Του Γιώργου Αλοίμονου
Στην κάτασπρη από το χιόνι Βιέννη, ο καγκελάριος Φάιμαν, στο πλαίσιο κοινών δηλώσεων με τον Έλληνα πρωθυπουργό, είπε: «Το θέμα της φοροδιαφυγής είναι πραγματικά ευρωπαϊκό πρόβλημα. Δεν μπορούμε να μη γνωρίζουμε πώς και από ποιον διακινούνται κεφάλαια και, εντέλει, να υπάρχουν trust που κρύβονται πίσω από ανώνυμα συμφέροντα».
Ίσως χωρίς να το ξέρει, συνόψισε το μεγαλύτερο πρόβλημα και της ευρωζώνης και της παγκόσμιας (δυτικής) οικονομίας, που είναι ο ρόλος των τραπεζών (μερικών) που προσπαθούν να βρουν νέους έξυπνους τρόπους ώστε οι πελάτες τους να πλουτίζουν. Σωστό. Όμως, ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα, γιατί πολλές φορές κάποιες τράπεζες μετέρχονται όλων των μεθόδων για να φοροδιαφεύγουν με νομότυπο και όχι νόμιμο τρόπο. Απόδειξη των παραπάνω η ομολογία Φαλτσιάνι ή, όπως έχουμε συνηθίσει να λέμε, η « Λίστα Λαγκάρντ».
Φαλτσιάνι: Ο Σνόουντεν του τραπεζικού συστήματος
Γαλλο-ιταλός, πρώην εργαζόμενος της HSBC είναι ο Ερβέ Φαλτσιάνι, από τον οποίο διέρρευσαν τα στοιχεία για τη φορολογική απάτη της τράπεζας στην Ελβετία.
Ο Φαλτσιάνι είναι φυγάς που ζήτησε προστασία στη Γαλλία και την Ισπανία –γιατί άραγε;– , σε βάρος του οποίου η Ελβετία έχει εκδώσει διεθνές ένταλμα σύλληψης για παραβίαση του τραπεζικού απορρήτου της. Λίγο πριν από την έκδοση του νέου του βιβλίου, υπογραμμίζει πως οι δημοσιογράφοι δεν είχαν πρόσβαση παρά σε ένα μέρος των πληροφοριών τις οποίες διαβίβασε στο γαλλικό κράτος. Όπως υποστήριξε, η φορολογική διοίκηση έχει πολλές περισσότερες.
«Πολλές εκατομμύρια συναλλαγές (μεταξύ τραπεζών) καταγράφονται, επίσης, στα έγγραφα που διαβίβασα. Οι αριθμοί αυτοί μπορούν να δώσουν μια ιδέα για το τι μπορεί να είναι το κάτω μέρος του παγόβουνου», πρόσθεσε. Στο επίκεντρο ενός εκτεταμένου σκανδάλου βρέθηκε η ελβετική θυγατρική της HSBC, όταν διαπιστώθηκε πως βοήθησε ορισμένους από τους πελάτες της, κυρίως πλούσιους βιομηχάνους και πολιτικές προσωπικότητες, να κρύψουν δισεκατομμύρια δολάρια για να αποφύγουν τη φορολόγηση. Σύμφωνα με τον πρώην εργαζόμενο της HSBC, «μιλάμε για μια βιομηχανία».
Το… πουλόβερ ξηλώθηκε πάλι στις ΗΠΑ
Ενδιαφέρον προκαλεί ότι το βασικό σκάνδαλο για την τράπεζα HSBC ξεκίνησε –όπως και αυτό της SIEMENS– όταν ο τραπεζικός κολοσσός, με έδρα την πρώην βρετανική αποικία, το Χονγκ Κονγκ, και το Λονδίνο, το 2012 ελέγχθηκε από το αμερικανικό Κογκρέσο και από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και, αφού βρέθηκε ένοχος, συμφώνησε σε πρόστιμο-μαμούθ 1,92 δισ. δολάρια για να κλείσει το θέμα. Οι κατηγορίες… ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος, χρηματοδότηση παράνομου εμπορίου όπλων και τρομοκρατικών οργανώσεων. Η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα του κόσμου προσπάθησε να αλλάξει, όμως τα υποκλαπέντα στοιχεία Φαλτσιάνι κατέδειξαν ότι για την HSBC ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Η νέα τροπή των σκοτεινών συναλλαγών της τράπεζας αποτέλεσε το επονομαζόμενο Swiss Leaks, που περιγράφει τον ρόλο της ελβετικής θυγατρικής τής HSBC ως του βασικότερου τραπεζικού οργανισμού που θεσμοθέτησε τη φοροδιαφυγή ως «οικονομικό εργαλείο των πλουσίων να γίνουν πλουσιότεροι». Η έρευνα που έκανε ομάδα ερευνητών-δημοσιογράφων αποκάλυψε ότι όλοι όσοι μπορούν και έχουν πολλά χρήματα θέλουν να μην πληρώνουν φόρους.
Την έναρξη έρευνας για τον τραπεζικό κολοσσό HSBC που εδρεύει στο Λονδίνο ανακοίνωσαν Βρετανοί βουλευτές, μετά το εκτεταμένο σκάνδαλο φοροδιαφυγής που αποκαλύφθηκε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης σχετικά με τη θυγατρική της τράπεζας στην Ελβετία. Σύμφωνα με το BBC, η Επιτροπή Δημοσίων Λογαριασμών της Βουλής των Κοινοτήτων θα ξεκινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας για την υπόθεση και αναμένεται να ζητήσει από την HSBC να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία. «Οι αποκαλύψεις για την HSBC αποδεικνύουν για άλλη μια φορά την αδιαφάνεια μιας παγκόσμιας βιομηχανίας που εξυπηρετεί μια πλούσια ελίτ», δήλωσε η Μάργκαρετ Χοντζ, πρόεδρος της Επιτροπής, στο BBC. Θου, Κύριε, θα πει κάποιος. Όπως και να έχει, αποτελεί ακόμα ένα θετικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για την καταπολέμηση παράνομων πρακτικών. Ήδη από το 2014, η HSBC μαζί με άλλες τράπεζες έχουν τεθεί στο μικροσκόπιο των βρετανικών Αρχών με την κατηγορία χειραγώγησης της αγοράς συναλλάγματος. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη μεγάλη τραπεζική κρίση, το 2008, η HSBC ήταν η μόνη τράπεζα που δεν πήρε χρήματα από το βρετανικό Δημόσιο, αλλά έφερε στη Βρετανία 750 εκατ. στερλίνες και δάνεισε και σε άλλες βρετανικές τράπεζες για να μην καταρρεύσουν. Μάλιστα, στα χρόνια της κρίσης κατέγραψε σημαντική κερδοφορία.
O Φαλτσιάνι λέει με νόημα ότι «η φοροδιαφυγή είναι ένα ουσιώδες θέμα, το οποίο ακόμη σήμερα δεν έχει προβληθεί επαρκώς». «Μιλάμε πολύ για τρομοκρατία, όμως αυτοί που κάνουν τους ανθρώπους να πεινάνε, οι αληθινοί τρομοκράτες, αυτοί που πλήττουν εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους, είναι ο κόσμος των οικονομικών παραγόντων». Οι γνωρίζοντες λένε ότι ο επόμενος σταθμός στο κυνήγι της φοροδιαφυγής ως εργαλείο των πλουσίων να γίνονται πλουσιότεροι θα είναι η Γερμανία και οι γερμανικές τράπεζες. Το σίγουρο είναι, πάντα σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, είναι ότι η HSBC τα κατάφερε επειδή πάντα έπειθε αυτούς που είχαν λεφτά. Χωρίς να ρωτά πολλά γιατί. Άλλωστε, οι τράπεζες είναι επιχειρήσεις που έχουν απλά κανόνες εμπλοκής. Μέχρι τώρα. Γιατί τώρα οι κοινωνίες απαιτούν κανόνες που θα θέτουν τις τράπεζες υπό τον έλεγχο του κράτους και όχι τα κράτη υπό τον έλεγχο των τραπεζών.
Από την έντυπη έκδοση του Παρασκηνίου, που κυκλοφόρησε το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου
