Η ελληνική εμπορική ναυτιλία, που, παρά την κρίση, παραμένει ένα υγιές κύτταρο και τροφοδοτεί ανελλιπώς την εθνική οικονομία, έχει μπει στο στόχαστρο σκοτεινών διεθνών πολιτικών κύκλων, που επιδιώκουν την εξασθένιση της παγκόσμιας δύναμης που διαθέτει και τον σταδιακό αφανισμό της.
Στον πόλεμο που έχει ξεσπάσει εναντίον των Ελλήνων εφοπλιστών πρωτοστατεί το Βερολίνο που ασκεί πιέσεις για πρόσθετα φορολογικά μέτρα, προκειμένου να αποδυναμώσει τους πλοιοκτήτες στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Βασικό σημείο της διαπραγμάτευσης Ελλάδας – δανειστών είναι η φορολογία του τονάζ των πλοίων (tonaz taxis), ένας οριζόντιος ετήσιος φόρος που βασίζεται στο μέγεθος των πλοίων.
Παράλληλα, η Ελλάδα θα πρέπει να ακυρώσει σταδιακά φοροαπαλλαγές που είναι σε ισχύ σε άλλα κράτη-μέλη. Αν και δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς πληροφορίες, οι πλοιοκτήτες σημειώνουν ότι εάν εφαρμοστούν τα παραπάνω, η Ελλάδα θα γίνει από τις ακριβότερες ευρωπαϊκές χώρες σε επίπεδο φορολογίας για την ιδιοκτησία πλοίων. Κάτι τέτοιο θα κάνει πολλούς να «σηκώσουν άγκυρα».
«Εάν υπάρξει αλλαγή στη φορολογία και στο νομικό πλαίσιο, σίγουρα θα περίμενα μαζική έξοδο πλοιοκτητών. Εγώ αυτό θα κάνω», δήλωσε ο Μιχαήλ Μποδούρογλου, που ελέγχει στόλο 25 πλοίων χύδην φορτίου και μεταφοράς κοντέινερ μέσω δύο εισηγμένων στη Wall Street εταιρειών, των Box Ships και Paragon Shipping.
Όπως αναφέρει η WSJ, η συγκυρία είναι κακή για την παγκόσμια ναυτιλία, με χαμηλά ναύλα, σκληρό ανταγωνισμό και περίσσεια πλοίων στις θάλασσες. Ακόμα και έτσι, όμως, η ναυτιλία είναι από τους ελάχιστους κλάδους στην Ελλάδα που ακόμη προσλαμβάνει εργαζομένους με καλές αποδοχές, σε μία χώρα με ανεργία άνω του 25%. Σύμφωνα με την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, ο ετήσιος τζίρος του κλάδου φτάνει τα 13 δισ. ευρώ, τη στιγμή, μάλιστα, που πολλές ναυτιλιακές είναι αποκλειστικά ιδιωτικές και δεν ανακοινώνουν αποτελέσματα.
Πόσο φόρο πλήρωσαν
Την τελευταία τριετία, η ναυτιλία πλήρωσε στο ελληνικό κράτος φόρο τονάζ άνω των 100 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ από το 2013 πληρώνει άλλα τόσα, σε μία οικειοθελή συμφωνία τετραετούς διάρκειας.
Συνολικά, έως το 2017 εκτιμάται ότι θα καταβληθούν επιπλέον 420 εκατ. ευρώ. Συνυπολογίζοντας τα παραπάνω, «οι Έλληνες πλοιοκτήτες πληρώνουν τον υψηλότερο φόρο τονάζ στην Ευρώπη», υποστηρίζει ο Βασίλης Καρατζάς, σύμβουλος ναυτιλιακών με έδρα τη Νέα Υόρκη.
Για τους δανειστές της χώρας, ωστόσο, η ελληνική ναυτιλία μοιάζει από τους λίγους κλάδους που είναι άμεσα διαθέσιμοι για να αυξηθούν τα κρατικά έσοδα. Όπως αναφέρει αξιωματούχος της ΕΕ «είναι πολύ επιτυχημένη και θα έπρεπε να εισφέρει περισσότερα στα κρατικά ταμεία». Πρόκειται για παρανόηση, «απαντά» ο Γιώργος Ξυδάκης, σύμβουλος ναυτιλιακών στην Αθήνα. «Αυτό που βλέπουν είναι ότι, ενώ η Ελλάδα είναι σε άθλια κατάσταση, οι πλοιοκτήτες επενδύουν κάθε χρόνο δισεκατομμύρια σε νέα πλοία. Έτσι, ενστικτωδώς, λένε: Αυτοί οι άνθρωποι βγάζουν πολλά χρήματα και πρέπει να εισφέρουν παραπάνω».
Ο πρόεδρος της ΕΕ, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, σε ομιλία του τον Ιούλιο, όπου παρέστη και ο πρωθυπουργός, Αλ. Τσίπρας, αναφέρθηκε εκ νέου στην ανάγκη πρόσθετης φορολόγησης των Ελλήνων εφοπλιστών.
Μάλιστα, εννόησε ότι η πρόσθετη φορολόγηση των Ελλήνων εφοπλιστών, αντί (θεωρητικά) να ήταν πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης, τέθηκε στις διαπραγματεύσεις από τους… δανειστές.
Οι Έλληνες εφοπλιστές διαμηνύουν ότι η φορολογική επιβάρυνση της ελληνικής ναυτιλίας κρύβει… γερμανικό δάκτυλο, καθώς το Βερολίνο θέλει να χτυπήσει τον ανταγωνισμό και σαφώς της ελληνική ναυτιλία.
Η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών έχει διαμηνύσει ότι, ενώ τα μέλη της δεν έχουν καμία επιθυμία να φύγουν, άλλες χώρες της ΕΕ τα έχουν ενθαρρύνει να μεταφέρουν την έδρα τους.
Ο Θεόδωρος Βενιάμης, πρόεδρος της Ένωσης, σε ομιλία του τον περασμένο μήνα είπε ότι η βιομηχανία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη αυτήν τη στιγμή, λόγω της ευρύτερης αδυναμίας του παγκόσμιου τομέα της μεταφοράς εμπορευμάτων. Ο ίδιος είπε ότι η προτεραιότητα θα πρέπει να είναι «να διασφαλιστεί και να ενισχυθεί περαιτέρω η ανταγωνιστικότητα του ελληνικού στόλου».
Οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες δεν χρειάζεται να κοιτάξουν μακριά για τη μεταφορά της έδρας τους. Η Κύπρος μπορεί να αποτελέσει το επόμενο σπίτι τους.
Ερωτήσεις προς την Κύπρο
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του ΚΥΠΕ, οι ελληνικές εταιρείες υποβάλλουν σε εταιρείες παροχής ναυτιλιακών υπηρεσιών και σε ναυτιλιακούς φορείς ερωτήσεις για φορολογικά ζητήματα, αλλά και για το ευρύτερο διοικητικό σύστημα που σχετίζεται με τη ναυτιλία.
Τις πληροφορίες επιβεβαίωσε ο γενικός διευθυντής του Κυπριακού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, Θωμάς Καζάκος, εντάσσοντας όλες τις επαφές στο πλαίσιο του ανοιχτού κυπριακού νηολογίου.
«Ενόψει των εξελίξεων στην Ελλάδα, είναι φυσιολογικό επακόλουθο κάποιοι πλοιοκτήτες να κάνουν διερευνητικές αποστολές για να δουν αν, ο μη γένοιτο, έχουν μια δεύτερη βάση στην Κύπρο, καθώς, πέραν της εθνικής, κοινωνικής και θρησκευτικής διασύνδεσης, υπάρχει και η σχέση της ναυτιλίας που υφίσταται εδώ και χρόνια», είπε προσθέτοντας πως «δίνουμε στοιχεία και η επιλογή ανήκει σε αυτούς».
Πίσω από τα «χτυπήματα» ενάντια στην ελληνόκτητη ναυτιλία και τις συντονισμένες προσπάθειες για την αλλαγή του καθεστώτος φορολόγησης, κρύβεται, φυσικά, και ο επιχειρηματικός «πόλεμος» μεταξύ εταιρειών και χωρών για την επικράτηση στην… κούρσα των επενδύσεων και του ελέγχου των διεθνών μεταφορών.
Ειδικά οι συγκρίσεις ανάμεσα σε Ελλάδα και Γερμανία ως προς τους αριθμούς είναι συντριπτικά υπέρ της πρώτης. Η ελληνική ναυτιλία παραμένει στην πρώτη θέση διεθνώς με 4.350 πλοία χωρητικότητας 224 εκ. dwt, κατέχοντας μερίδιο 16,2%, ενώ οι Γερμανοί είναι τρίτοι, πίσω από τους Ιάπωνες, με 3.989 πλοία χωρητικότητας 125,6 εκατ. τόνων και μερίδιο 9,2%.
Μεγάλες είναι οι διαφορές και στο κομμάτι των επενδύσεων. Οι Έλληνες εφοπλιστές ξόδεψαν 1,7 δισ. για την εξαγορά 88 πλοίων συνολικά (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία για το επτάμηνο του 2012), ενώ οι Γερμανοί βρέθηκαν στην τέταρτη θέση, πίσω από τους Κινέζους και τους Νορβηγούς. Ναυτιλιακοί κύκλοι επισημαίνουν, δε, με νόημα ότι τα γερμανικά «χτυπήματα» είναι μάλλον κάτω από τη μέση, ειδικά όταν εκείνοι παρέχουν φοροαπαλλαγές στους επενδυτές τους μέσω των KG Funds.
* Από την εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 1 Αυγούστου.
