Κόντρα στη λιτότητα της Μέρκελ και με το μνημόνιο να αντικαθίσταται από τη «συμφωνία-γέφυρα»
Ο Γιάνης Βαρουφάκης ξεκινά κύκλο επαφών με ομολόγους του εντός και εκτός ευρωζώνης, ώστε να υπάρξει διεθνής διάσκεψη που θα καταλήξει σε μια ευρωπαϊκή λύση με διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους.
Του ΧΡΗΣΤΟΥ Ν. ΚΩΝΣΤΑ
Με ένα πρωτοφανές, θεαματικό και φιλόδοξο σχέδιο σαρωτικών οικονομικών μεταρρυθμίσεων made in Texas και βασικό σύνθημα το «tax the rich» («φορολογούμε τους πλουσίους»)του Αμερικανού Προέδρου Ομπάμα, προσπαθεί η κυβέρνηση Τσίπρα να αλλάξει την ατζέντα για την τήρηση των μνημονιακών δεσμεύσεων, που θέτουν μετ’ επιτάσεως στις συνομιλίες οι Ευρωπαίοι εταίροι.
Το αίτημα για ακόμη μία παράταση του μνημονίου έχει ήδη αντικατασταθεί με τον όρο «συμφωνία-γέφυρα» που από χθες έχει θέσει επισήμως στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ο υπουργός Οικονομικών. Η «συμφωνία-γέφυρα» είναι η προσωρινή λύση, ώστε να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών μέσω του Έκτακτου Μηχανισμού Ρευστότητας ELA για ακόμη ένα δίμηνο. Η ρευστότητα των τραπεζών θα εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των 11,6 δισ. ευρώ που χρειάζεται επειγόντως η κυβέρνηση μέχρι τον Μάρτιο.
«Δώστε μας χρόνο να εφαρμόσουμε πραγματικές μεταρρυθμίσεις που θα αντιμετωπίσουν χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας, είπε χθες ο Γιάννης Δραγασάκης στον πρόεδρο του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο οποίος ήρθε στην Αθήνα ως αγγελιαφόρος της σκληρής θέσης της Άνγκελα Μέρκελ για πλήρη εφαρμογή των συμφωνηθέντων και αυστηρή τήρηση του προγράμματος με την τρόικα.
Ο Αλέξης Τσίπρας εξήγησε στον απερχόμενο Ολλανδό πρόεδρο του Eurogroup ότι οι προτεραιότητες της ελληνικής κυβέρνησης έχουν αλλάξει:
- Η αντιμετώπιση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής, η διαπίστωση ότι με συνέχιση της λιτότητας η Ευρώπη δεν μπορεί να βγει από τον φαύλο κύκλο του υπερδανεισμού και ότι είναι καιρός πλέον να εξαιρεθούν οι δημόσιες επενδύσεις από τον στόχο του δημοσιονομικού ελλείμματος που προβλέπεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας είναι βασικά στοιχεία του προγράμματος που θα εφαρμόσει η νέα κυβέρνηση.
- Η Ελλάδα θα δεσμευτεί για πρωτογενώς ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, αλλά θα αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για πλεονάσματα μέχρι το 2020.
- Για να μειωθεί πραγματικά το ποσοστό του χρέους ως προς το ΑΕΠ, πρέπει να χρηματοδοτηθεί η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, να υπάρξει ένα ευρωπαϊκό new deal, συμπληρωματικό στο πακέτο Γιούνκερ.
- Για τον σκοπό αυτόν, η κυβέρνηση θέλει να συμφωνήσει με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για ένα νέο συναινετικό αναπροσανατολισμό του ΕΣΠΑ 2014-2020.
Όσον αφορά το θέμα του χρέους, ο υπουργός Οικονομικών ξεκινά από αύριο κύκλο επαφών με ομολόγους του εντός κι εκτός ευρωζώνης, ώστε να υπάρξει μια διεθνής διάσκεψη που θα καταλήξει σε μια ευρωπαϊκή λύσημε διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του, ρήτρας ανάπτυξης για το υπόλοιπο και μορατόριουμ αποπληρωμής τόκων.
Το σχέδιο αυτό «ταιριάζει απόλυτα» με την αρθογραφία και τις αναλύσεις των Αμερικανών, κυρίως, παραγόντων. Σύμφωνα, μάλιστα, με πληροφορίες, στην κατάρτισή του έχει συμβάλει ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Lyndon Johnson Graduate School of Public Affairs, στο Όστιν του Τέξας, όπου κατά καιρούς δίδασκε ο Γιάνης Βαρουφάκης…
Πιέσεις από Μέρκελ
Η χθεσινή εσπευσμένη επίσκεψη του προέδρου του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, μαζί με τον «επικεφαλής της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας», πρόεδρο του EuroWorking Group, Τόμας Βίζερ, ο οποίος είναι άνθρωπος της Γερμανίδας καγκελαρίου, είχε έναν βασικό στόχο: να προλάβει τις προγραμματικές δηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα και να διασφαλίσει ότι αυτές δεν θα περιλαμβάνουν μονομερείς πρωτοβουλίες μέχρι να συμφωνηθεί το νέο πρόγραμμα μέσα από τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης.
- «Μην ανατρέψετε τις μέχρι σήμερα συμφωνίες, μέχρι να καταλήξουμε σε μία νέα αμοιβαίως επωφελή συμφωνία», διεμήνυσε ο κ. Ντάισελμπλουμ, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι ουδείς στην Ευρώπη διαφωνεί με δράσεις και πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την πάταξη του λαθρεμπορίου στα καύσιμα και άλλες παρόμοιες εξυγιαντικές πρωτοβουλίες.
Είναι γεγονός ότι οι πρώτες ανακοινώσεις και εξαγγελίες των νέων υπουργών δημιούργησαν μεγάλη ανησυχία στις κυβερνήσεις πολλών κρατών, όχι μόνο των ευρωπαϊκών αλλά και άλλων όπως π.χ. της κινεζικής και της ρωσικής που έχουν επενδυμένα συμφέροντα στη χώρα μας. Έτσι εξηγείται η πρωτοφανής «εισβολή» του Κινέζου πρέσβη στο Μέγαρο Μαξίμου, το μεσημέρι της Τρίτης, προτού καν ανακοινωθεί η σύνθεση της νέας κυβέρνησης, που έκλεισε ραντεβού για την Πέμπτη με τη νέα ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης, έχοντας ως βασικό αντικείμενο το μέλλον της συμφωνίας της Cosco με τον ΟΛΠ. Αντίστοιχη συνάντηση με τον Αλέξη Τσίπρα ζήτησε και πήρε, προτού καν σχηματιστεί κυβέρνηση, ο Ρώσος πρέσβης.
Αναζητούνται δανεικά
Ενώ, λοιπόν, η διαπραγμάτευση με τους εταίρους έχει ξεκινήσει, στο υπουργείο Οικονομικών αντιμετωπίζουν σοβαρά διαχειριστικά προβλήματα, με αποτέλεσμα να υπάρχει –ακόμη και στους υπουργούς– αγωνία για την αντιμετώπιση των άμεσων χρηματοδοτικών αναγκών για επιδόματα, μισθούς και συντάξεις. Τα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους δεν ξεπερνούν σήμερα τα 2 δισ. ευρώ, τον Φεβρουάριο οι υποχρεώσεις του Δημοσίου φθάνουν στα 4,36 δισ. ευρώ, ενώ τον Μάρτιο στα 7,27 δισ. ευρώ.
Συνολικά, η κυβέρνηση θα πρέπει να εκδώσει έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου αξίας 11,63 δισ. ευρώ στο επόμενο δίμηνο, ποσό στο οποίο οι ελληνικές τράπεζες δεν μπορούν να ανταποκριθούν, αν δεν εγκριθεί από τη Φραγκφούρτη νέα επέκταση του Έκτακτου Μηχανισμού Ρευστότητας ΕLA.
Τον Φεβρουάριο πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν έντοκα γραμμάτια 2,4 δισ. ευρώ, να αποπληρωθούν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) δάνεια και να καταβληθούν τόκοι αυτών των δανείων περίπου 1 δισ. ευρώ, καθώς και να εξοφληθούν άλλοι τόκοι περίπου 900 εκατ. ευρώ. Στις 6 Φεβρουαρίου λήγουν έντοκα γραμμάτια ύψους 1 δισ. ευρώ, ενώ τον Μάρτιο, λήγουν τρία έντοκα γραμμάτια και υπάρχουν δάνεια του ΔΝΤ ύψους 1,6 δισ. ευρώ που θα πρέπει να εξοφληθούν. Επιπλέον, το Δημόσιο θα πρέπει να καταβάλει τόκους της τάξης των 800 εκατ. ευρώ και άλλες υποχρεώσεις ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ, ενώ λήγει και ένα ομόλογο που δεν είχε ενταχθεί στο PSI (78 εκατ. ευρώ).
*Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Το Παρασκήνιο» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 31 Ιανουαρίου
