του Δημήτρη Σταυρόπουλου
Απάτες, παιδική πορνογραφία, κλοπή προσωπικών δεδομένων, διασυρμός ατόμων, πλαστές και κακόβουλες πληροφορίες, αρπαγή χρημάτων και διαρρήξεις είναι τα σοβαρότερα εγκλήματα που αντιμετωπίζει πλέον η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.
Μοτο-Παιδιά εξαφανίστηκαν, οικογένειες διαλύθηκαν, περιουσίες έκαναν φτερά και αξιοπρεπείς μέχρι χθες άνθρωποι έφτασαν μέχρι την αυτοκτονία, επειδή γνωστοποιήθηκαν πτυχές της προσωπικής τους ζωής
Εκρηκτικές διαστάσεις έχει πάρει το διαδικτυακό και ηλεκτρονικό έγκλημα στην Ελλάδα. Η επ’ αυτοφώρω σύλληψη του 40χρονου παιδόφιλου Φίλλιπου Λεβέντου, που με ψεύτικο προφίλ στο facebook ψάρευε και κακοποιούσε νεαρά αγόρια, προκάλεσε σοκ στην ελληνική κοινωνία. Το ανθρωπόμορφο τέρας, κρυμμένο πίσω από την ανωνυμία του, σέρφαρε στο ίντερνετ και αποτελούσε δημόσιο κίνδυνο, έναν από τους πολλούς του διαδικτύου…
Η εξαφάνιση του σπουδαστή της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων Βαγγέλη Γιακουμάκη και τα όσα αποκαλύπτονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ανάγλυφα τα ένοχα μυστικά και τις παγίδες του κυβερνοχώρου…
Απάτες, κομπίνες, κλοπή προσωπικών δεδομένων, παιδική πορνογραφία, διασυρμός και εξευτελισμός ατόμων, πλαστές και κακόβουλες πληροφορίες, αρπαγή χρημάτων, κλοπές και διαρρήξεις είναι τα σοβαρότερα εγκλήματα που αντιμετωπίζει πλέον η Αστυνομία, τα οποία διαπράττονται, πλέον, μέσω των λάπτοπ ή των κινητών τηλεφώνων. Όλα αυτά τα αδικήματα –βάσει επίσημων στατιστικών στοιχείων– έχουν σημειώσει αύξηση 50%-60%.
Οι αξιωματικοί της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος συνηθίζουν να λένε ότι ένα κομπιούτερ ή ένα κινητό τηλέφωνο είναι ασφαλή μόνο όταν είναι… κλειστά. Οργανωμένες συμμορίες με τέλεια μέσα και γνώσεις λυμαίνονται το διαδίκτυο και ψάχνουν καθημερινά τα ανυποψίαστα θύματά τους από τα οποία αρπάζουν οτιδήποτε πολύτιμο: από χρήματα μέχρι την ταυτότητα και την αξιοπρέπειά τους.
Παιδιά εξαφανίστηκαν, οικογένειες διαλύθηκαν, περιουσίες έκαναν φτερά και αξιοπρεπείς μέχρι χθες άνθρωποι έφτασαν μέχρι την αυτοκτονία, επειδή γνωστοποιήθηκαν πτυχές της προσωπικής τους ζωής. Καθημερινά, το αστυνομικό δελτίο καταγράφει απίστευτες ιστορίες από χρήστες του διαδικτύου που στοχοποιήθηκαν για διάφορους λόγους. Ας δούμε μερικά παραδείγματα –από ενημερωτικό σημείωμα της Αστυνομίας– που δείχνουν και μια άλλη αρρώστια, τον εθισμό.
«Η Υπηρεσία μας ενημερώθηκε από έτερους χρήστες διαδικτύου ότι νεαρή κοπέλα αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει κόβοντας τις φλέβες της online μπροστά στην κάμερα του υπολογιστή της. Καταφέραμε μέσα σε οκτώ λεπτά να την εντοπίσουμε και να τη σώσουμε.»
«Νεαρός, ο οποίος έπαιζε για πολλές ώρες ημερησίως διαδικτυακά παιχνίδια, αφού του κλειδώθηκε ο λογαριασμός από τη διαχειρίστρια εταιρεία για παραβίαση των όρων χρήσης, απέστειλε μήνυμα ότι αν δεν του επανέφεραν την πρόσβαση, θα αυτοκτονούσε. Μόλις ενημερωθήκαμε από τους υπευθύνους της εταιρείας, σε λίγες ώρες τον εντοπίσαμε και ενημερώσαμε τους οικείους του.»
«Νεαρός από πόλη της Πελοποννήσου προσέγγιζε μέσω διαδικτύου κοπέλες και, αφού τις προκαλούσε σε cybersex, τις κατέγραφε μέσω της κάμερας του Η/Υ και, εν συνεχεία, τις απειλούσε ότι, αν δεν συνευρίσκονταν ερωτικά μαζί του από κοντά, θα τις διαπόμπευε, δημοσιεύοντας τα βίντεο στο διαδίκτυο. Συνελήφθη εντός λίγων ωρών.»
«Σε ιδιωτικό εκπαιδευτήριο της Αθήνας, μαθητής ο οποίος ήταν δεύτερος στην τάξη του δημιούργησε ψεύτικο βίντεο, όπου δήθεν απεικονιζόταν η πρώτη μαθήτρια και το άφησε να διαρρεύσει στο σχολείο, με αποτέλεσμα η κοπέλα να υποστεί διαδικτυακή παρενόχληση (cyberbullying) από τους συμμαθητές της και να αναγκαστεί προσωρινά να σταματήσει τη φοίτηση.»
«Στην Αθήνα 14χρονος γνώρισε μέσω διαδικτύου 15χρονη και, αφού συναντήθηκαν και ήρθαν σε ερωτική επαφή, τη βιντεοσκόπησε εν αγνοία της και, εν συνεχεία, την εκβίαζε ότι θα δημοσιοποιήσει τις ερωτικές τους σκηνές, αν δεν συνέχιζαν να συνευρίσκονται.»
Υπάρχει τρόπος να προστατευτούμε από τους κάθε είδους κακοποιούς, τόσο εμείς όσο και τα παιδιά μας; Οι ειδικοί λένε ότι μπορούμε, αρκεί να εφαρμόσουμε απλούς κανόνες αυτοπροστασίας.
ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ
- Κρατήστε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή σε χώρους όπως το σαλόνι και όχι σε υπνοδωμάτια. Ασχοληθείτε με τον τρόπο με τον οποίο δουλεύει το διαδίκτυο και αφιερώστε χρόνο να περιηγηθείτε μαζί με τα παιδιά σας στον κυβερνοχώρο και μάθετε από αυτά.
- Σιγουρευτείτε ότι τα παιδιά σας είναι ενήμερα ότι πρέπει να ανησυχούν για αγνώστους που συναντούν μέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Όπως ακριβώς είμαστε ανήσυχοι, όταν άγνωστοι χτυπάνε την πόρτα του σπιτιού μας, έτσι δεν πρέπει τα παιδιά να δίνουν προσωπικές πληροφορίες για τον εαυτό τους.
- Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν τα παιδιά χρησιμοποιούν τα chatrooms (δωμάτια συνομιλίας) χωρίς την επίβλεψή σας. Μην αφήσετε τα παιδιά σας να συναντήσουν κάποιον που γνώρισαν μέσω του διαδικτύου χωρίς να είστε και εσείς μαζί.
- Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να προτιμούν τις ιστοσελίδες που εσείς θέλετε και όχι αυτές που θεωρείτε ανάρμοστες.
- Εγκαταστήσετε στον υπολογιστή σας κάποιο λογισμικό φίλτρο που απαγορεύει την προσπέλαση σε συγκεκριμένες σελίδες του διαδικτύου.
- Συζητήστε με τα παιδιά σας για την ασφάλεια του διαδικτύου. Συζητώντας τους μελλοντικούς κινδύνους μέσω του διαδικτύου με τα παιδιά χρειάζεται να δείξετε ευαισθησία και έγνοια, έτσι ώστε να κατανοήσουν και τα ίδια τους κινδύνους.
- Γνωρίστε ποιους πρέπει να ενημερώσετε και εν ανάγκη να καταγγείλετε σε περίπτωση που συναντήσετε βλαβερό και παράνομο περιεχόμενο στο διαδίκτυο.
Στην Ελλάδα, αλλά και παγκοσμίως, η παιδική πορνογραφία χαρακτηρίζεται σύγχρονη μάστιγα. Τα κρούσματα παρουσιάζουν αύξηση σε ποσοστό 24% και θύματα είναι παιδιά από τη νηπιακή κιόλας ηλικία. Οι φωτογραφίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο είναι πραγματική φρίκη…
Η δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Αστυνομίας, με τα σύγχρονα μέσα που διαθέτει, έχει να επιδείξει πολλές επιτυχίες και κυριολεκτικά έχει σώσει ανηλίκους την τελευταία στιγμή από τα χέρια παιδόφιλων.
ΑΡΠΑΓΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
- Μην παρέχετε ποτέ προσωπικές πληροφορίες, όπως επώνυμο, πληροφορίες επικοινωνίας, διεύθυνση κατοικίας, αριθμούς τηλεφώνων, όνομα σχολείου, ηλεκτρονική διεύθυνση, επώνυμο φίλων ή συγγενών, όνομα άμεσης επικοινωνίας, ηλικία ή ημερομηνία γέννησης.
- Μη δημοσιεύετε ποτέ προκλητικές φωτογραφίες του εαυτού σας ή κάποιων άλλων και βεβαιωθείτε πως όποια φωτογραφία δημοσιεύετε δεν αποκαλύπτει κάποιες προσωπικές πληροφορίες. Ο εγκληματίας κλέβει τα προσωπικά σας στοιχεία, αναλαμβάνει την ταυτότητά σας και μπορεί:
να κάνει αίτηση και να εκδώσει πιστωτικές κάρτες στο όνομά σας,
να αδειάσει τον τραπεζικό σας λογαριασμό και να χρησιμοποιήσει τις
πιστωτικές σας κάρτες στο μέγιστο όριο,
να μεταφέρει χρήματα από τον λογαριασμό όψεως στον λογαριασμό
ταμιευτηρίου και να χρησιμοποιήσει αντίγραφο της κάρτας αναλήψεων για
να βγάλει χρήματα από τον λογαριασμό σας σε μηχανήματα ATM σε όλο τον
κόσμο.
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΙ «ΦΙΛΟΙ»
Οι γνωριμίες μέσω των του ίντερνετ είναι παγκόσμιο φαινόμενο. Στην εποχή της ταχύτητας και της μοναξιάς, εκατομμύρια άνθρωποι αναζητούν συντροφιά με αυτόν τον τρόπο που κάθε άλλο παρά ασφαλής είναι. Πολλές από τις γνωριμίες αυτές κατέληξαν σε τραγωδία. Άλλοι καταστράφηκαν, άλλοι εξαφανίστηκαν για πάντα και άλλοι βρέθηκαν νεκροί. Στα social media δεν σερφάρουν μόνο άγγελοι.
Χρειάζεται μεγάλη προσοχή…
- Σκεπτόμαστε πριν επισκεφθούμε κάθε link. Πολλά από τα links που συναντούμε κατά την περιήγησή μας στα social media δεν είναι αυτό που φαίνονται με την πρώτη ματιά, καθώς ενδέχεται να κρύβουν απάτες, ψεύτικες ειδήσεις ή ακατάλληλο περιεχόμενο. Γι’ αυτόν τον λόγο, χρησιμοποιούμε τις μηχανές αναζήτησης (π.χ. της Google), προκειμένου να ελέγξουμε την ακεραιότητα του συνδέσμου, πριν τον πατήσουμε.2.Δεν αποκαλύπτουμε προσωπικά μας στοιχεία. Παρά τις ρυθμίσεις ελέγχου απορρήτου, ο έλεγχος του τι συμβαίνει στις ανακοινώσεις μας είναι σχεδόν αδύνατος, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή να τις δουν άνθρωποι που δεν θέλουμε. Γι’ αυτό ο έλεγχος των ρυθμίσεων απορρήτου στους λογαριασμούς που διαθέτουμε στα social media θα πρέπει να γίνεται τακτικά, καθώς οι πολιτικές και οι ρυθμίσεις αυτών ενδέχεται να αλλάξουν.
- Αποδεχόμαστε με προσοχή τα αιτήματα φιλίας «friend requests». Με το να αποδεχόμαστε «φίλους» που δεν γνωρίζουμε θέτουμε σε κίνδυνο τη φήμη μας. Ωστόσο, με προσεκτικό έλεγχο των ρυθμίσεων που αφορούν τους «φίλους των φίλων μας» μπορούμε να προφυλαχθούμε περαιτέρω.
Στην Ελλάδα, 1.104 άνθρωποι αποπειράθηκαν να αυτοκτονήσουν μέσω διαδικτύου. Θύματα όλοι τους των επιλογών τους, των ύποπτων «φίλων» και της άγνοιάς τους. Οι 195 από αυτούς νοσηλεύονται ακόμα σε μονάδες εντατικής θεραπείας, επειδή δεν έχουν διαφύγει τελείως τον κίνδυνο. Οι πιο πολλοί είναι παιδιά που έπεσαν στα δίχτυα επιτήδειων, οι οποίοι σημάδεψαν τις ψυχές και τα κορμιά τους…
ΚΙΝΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ: ΤΙΠΟΤΑ ΚΡΥΦΟ
Το κινητό τηλέφωνο θεωρείται από τους εξειδικευμένους αστυνομικούς πολύ πιο επικίνδυνο από το διαδίκτυο. Οι ιστορίες απάτης μέσω της κινητής τηλεφωνίας είναι απίστευτες.
Με μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο ή ακόμα και με μια επίσκεψη σε ένα κατάστημα (όχι, φυσικά, σε επίσημο κατάστημα εταιρείας κινητής τηλεφωνίας) ή τεχνικό μπορεί ο καθένας, απλά και γρήγορα, να προμηθευτεί το απαραίτητο λογισμικό για να παρακολουθήσει όποιο τηλέφωνο επιθυμεί. Στην αγορά κυκλοφορούν δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες, εφαρμογές, που παρέχουν τη δυνατότητα στον αγοραστή τους να μάθει όλα όσα επιθυμεί από το κινητό του θύματός του. Πιο συγκεκριμένα, τα λογισμικά που διατίθενται γι’ αυτούς τους σκοπούς παρέχουν τις δυνατότητες παρακολούθησης γραπτών μηνυμάτων, συνομιλιών, πρόσβασης στον τηλεφωνικό κατάλογο ή ακόμα και στις φωτογραφίες και στο περιεχόμενο του κινητού τηλεφώνου του υποψήφιου θύματος. Τις περισσότερες φορές, απαιτείται απλώς η πρόσβαση στο κινητό τηλέφωνο του στόχου για μερικά δευτερόλεπτα μέχρι να εγκατασταθεί η εφαρμογή παρακολούθησης. Εάν κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, τότε υπάρχει η λύση της αποστολής της με διάφορους άλλους τρόπους όπως e-mail, mms, bluetooth. Οι επιλογές, όμως, δεν σταματούν εδώ. Για τους χρήστες, που θέλουν να παρακολουθούν σε μόνιμη βάση τα θύματά τους, υπάρχουν και έτοιμες συσκευές-κοριοί, οι οποίες πωλούνται στην αγορά και, κυρίως, στο διαδίκτυο ακόμα και σε τεράστια διαδικτυακά πολυκαταστήματα. Την επιλογή αυτή φαίνεται να προτιμούν κυρίως άνδρες που θέλουν να παρακολουθήσουν τις συζύγους τους. Έτσι, προμηθεύονται τη συσκευή, το κόστος της οποίας μπορεί να είναι από διπλάσιο έως και τετραπλάσιο της πραγματικής της αξίας (της αξίας, δηλαδή, χωρίς την εφαρμογή παρακολούθησης) και, στη συνέχεια, την προσφέρουν στη σύζυγο ή στην κοπέλα τους σε μορφή δώρου.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;
- Να έχετε τη συσκευή πάντοτε μαζί σας και να μην επιτρέπετε σε κανέναν να τη χρησιμοποιήσει. Οποιοσδήποτε έρθει σε επαφή με το κινητό σας, έστω και για λίγα δευτερόλεπτα, μπορεί να εγκαταστήσει πρόγραμμα παρακολούθησης (spyware).
- Ορίστε κωδικό πρόσβασης (password) στο τηλέφωνό σας για να το ασφαλίσετε από μη εξουσιοδοτημένη χρήση.
- Μην επιτρέπετε πρόσβαση σε άγνωστες συνδέσεις bluetooth.
- Μην κατεβάζετε αρχεία από το διαδίκτυο στο τηλέφωνό σας.
- Απενεργοποιήστε ή περιορίστε την πρόσβαση στο ίντερνετ από το κινητό σας.
