Με τη ρητή διαβεβαίωση της προέδρου της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, Λούκας Κατσέλη, ότι οι ελληνικές τράπεζες συντεταγμένα θα αποφύγουν κάθε πλειστηριασμό πρώτης κατοικίας φτωχών νοικοκυριών, ανέργων και κοινωνικά αδυνάμων, λύθηκε ο Γόρδιος Δεσμός των «σκληρών διαπραγματεύσεων» με τους «θεσμούς». Οι τράπεζες θα δεσμευτούν με επίσημη ανακοίνωση της ΕΕΤ ότι αυτοί που θα υποστούν τους πλειστηριασμούς θα είναι μόνον οι «στρατηγικοί κακοπληρωτές», ενώ για τους υπόλοιπους που θα μείνουν ακάλυπτοι να υπάρξει μια περίοδος χάριτος προτού επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση θα υπάρχουν 5.000-6.000 πλειστηριασμοί ακινήτων για τραπεζικά δάνεια κάθε χρόνο.
Την τελική έγκριση έδωσε χθες ο πρωθυπουργός, αφού συζήτησε το θέμα με την καγκελάριο, Άνγκελα Μέρκελ, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Μάλτας. Ακολούθησε η χθεσινή συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, ενώ για –ευνόητους λόγους– αναβλήθηκε η ενημέρωση του Γιώργου Κατρούγκαλου προς την Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ για το Ασφαλιστικό.
Η χθεσινοβραδινή πολύωρη συνάντηση του οικονομικού επιτελείου με τους κορυφαίους της τρόικας κατέληξε στην τελική διαμόρφωση των νομοθετικών κειμένων που θα ψηφίσει η Βουλή, των σχετικών εφαρμοστικών εγκυκλίων, αλλά και των διοικητικών αποφάσεων. Το κουαρτέτο των «θεσμών» θα παραμείνει μερικές μέρες ακόμη στην Αθήνα, μέχρι τις 20 Νοεμβρίου, με στόχο να καθοριστούν και τα επόμενα προαπαιτούμενα που θα πρέπει να κλείσουν, στις αρχές Δεκεμβρίου το αργότερο, με πρώτο και κυριότερο το Ασφαλιστικό, αλλά και τις μεγάλες ανατροπές στη φορολογία εισοδημάτων και ακινήτων.
Θύμα της επιτυχίας της η κυβέρνηση
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση έπεσε θύμα της επιτυχούς ανακεφαλαιοποίησης των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, όπως ακριβώς το περιέγραψε ο υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Τα «Βιβλία Προσφορών» των τραπεζών έχουν μείνει ανοιχτά μέχρι την ερχόμενη Τρίτη, αφού οι θεσμικοί επενδυτές κατέθεταν προτάσεις συμμετοχής στις αυξήσεις κεφαλαίου, αλλά με ρήτρα ανάκλησης ανάλογα με τις αποφάσεις του Eurogroup.
Κατά συνέπεια, αύριο, Κυριακή, θα συνεδριάσει η Ομάδα Εργασίας EuroWorkingGroup, η οποία θα ετοιμάσει τις αποφάσεις της Συνόδου των υπουργών Οικονομικών του Eurogroup, που θα εγκρίνει την αποδέσμευση της δόσης των 10 + 2 δισ. ευρώ, που κυρίως εξασφαλίζει την επιτυχή ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Οι θεσμικοί επενδυτές απειλούσαν με απόσυρση των προσφορών τους για συμμετοχή στις αυξήσεις κεφαλαίου των τραπεζών, αν δεν υπήρχε προηγουμένως αποδέσμευση των 10 δισ. ευρώ με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας ESM. Η κυβέρνηση υποχώρησε σε όλα τα «καυτά» ζητήματα, προκειμένου να ολοκληρώσει με επιτυχία την πρώτη αξιολόγηση για να προχωρήσει στη δεύτερη και να οδηγηθεί σε μια συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους.
Οι νέοι φόροι
Το δυσκολότερο πραγματικό πρόβλημα της διαπραγμάτευσης με το κουαρτέτο των «θεσμών» αφορούσε τα επιπλέον φοροεισπρακτικά μέτρα που πρέπει να πάρει η κυβέρνηση για να κλείσει τον προϋπολογισμό του 2015 με ελάχιστο πρωτογενές έλλειμμα -0,25%. Τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποίησε χθες το υπουργείο Οικονομικών μεγαλώνουν ακόμη περισσότερο τη «μαύρη τρύπα» του κρατικού προϋπολογισμού, στα -2,1 δισ. ευρώ, το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2015.
Αυτό συμβαίνει γιατί, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει κηρύξει άτυπη στάση πληρωμών, δεν εκταμιεύει παρά τις απολύτως αναγκαίες πληρωμές. Μέχρι 31 Οκτωβρίου οι κρατικές δαπάνες ήταν 4,2 δισ. ευρώ χαμηλότερες από τον στόχο.
Με αυτά τα δεδομένα (στάση πληρωμών + μαύρη τρύπα εσόδων), το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 4,5 δισ. ευρώ και ήταν 2 δισ. ευρώ υψηλότερο από τον στόχο.
Όσον αφορά τα ισοδύναμα για τη μη εφαρμογή ΦΠΑ 23% στην ιδιωτική εκπαίδευση, οι αποφάσεις έχουν ήδη οριστικοποιηθεί, αφού τη λύση δίνει η επιβολή ειδικού τέλους (0,05 ευρώ) σε όλα τα παιχνίδια του ΟΠΑΠ, παρά τις έντονες αντιδράσεις της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Πρακτόρωνκαι τις ειδικές οικονομικές αναλύσεις που αποκαλύπτουν ότι το συνολικό όφελος για τα κρατικά ταμεία θα είναι μικρότερο από το ποσό που εισπράττεται ήδη από τον κλάδο των τυχερών παιχνιδιών.
Η αλήθεια για το χρέος
Όσον αφορά την περιβόητη διαπραγμάτευση για το χρέος, τόσο ο υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, που έκανε λόγο για την ανάγκη θεσμοθέτησης «ειδικών περιόδων χάριτος 10-15 ετών», όσο και ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, αποκάλυψαν την αλήθεια: Δεν υπάρχει ουδεμία πιθανότητα «κουρέματος ελληνικού χρέους», απλώς θα υπάρξει reprofiling, ώστε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησηςγια τις χρονιές εκείνες που τα τοκοχρεολύσια είναι δυσβάσταχτα. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει επέκταση ωρίμανσης ή μικρή μείωση επιτοκίων συγκεκριμένων ομολόγων, που λήγουν στις συγκεκριμένες χρονιές. Οι πρώτες πληρωμές προς τον ESM ξεκινούν από το 2023 και η πρώτη «δύσκολη» χρονιά είναι το 2025.
* Από την εφημερίδα ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ που κυκλοφόρησε το Σάββατο 14/11/2015.
