Γράφει ο Γιάννης Σπ. Παργινός
Ο κόμπος έφτασε στο χτένι! Ή ο κόμπος θα λυθεί ή το χτένι θα σπάσει… Κάπως έτσι παρομοιάζει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και δανειστών κορυφαίος υπουργός σε ομήγυρη μιας διακομματικής παρέας βουλευτών, που θυελλωδώς συζητάει στο καφενείο της Βουλής αν θα υπάρξει ή όχι συμφωνία.
Η μέχρι τούδε πορεία των διαπραγματεύσεων έχει προδήλως καταδείξει τη σύγκρουση δύο αδιεξόδων: του αδιεξόδου της ελληνικής κυβέρνησης και του αδιεξόδου των δανειστών. Από τη μια μεριά βρίσκεται η ασφυξία ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας, η οποία σε ένα δεύτερο στάδιο μπορεί να μεταλλαχθεί στο «άγος των ΑΤΜ», σε περίπτωση που η ΕKT αποφασίσει να διακόψει τη χρηματοδότηση της Ελλάδας.
Το αδιέξοδο των δανειστών προκύπτει από την ακαμψία που επιδεικνύει η ελληνική κυβέρνηση. Μια οπισθοχώρηση των δανειστών έναντι των θέσεων της Αθήνας θα κατέρριπτε την πολιτική φιλοσοφία περί «ορθότητας» σε βαθμό «μονόδρομου» της μέχρι τούδε ακολουθούμενης πολιτικής και θα αποστέωνε την όποια ρητορεία περί «εσφαλμένης συνταγής».
Στη σύγκρουση αυτών των δύο αδιεξόδων, «παίζονται» η «συντριβή» της Ελλάδας και οι όποιες συνέπειες υποστεί η ευρωπαϊκή και διεθνής οικονομία από μια «μη συμφωνία». Παρά τις διαβεβαιώσεις πολιτικών ηγετών της Ευρώπης για «ελεγχόμενες συνέπειες», οικονομολόγοι διεθνών οίκων κάνουν λόγο για «αχαρτογράφητα νερά», που «πειράζοντας» την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια οικονομία ίσως σηματοδοτήσουν και την αρχή του τέλους της ευρωζώνης – ακόμα και το πολιτικό τέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, υποδεχόμενος τον Αυστριακό καγκελάριο, Βέρνερ Φάιμαν, στην Αθήνα, δήλωσε ότι «έχουμε μονάχα μια επιλογή, μια λύση που θα είναι οικονομικά βιώσιμη και, άρα, θα μπορεί να γίνει αποδεκτή από την κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο. Σε αντίθετη περίπτωση, πάλι εμείς θα αναλάβουμε να πούμε το μεγάλο “όχι” σε συνέχεια μιας καταστροφικής πολιτικής για την Ελλάδα».
Σοσιαλδημοκράτες ή ριζοσπάστες
Έτσι, η κυβέρνηση βρίσκεται μεταξύ «σφύρας και άκμονος» και ενώπιον του διλήμματος να «υποχωρήσει σε μια μορφή ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας ή να παραμείνει, όπως μέχρι τώρα, στην… ορθοδοξία τού μιας Αριστεράς ριζοσπαστικής;». Είναι αληθές και σαφές πως η ηγεσία των Βρυξελλών, με τους πολιτικούς συσχετισμούς και τις ισορροπίες όπως έχουν διαμορφωθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα προτιμούσε και στροφή προς την ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία και την εγκατάλειψη των ριζοσπαστικών θέσεων. Προς αυτή την κατεύθυνση προτρέπουν και οι ΗΠΑ.
Μια στροφή της κυβέρνησης στη Σοσιαλδημοκρατία θα μπορούσε να γίνει –σύμφωνα με τα σχέδια πολιτικών και οικονομικών κέντρων του εσωτερικού και του εξωτερικού– μέσα από μια συμφωνία που θα ήταν τόσο ασύμβατη με τις προεκλογικές υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν θα την ψήφιζαν βουλευτές της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Ταυτόχρονα, θα αποχωρούσαν από το κυβερνητικό σχήμα κορυφαίοι υπουργοί, καθώς και το συγκυβερνών κόμμα των ΑΝΕΛ. Σύμφωνα με πληροφορίες, από πέντε έως επτά βουλευτές έχουν διαμηνύσει στον πρωθυπουργό ότι δεν προτίθενται να συναινέσουν σε μια μη «έντιμη συμφωνία». Ο υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης, έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να βάλει την υπογραφή του σε μια σκληρή και αδιέξοδη συμφωνία, που θα συνεχίζει τον φαύλο κύκλο της διαιώνισης του χρέους. Πέραν του κ. Βαρουφάκη, οι Παναγιώτης Λαφαζάνης, Πάνος Σκουρλέτης, Θοδωρής Δρίτσας και Δημήτρης Στρατούλης έχουν καταστήσει σαφές ότι «δεν θα αποδεχθούν μνημονιακά μέτρα και αποφάσεις στους τομείς των αρμοδιοτήτων τους». Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης θέτει θέμα ΔΕΗ, οι Στρατούλης και Σκουρλέτης τα εργασιακά και ο Δρίτσας τον ΟΛΠ.
Σε περίπτωση που δεν καταλαγιάσουν οι αντιδράσεις, είναι έτοιμοι να προσφέρουν την πολιτική στήριξη στην κυβέρνηση Τσίπρα το Ποτάμι, το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ. Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι αν βγαίνουν τα «κουκιά» για κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Και τούτο, γιατί μέχρι τώρα δεν έχουν προσμετρηθεί οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που προτίθενται να στηρίξουν μια τέτοια κυβέρνηση, με «κοινοβουλευτική προσάρτηση» μνημονιακών δυνάμεων.
Έτοιμο για κυβέρνηση το Ποτάμι
Ο Σταύρος Θεοδωράκης υποστηρίζει ότι «ο πρωθυπουργός έχει ακόμη ελάχιστο χρόνο να εκμεταλλευτεί το προσωπικό του κεφάλαιο στην κοινωνία, που είναι ακόμη μεγάλο» και τον καλεί «να αναλογιστεί ότι λογοδοτεί στην ιστορία και όχι στις συνιστώσες». Ο επικεφαλής του κόμματος καλεί τον πρωθυπουργό να αποφασίσει «με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει» και να σχηματίσει μια κυβέρνηση μεταρρυθμιστών από την παρούσα Βουλή, η οποία θα στηρίζεται κατά περίπτωση από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο κ. Θεοδωράκης θεωρεί πως έχουν γίνει λάθη στη στελέχωση της κυβέρνησης και εκτιμά πως το Ποτάμι μπορεί να παίξει έναν σημαντικό ρόλο σε μία κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
Προς Αριστερά κλείνει το ΠΑΣΟΚ
Ελπίδες για στροφή του ΠΑΣΟΚ προς μια σύγκλιση με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αναπτέρωσε η εκλογή της Φώφης Γεννηματά στην ηγεσία του Κινήματος, διαχωρίζοντας την πορεία που αυτό είχε ακολουθήσει επί προεδρίας Ευάγγελου Βενιζέλου.
Μπορεί ο πρωθυπουργός να απέκλεισε τις εκλογές με δηλώσεις του κατά την υποδοχή του Αυστριακού καγκελαρίου, αλλά πολλές φωνές εντός κυβέρνησης εκφράζονται ανοιχτά υπέρ της προσφυγής στην κάλπη, σε περίπτωση ρήξης με τους δανειστές. Αν δεν υπάρξει βιώσιμη συμφωνία, τότε η κυβέρνηση θα ρωτήσει τον λαό για το grexit, επεσήμανε ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Ευκλείδης Τσακαλώτος, σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο του BBC.
