Του Xρήστου Ν. Κώνστα
Η τετράμηνη παράταση του υφιστάμενου προγράμματος (μνημονίου) με παράλληλη χρηματοδότηση ύψους 15 δισ. ευρώ από τα κεφάλαια του ΤΧΣ που βρίσκονται στο Λουξεμβούργο και την επιστροφή κερδών από τα ελληνικά ομόλογα είναι, κατά τα φαινόμενα, η τελευταία συμβιβαστική πρόταση που κατέθεσε στον Έλληνα πρωθυπουργό ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
Σε εκκρεμότητα παραμένουν η ολοκλήρωση της 5ης αξιολόγησης και η εφαρμογή των μέτρων άμεσης απόδοσης και εφαρμογής που θα ισοσκελίσουν τον προϋπολογισμό του 2015. Είχε απόλυτο δίκιο ο υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης, όταν είπε στους συναδέλφους του στο Eurogroup ότι «θα ήταν μείζον σφάλμα να αφήσουμε μια τέτοια ελάχιστη διαφορά (0,5% του ΑΕΠ) να προκαλέσει τεράστια ζημιά στην ακεραιότητα της ευρωζώνης. Έχουμε επιτύχει σύγκλιση σε μια ευρεία σειρά θεμάτων».
Η απάντηση, ωστόσο, της γενικής διευθύντριας του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, υπήρξε αποκαλυπτική και αποστομωτική: «Αυτήν τη στιγμή μας λείπει ο διάλογος. Είναι βασικό να τον αποκαταστήσουμε με ενήλικες στο δωμάτιο».
Στη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου, την πρώτη σύνοδο κορυφής της ΟΝΕ που πραγματοποιείται από το 2012, τη Δευτέρα το βράδυ, αφού θα έχει προηγηθεί μια νέα συνάντηση υπουργών Οικονομικών Eurogroup, ο Έλληνας πρωθυπουργός, αντιμέτωπος με τους 18 ομολόγους του, δεν πρόκειται να συζητήσει για μέτρα, φορολογικού ή διοικητικού χαρακτήρα, με ποσοστά και δεκαδικά ψηφία.
Τι θα πει ο Τσίπρας
Ο Αλέξης Τσίπρας θα προσπαθήσει να πείσει τους συναδέλφους του ότι η κυβέρνησή του είναι ικανή και διαθέτει το απαραίτητο στελεχιακό δυναμικό για να φέρει σε πέρας το μεγάλο μεταρρυθμιστικό έργο που θα οδηγήσει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και, ταυτόχρονα, θα της δώσει την ευκαιρία να χρηματοδοτείται από τις αγορές – έστω και με προσωρινή προστασία μέσω της Ειδικής Προληπτικής Γραμμής Πίστωσης.
Είναι προφανές ότι η μη ολοκλήρωση της συμφωνίας δεν οφείλεται στον Έλληνα πρωθυπουργό, αλλά στην απροθυμία των Ευρωπαίων ηγετών να υπογράψουν ακόμα ένα χαρτί με μια ελληνική κυβέρνηση που δεν έχει τη διάθεση, την ικανότητα, αλλά και τη δυνατότητα να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις της. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν από την Ελλάδα εχέγγυα αξιοπιστίας στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων και όχι επιπλέον μέτρα αμφιβόλου αποδοτικότητας.
Το συμπέρασμα, μετά τις διαβουλεύσεις των τελευταίων εβδομάδων και το φιάσκο του Εurogroup της περασμένης Πέμπτης, είναι ότι η συζήτηση για την Ελλάδα, μετά από πέντε μήνες εντατικών διαβουλεύσεων και οδυνηρών οικονομικών συνεπειών, έχει επιστρέψει στο ίδιο ακριβώς σημείο που την είχε αφήσει ο Αντώνης Σαμαράς: «Κάντε μεταρρυθμίσεις για να πάρετε χρηματοδότηση. Μην καθυστερείτε, μην αναβάλλετε και μη χάνετε τον χρόνο σας με φθηνές δικαιολογίες».
Για να θεωρηθεί επιτυχής η «πολιτική διαπραγμάτευση σε κορυφαίο επίπεδο», που επεδίωκε ανέκαθεν ο Αλέξης Τσίπρας, θα πρέπει να καταλήξει σε μία συμφωνία η οποία:
- Θα διασφαλίζει την ομαλή χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας.
- Θα περιλαμβάνει διευθέτηση του χρέους.
- Θα προστατεύει τις αδύναμες οικονομικά κοινωνικές ομάδες από νέα επώδυνα φοροεισπρακτικά μέτρα.
- Δεν θα επιβάλλει μειώσεις σε συντάξεις, μισθούς και επιδόματα.
- Θα περιλαμβάνει ειδικό αναπτυξιακό πακέτο με χρηματοδότηση έργων υποδομής, προγραμμάτων απασχόλησης και ανακούφισης ευπαθών κοινωνικών ομάδων.
Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης, κατέθεσε στο Eurogroup της Πέμπτης ακόμα ένα πακέτο προτάσεων που περιλαμβάνουν μέτρα όπως:
- Ιδιαίτερα φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων
- Ανεξάρτητη Αρχή φόρων και τελών
- Ανεξάρτητο Δημοσιονομικό Συμβούλιο που θα ελέγχει την εκτέλεση του προϋπολογισμού
- Πρόταση αντιμετώπισης των «κόκκινων» δανείων
- Απελευθέρωση επαγγελμάτων
- Φιλελευθεροποίηση του χονδρικού εμπορίου
- Κατάργηση φόρων υπέρ τρίτων
Επιπλέον, εξήγησε πως ο προτεινόμενος μηχανισμός ελέγχου εκτέλεσης του προϋπολογισμού θα συνδυάζεται με ένα αυτοματοποιημένο σύστημα το οποίο σε περίπτωση εκτροχιασμού θα προκαλεί άμεση μείωση των δαπανών του Δημοσίου. Είναι προφανές ότι ο κ. Βαρουφάκης δεν έπεισε τους ομολόγους του για τη δυνατότητα υλοποίησης του ανωτέρω σχεδίου.
Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει να χρηματοδοτεί το τραπεζικό σύστημα μέσω του Μηχανισμού Έκτακτης Ρευστότητας (ELA), με τον οποίο οι ελληνικές τράπεζες έχουν εισπράξει περισσότερα από 120 δισ. ευρώ, ενώ οι καταθέσεις τους είναι λιγότερες από 130 δισ. και τα «κόκκινα» δάνεια ξεπερνούν τα 100 δισ. ευρώ. Εν τω μεταξύ, συνάντηση στην Τράπεζα της Ελλάδος είχαν ο διοικητής, Γιάννης Στουρνάρας, και ο συντονιστής της Ομάδας Διαπραγμάτευσης και αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος. Στη συνάντηση, που έγινε σε πολύ καλό κλίμα, διαπιστώθηκαν συγκλίσεις στα θέματα που συζητήθηκαν, τα οποία ήταν η πορεία των διαπραγματεύσεων της ελληνικής κυβέρνησης και των δανειστών, καθώς και η κατάσταση του τραπεζικού συστήματος.
Την κρισιμότητα των στιγμών για την Ελλάδα ανέδειξαν δύο πολιτικές πρωτοβουλίες: Η παρέμβαση του προέδρου της Κύπρου, Νίκου Αναστασιάδη, ο οποίος ανέλαβε ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στην Ελλάδα και στους «δύσπιστους» εταίρους της, και η νέα παρέμβαση και από τον Λευκό Οίκο, το βράδυ της Πέμπτης, για το θέμα της Ελλάδας, ο οποίος κάνει έκκληση για συνεργασία: «Ενθαρρύνουμε όλες τις πλευρές να συνεχίσουν να εργάζονται με στόχο την επίλυση (του ελληνικού ζητήματος) και να το κάνουν αυτό όσο το δυνατόν ταχύτερα».
