Ρεπορτάζ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΣΤΑΚΟΣ
Με άτυπη στάση πληρωμών βρίσκονται αντιμέτωποι χιλιάδες εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα. Η παρατεταμένη περίοδος διαπραγμάτευσης της κυβέρνησης με τους δανειστές, σε συνδυασμό με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες για τις εργασιακές σχέσεις και τη φορολόγηση που παραμένουν σε εκκρεμότητα, καθώς και την έλλειψη ρευστότητας στις επιχειρήσεις, έχουν μετατραπεί σε…εργασιακό βρόχο που σφίγγει διαρκώς.
Προβλήματα ως προς την καταβολή μισθών και την επί τω δυσμενεστέρω μεταβολή των εργασιακών σχέσεων υπήρχαν ήδη, αλλά όχι σε αυτό το σημείο. Τώρα είναι και η αβεβαιότητα διαρκείας που επιδεινώνει την κατάσταση…
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους η Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ) και Εργατικά Κέντρα σε ολόκληρη τη χώρα, ποσοστό έως και 20% από τους συνολικά 3.524.500 εργαζομένους στη χώρα μας παραμένουν απλήρωτοι από 3 έως 12 μήνες.
Η εικόνα στην αγορά εργασίας γίνεται ακόμη πιο σκοτεινή, αφού η επίσημη ανεργία είναι αμετακίνητη στο 25,7% και το ποσοστό στις γυναίκες έχει ξεπεράσει το 32%, με τον αριθμό των δηλωμένων ανέργων να φθάνει στα 1.220.000 άτομα.
Παράλληλα, ένας στους δύο εγγεγραμμένους στα μητρώα του ΟΑΕΔ είναι μακροχρονίως άνεργος. Δηλαδή, βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας για τουλάχιστον ένα έτος, ενώ μόλις ένας στους δέκα ανέργους λαμβάνει το σχετικό επίδομα.
Ευελιξία και απολύσεις
Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του συστήματος « ΕΡΓΑΝΗ», καταγράφεται θετικό ισοζύγιο προσλήψεων -απολύσεων, τόσο η απομάκρυνση προσωπικού όσο και οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης παραμένουν εξαιρετικά υψηλές.
Μπορεί τον Απρίλιο οι προσλήψεις (186.479) να ήταν περισσότερες σε σχέση με αυτές που έγιναν τον αντίστοιχο περσινό μήνα (145.812) κατά 40.667, όμως, υψηλότερα κινήθηκαν και οι απολύσεις. Τον φετινό Απρίλιο πραγματοποιήθηκαν 106.256 απολύσεις, έναντι 85.212 απολύσεων που έγιναν τον ίδιο μήνα πέρσι. Δηλαδή, 21.044 περισσότερες.
Σε επίπεδο συμβάσεων, στο σύνολο των προσλήψεων (2.061.345) που πραγματοποιήθηκαν την 1η Ιανουαρίου του 2014 έως και τις 30 Απριλίου, σχεδόν μία στις δύο αφορούσε σε ευέλικτη μορφή απασχόλησης. Με τον τρόπο αυτόν, οι επιχειρήσεις προσπαθούν να καλύψουν τις όποιες ανάγκες τους σε προσωπικό μειώνοντας παράλληλα το κόστος.
Ειδικότερα, 1.026.857 συμβάσεις προβλέπουν μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση και 1.034.488 πλήρη εργασία.Επιπλέον, μόνο τον Απρίλιο μετατράπηκαν από πλήρους σε ευέλικτης απασχόλησης, ακόμη και με μονομερή απόφαση του εργοδότη, 2.752 συμβάσεις.
Ανάλογα, σε επίπεδο δραστηριότητας, το πιο υψηλό ισοζύγιο προσλήψεων – απολύσεων εντοπίζεται στον κλάδο των καταλυμάτων (39.347), ενώ ακολουθούν οι υπηρεσίες εστίασης (18.532), απόδειξη ότι οι περισσότερες προσλήψεις κατευθύνθηκαν στον τουριστικό τομέα, ενόψει των εορταστικών ημερών του Πάσχα, αλλά και της έναρξης της θερινής τουριστικής περιόδου.
Σε επίπεδο ειδικότητας, οι πρώτες θέσεις στο ισοζύγιο προσλήψεων – απολύσεων καταγράφηκαν, επίσης, σε επαγγέλματα συναφή με τον τουριστικό κλάδο και, πιο συγκεκριμένα, στους σερβιτόρους,στους τραπεζοκόμους και στους μπάρμεν (18.475), στους μαγείρους ξενοδοχείων και εστιατορίων (10.868) και στις καμαριέρες σε ξενοδοχεία (8.778).
Αλλαγές σε…δόσεις
Εντωμεταξύ, στην κρισιμότερη καμπή βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους εταίρους και τους δανειστές μας για τις εργασιακές σχέσεις.
Υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Εργασίας επιμένουν ότι ο αρχικός σχεδιασμός παραμένει, ωστόσο, η κυβέρνηση αναζητά τη χρυσή τομή μεταξύ των απαιτήσεων των δανειστών και των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει απέναντι στους εργαζομένους.Η κυβέρνηση επιμένει στην επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων και στην ενίσχυση των συμβάσεων εργασίας.
Ωστόσο, στο τραπέζι έχει πέσει και η ιδέα των λεγόμενων «έξυπνων συμβάσεων», οι οποίες θα διαφοροποιούνται μετά από εισήγηση τεχνοκρατών του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας,ανάλογα με την κατάσταση κάθε κλάδου της αγοράς.
Οι συμβάσεις αυτές μπορούν να προβλέπουν φορολογικά ή άλλα κίνητρα για τις επιχειρήσεις που κάνουν προσλήψεις ή δεν προβαίνουν σε απολύσεις.
Σε ό,τι αφορά τον κατώτατο μισθό, μεταξύ της σταδιακής αύξησής του στα 751 ευρώ που επιθυμεί η κυβέρνηση και της μη επαναφοράς του που ζητά η τριμερής, υπάρχει για κάποιους και η ενδιάμεση λύση: η επαναφορά χωρίς ποσοτικό προσδιορισμό.Την άποψη αυτή υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι των εργοδοτικών οργανώσεων που συμμετέχουν στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, οι οποίοι ζητούν να αποφασίσουν οι κοινωνικοί εταίροι και όχι η εκάστοτε κυβέρνηση για το ύψος των κατώτατων αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα, προσθέτοντας παράλληλα ότι «προς το παρόν» δεν πρέπει να επανέλθει διά νόμου ούτε ο υπολογισμός των μισθολογικών ωριμάνσεων (τριετίες κ.λπ.).
Θολό παραμένει το τοπίο και για το ακανθώδες θέμα των ομαδικών απολύσεων. Η κυβέρνηση, αν και δεν έχει ακόμη νομοθετήσει για την κατάργηση του μνημονιακού πλαισίου, δηλώνει ότι δεν έχει εγκαταλείψει τον σχεδιασμό της, ενώ οι εταίροι επιθυμούν την απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων.
* Ρεπορτάζ από την εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε την Παρασκευή 29/05/2015.
