεις και στον δημόσιο λόγο, αλλά και στις πολιτικές που κλήθηκε να εφαρμόσει από τις θέσεις του υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, το 2004-2007, και Εσωτερικών το 2007-2009. Κατά τη διακυβέρνηση της χώρας από τον Κ. Καραμανλή, ο κ. Παυλόπουλος ήταν στον στενό πυρήνα των συνεργατών του πρώην πρωθυπουργού, με τον οποίο διατηρεί στενή, καθημερινή επαφή.Το 2009, με την αποχώρηση του Κώστα Καραμανλή, στήριξε την Ντόρα Μπακογιάννη. Αν και παρέμεινε ενεργός στα πράγματα, μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον Αντώνη Σαμαρά ήταν φανερό πως οι δυο τους δεν ανέπτυξαν ποτέ τη σχέση που είχε με τους προηγούμενους ηγέτες του κόμματος, παρά την κοινή καταγωγή από τη Μεσσηνία. Το 2012, κατά δήλωσή του, «ήρθα έβδομος και καταϊδρωμένος στις εκλογές». «Πλήρωσε» αυτά που έκανε, κυρίως όμως αυτά που δεν έκανε… Τον Μάρτιο του 2010 καταψηφίζει το πρώτο μνημόνιο της κυβέρνησης Παπανδρέου, επιχειρηματολογώντας νομικά για τις ρυθμίσεις του, αλλά και για τις πολιτικές λιτότητας και τα μέτρα που επιβλήθηκαν στους πολίτες στη συνέχεια με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα. Επιδεικνύει, δε, ζωηρό ενδιαφέρον για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων, συμμετέχοντας μάλιστα και στην αρμόδια διακοινοβουλευτική επιτροπή, ενώ στη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας Σαμαρά εκφράζει δημόσια την άποψη ότι ο ΕΝΦΙΑ είναι αντισυνταγματικός.
Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας η οικογενειακή του ζωή
Φίλοι και εχθροί αναγνωρίζουν στον Προκόπη Παυλόπουλο τις ακαδημαϊκές γνώσεις, τον μεστό λόγο και τους ήπιους τόνους που πάντα χαρακτήριζαν την πορεία του στην πολιτική. Υπήρξε κατηγορηματικά αντίθετος με «μάχες» των εντυπώσεων και υπερβολές, υπογράμμισε την αντίθεσή του σε θεωρίες όπως αυτή των «δύο άκρων», έδωσε «μάχες» ενάντια στη διαπλοκή (για τον «βασικό μέτοχο» – ερχόμενος σε κόντρα με μεγάλα ΜΜΕ) και στάθηκε απέναντι σε κάθε είδους ρατσιστική ή φασιστική θεωρία. Ο Προκόπης Παυλόπουλος απέφευγε πάντα, και πολύ περισσότερο τώρα, τα κοσμικά. Προτιμά να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας για το πολιτικό αλλά και για το συγγραφικό του έργο, το οποίο είναι πλουσιότατο εδώ και δεκαετίες. Άνθρωπος κλειστός και ήπιων τόνων, κράτησε την προσωπική και οικογενειακή ζωή του μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Παντρεύτηκε τη σύντροφο των νεανικών του χρόνων, Βλασσία Πελτσεμή, με την οποία μοιράζονταν, πέρα από την οικογένεια, και το ίδιο δικηγορικό γραφείο. Η σύζυγός του τελείωσε, όπως και οι δίδυμες κόρες τους, την ελληνογαλλική σχολή των Ουρσουλίνων στο Ψυχικό και έκανε επίσης σπουδές στη Νομική.
Οι δύο κόρες δεν ασχολούνται με τα νομικά. Η Ζωή σπούδασε νηπιαγωγός, η Μαρία στη Γαλλική Φιλολογία, αλλά έχει επίσης εκδώσει βιβλίο με συνταγές μαγειρικής.Χόμπι, το οποίο απέκτησε από την εξαιρετική μαγείρισσα μαμά της και τη θεία, τις οποίες έβλεπε μικρή να πειραματίζονται στην ελληνική ή τη γαλλική κουζίνα – που αρέσει ιδιαίτερα και στον Πρόεδρο. Την παράδοση των γονέων συνεχίζει ο σήμερα 37χρονος γιος του, Βασίλης, ο οποίος εργάζεται ως δικηγόρος –με έντονη δραστηριότητα– στον Δικηγορικό Σύλλογο. Η οικογένεια, η οποία γυναικοκρατείται αφού σε αυτήν έχουν προστεθεί και τρεις εγγονές από την κόρη τους, Ζωή, έχει στενούς δεσμούς με τη Μεσσηνία – εκεί έγινε και ο γάμος του γιου του, παρουσία και του Κώστα Καραμανλή μεταξύ των καλεσμένων.
του Φώτη Σιούμπουρα
