Σαν σήμερα το 1863 γεννήθηκε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες και σκεπτικιστής, Νίκος Καζαντζάκης.
Το όνομά του γνωστό τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, όπως και με τα βιβλία του. Γνωστά του έργα όπως: «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» και «Ο Τελευταίος Πειρασμός» έγιναν παγκοσμίως γνωστά και από την κινηματογραφική μεταφορά, ενώ κατέχει και τον τίτλο του πιο πολυμεταφρασμένου Έλληνα συγγραφέα.
Ο Καζαντζάκης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης και σπούδασε Νομική, ενώ συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στο Παρίσι. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1910 και δη στην Αθήνα, όπου ένα χρόνο αργότερα παντρεύεται την Γαλάτεια Αλεξίου, παρά τις όποιες αντιρρήσεις του πατέρα του.
Το 1912 κατατάχθηκε στον στρατό για τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο και υπηρέτησε στο ιδιαίτερο γραφείο του πρωθυπουργού Ελ. Βενιζέλου. Η γνωριμία του με τον Άγγελο Σικελιανό το 1914 και οι πνευματικού τύπου συζητήσεις τους, σηματοδότησε μια μεγάλη φιλία μεταξύ των δύο ανδρών. Το 1919 ο Ελευθέριος Βενιζέλος τον διόρισε ως Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Περιθάλψεως, όπου ως αποστολή είχε τον επαναπατρισμό Ελλήνων από την περιοχή του Καυκάσου.
Η θητεία του αυτή τον στιγμάτισε και ήταν εκείνη που του άντλησε την έμπνευση για το μυθιστόρημα του «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται». Ο Καζαντζάκης, αναγκάζεται να φύγει από την Ελλάδα το 1923 μετά τις πολιτικές εξελίξεις που κυριαρχούσαν τότε στην χώρα και έτσι άρχισε να ταξιδεύει για διάστημα τριών ετών.
Πέρασε από Σοβιετική Ένωση, Παλαιστίνη, Κύπρο και Ισπανία όπου και έγραψε ταξιδιωτικά κείμενα γι΄αυτές τις χώρες, ενώ πραγματοποίησε συνεντεύξεις που έμειναν στην ιστορία, όπως εκείνη με τον δικτάτορα Πρίμο ντε Ριβέρα αλλά και τον Μπενίτο Μουσολίνι. Το 1924 φυλακίστηκε καθώς είχε αναλάβει την πνευματική ηγεσία μιας κομμουνιστικής οργάνωσης δυσαρεστημένων προσφύγων.
Το 1926, διαλύθηκε και ο γάμος του με την Γαλάτεια Αλεξίου και ο δεύτερος γάμος άργησε να έρθει κατά 20 χρόνια. Το 1945 ο Καζαντζάκης παντρεύτηκε την Ελένη Σαμίου μετά από 21 χρόνια σχέσης.
Η Οδύσσεια προέκυψε τον Μάιο του 1927 όταν και απομονώθηκε στην Αίγινα με μόνο σκοπό την ολοκλήρωση του έργου του. Το 1930 η «Ασκητική» ήταν η πρώτη του διαμάχη με την εκκλησία καθώς δικαζόταν για αθεϊσμό. Η δίκη ορίσθηκε, αλλά δεν έγινε ποτέ.
To 1931 με την επιστροφή του στην Ελλάδα εγκαθίσταται εκ νέου στην Αίγινα, μετέφρασε ένα από τα αγαπημένα του έργα, τη Θεία Κωμωδία του Δάντη και ανέλαβε τη συγγραφή ενός γαλλοελληνικού λεξικού .
Τα ταξίδια του συνεχίστηκαν και το 1935 επισκέφθηκε Ιαπωνία και Κίνα εμπλουτίζοντας τα ταξιδιωτικά του κείμενα. Το 1938 η Οδύσσεια, ένα επικό ποίημα στα πρότυπα της Οδύσσειας του Ομήρου, ολοκληρώθηκε. Κατά την περίοδο της κατοχής, παρέμεινε απομονωμένος στην Αίγινα ενώ συνεργάστηκε με τον Ιωάννη Κακριδή για την μετάφραση της Ιλιάδας. Το 1943 ολοκληρώθηκε το μυθιστόρημα του «Ο Βίος και η Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά».
Μετά την αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα, ανέλαβε ως πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Εργατικής Κίνησης, ενώ διετέλεσε και υπουργός της κυβέρνησης του Σοφούλη από τις 26 Νοεμβρίου 1945 για τρεις συνολικά μήνες. Το Μάρτιο του 1945 δεν μπόρεσε να πάρει μια θέση στην Ακαδημία Αθηνών για δύο ψήφους και προτάθηκε για 3 φορές για το Βραβείο Νόμπελ. Την πρώτη από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών και δυο φορές, το 1952 και 1953, απ” τη Νορβηγική Εταιρεία Λογοτεχνών.
Το 1946 διορίστηκε στην UNESCO όπου αποστολή του ήταν να προωθήσει μεταφράσεις κλασικών λογοτεχνικών έργων, έτσι γεφυρωθεί το χάσμα των διαφορετικών πολιτισμών. Ο Καζαντζάκης όμως παραιτήθηκε το 1948, έτσι ώστε να αφοσιωθεί στο λογοτεχνικό του έργο και εγκαταστάθηκε στο Αντίμπ της Γαλλίας.
Το 1951, σε 88 ετών η υγεία του άρχισε να κλονίζεται. Έχασε το δεξί του μάτι, ενώ ανά περιόδους είχε εισαχθεί στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Φράιμπουργκ για τη θεραπεία της καλοήθους λεμφοειδούς λευχαιμίας που τον ταλαιπωρούσε. Ο Καζαντζάκης με την επιστροφή του από την Αντίμπ στην Ελλάδα, η Ορθόδοξη Εκκλησία εκκινούσε ξανά τη δίωξή του. Κατηγορήθηκε ως ιερόσυλος, με βάση αποσπάσματα από το βιβλίο του «Kαπετάν Mιχάλης» αλλά και για το σύνολο του περιεχομένου του «Τελευταίου Πειρασμού» (1953), έργο το οποίο τότε δεν είχε καν κυκλοφορήσει στην Ελλάδα. Το 1954 η Ιερά Σύνοδος ζητούσε εγγράφως από την κυβέρνηση, την απαγόρευση των βιβλίων του Νίκου Καζαντζάκη.
Τελικώς, η Εκκλησία της Ελλάδος δεν προχώρησε στον αφορισμό του καθώς ο οικουμενικός πατριάρχης Αθηναγόρας δήλωσε την αντίθεσή του σε κάτι τέτοιο. Ο «Ζορμπάς» του Καζαντζάκη, εκδόθηκε στο Παρίσι το 1947 και με την επανέκδοση του, το 1954, βραβεύτηκε, ως το καλύτερο ξένο βιβλίο της χρονιάς. Το 1955, μαζί με τον Κακριδή χρηματοδότησαν την έκδοση της μετάφρασης της Ιλιάδας, ενώ την ίδια χρονιά, κυκλοφόρησε τελικά στην Ελλάδα ο «Τελευταίος Πειρασμός».
Το 1956, τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης στη Βιέννη, ένα βραβείο προερχόμενο από το σύνολο των τότε Σοσιαλιστικών χωρών. Τον Ιούνιο του 1957 ταξίδεψε στην Κίνα, επίτιμος προσκεκλημένος της κινεζικής κυβέρνησης. Το ταξίδι του αυτό όμως του έφερε σοβαρό πρόβλημα στην υγεία του καθώς προσβλήθηκε από ασιατική γρίπη που τελικώς οδήγησε τον θάνατό του, στις 26 Οκτωβρίου 1957 στο Φράιμπουργκ.
Η επιθυμία της συζύγου του Ελένης Καζαντζάκη να τεθεί η σορός του σε λαϊκό προσκύνημα κάτι που ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Θεόκλητος απέρριψε. Η ταφή του έγινε στην ντάπια Μαρτινέγκο, πάνω στα Βενετσάνικα τείχη, διότι η ταφή του σε νεκροταφείο απαγορεύτηκε.
Στον τάφο του Νίκου Καζαντζάκη χαράχθηκε όπως το θέλησε και ο ίδιος ένα από τα διασημότερα αποφθέγματά του: Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβούμαι τίποτα, είμαι λέφτερος.
