Πέντε μήνες πέρασαν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, που ανέδειξαν γα δεύτερη φορά και σε μικρό χρονικό διάστημα κυβέρνηση τον ΣΥΡΙΖΑ, και βρισκόμαστε στο σημείο να συζητάμε για πιθανότητα προσφυγής πάλι στις κάλπες και σενάρια για «ηρωική έξοδο».
Επτά μήνες από την υπογραφή του νέου μνημονίου και η περιβόητη αξιολόγηση, που θα γινόταν ακόμη και πριν από τις εορτές των Χριστουγέννων, παραπέμπεται από εβδομάδα σε εβδομάδα, με τεράστιοκόστος για την οικονομία. Ενώ ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί του δηλώνουν σε όλους τους τόνους ότι επείγονται, ότι καήκαμε, όπωςχαρακτηριστικά είπε ο επί των Οικονομικών υπουργός, αν χάσουμε το τρένο του χρόνου, η κατάσταση αντί να βελτιώνεται οδηγείται από το ένα αδιέξοδο στο άλλο.Και τα ερωτήματα που πλανώνται βασανιστικά: Θα αντέξει η κυβέρνηση Τσίπρα; Θα ξαναπάμε σε εκλογές, όπωςδεν απέκλεισε οσυνεταίρος στη διακυβέρνηση, αλλά και υπουργοί, ή θα σχηματιστεί οικουμενική;
Βέβαια,σε μια ευνομούμενηχώρα κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ούτε που θα συζητούσανπροσφυγή στις κάλπες, την…επομένη,μάλιστα, των εκλογών, όπωςσυμβαίνει συνήθως σε εμάς. Πολύ περισσότερο, σεμια χώρα που βρίσκεται στα πρόθυρα τις οικονομικής κατάρρευσης και έχουν προηγηθεί τρεις εκλογικές αναμετρήσεις σε διάστημα ενός έτους. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που πριν από μήνες υπέγραψε, μετά από διαπραγματεύσεις, συμφωνία με τους δανειστές, την οποία όμως τώρα…επαναδιαπραγματεύεται. Το είπε ο πρωθυπουργός, το υποστηρίζουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης: Το μόνο που δεν χρειάζεται η χώρα τώρα είναι νέες εκλογές. Θα καταφέρει,όμως, να αντισταθεί στον πειρασμό της προσφυγής στη λαϊκή ετυμηγορία ο κ.Τσίπρας; Οι προκλήσεις μεγάλες, εάν θελήσει να καταφύγει σε «ηρωική έξοδο», όπως του προτείνουν, μάλιστα, και δικοί του: Η εφαρμογή μιας επώδυνης συμφωνίας, η γρήγορη ολοκλήρωση της αξιολόγησης, οι απεργιακές κινητοποιήσεις, οι πιέσεις των δανειστών, το προσφυγικό, η κυβερνητική φθορά. Προς το παρόν, η κυβέρνησησε αυτήν τη λαίλαπα αντιδρά ανερμάτιστα, με σύνδρομα και με προοπτική διαφυγής από την πραγματικότητα. Με τη μισή καρδιά στο Μαξίμου και την άλλη μισή στους…απεργούς. Μευπουργούς να σχεδιάζουν μέτρα που προκαλούν διαδηλώσεις και, ταυτόχρονα, να επαινούν τους διαδηλωτές, διότι έτσι δήθεν ασκούν πίεση στους δανειστές!Με συμπεριφορέςπολιτικής και διπλωματικής ήττας, απομόνωσης και συρρίκνωσης. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ παλινωδεί και φθείρεται. Αρνείται να αποφασίσει τι θέλει, με το βλέμμα στις κοινωνικές αντιδράσεις και στις εσωκομματικές της ισορροπίες. Καθυστερεί τη διαπραγμάτευση όχι μόνο λόγω κακής προετοιμασίας, αλλά διότι θέλει να πείσει την κοινή γνώμη ότι μάχεται. Ξεχνά το κόστος της καθυστέρησης επί Βαρουφάκη.
Από την άλλη και όσον αφορά τις τελευταίες εξελίξειςστο προσφυγικό,πλανάται πλάνηνοικτράν αν πιστεύει ότι όσα επισυμβαίνουν στο Αιγαίοείναι άνευ σημασίας για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Είναι λάθος να επιχειρεί συστηματικά να αλλοιώσει την πραγματική εικόνα της σημασίας των αποφάσεων που έχουν ληφθεί για τον έλεγχο, από δυνάμεις του ΝΑΤΟ, της ροής των μεταναστών, προερχομένων από την Τουρκία. Μπορεί το προσφυγικό να μονοπωλεί σχεδόν το ενδιαφέρον της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.Μπορεί να είναι το πρώτο ζήτημα για τις πολιτικές εξελίξεις μέσα στη Γερμανία και όχι μόνο. Μπορεί να λαμβάνονται πρωτοφανείς αποφάσεις από σειρά χωρών (από τη Δανία, π.χ.,η οποία δημεύει τα τιμαλφή των προσφύγων με τρόπο που προσβάλλει κάθε έννοια πολιτισμού και ανθρωπισμού, μέχρι την Αυστρία, που προσπαθεί να στείλει στρατό στα… ελληνικά σύνορα, και χώρες του άλλοτε ανατολικού μπλοκ να ζητούν κλείσιμο των συνόρων). Όμως, ο…χαβάς της Τουρκίας στο Αιγαίο δεν μπορεί να παραμένει στο απυρόβλητο. Η Άγκυρα όχι μόνο συνεχίζει τις προκλήσεις, αλλά, εκμεταλλευόμενη τις νέες συγκυρίες, επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα. Έτσι ενθαρρύνει, αν όχιοργανώνει, τη ροή μετάβασης προσφύγων με βάρκες από τα παράλιά της στα ελληνικά νησιά του ανατολικού Αιγαίου και η πολεμική αεροπορία τηςσυνεχίζει και επαυξάνει τις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου. Και το σπουδαιότερο: Δεν επέτρεψε να προσγειωθεί στη Ρόδο για ανεφοδιασμό το αεροσκάφος (τύπου Εμπραέρ) που μετέφερε τον Έλληνα πρωθυπουργό στο Ιράν, με το αιτιολογικό ότι αυτό ήταν στρατιωτικό και τα Δωδεκάνησααποστρατικοποιημένη ζώνη, την ώρα που τα τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη πετούσαν πάνω από το«αποστρατικοποιημένο» Καστελόριζο, παραβιάζοντας προκλητικά τον ελληνικό εναέριο χώρο.Και δεν βρέθηκε κανείς από το υπουργείο Εξωτερικών, από το υπουργείο Άμυνας ή από το Μέγαρο Μαξίμου να πει στον πρωθυπουργό ότι, έτσι όπως ήρθαν τα πράγματα, έπρεπε το πρωθυπουργικό αεροσκάφος αναγκαστικά να προσγειωθεί για ανεφοδιασμό στη Ρόδο (και όχι στο Κάιρο, όπως και έγινε) και από εκεί να συνεχίσει το ταξίδι προς Ιράν, για να περάσει ένα σαφές μήνυμα στους Τούρκους. Βεβαίως, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει κανέναν λόγο να προκαλεί την Άγκυρα.Όμως, δεν είναι δυνατόν να σκύβει το κεφάλι και να ενθαρρύνει τις προκλητικές διεκδικήσεις της ή να πατάει ανυποψίαστη τις «μπανανόφλουδες» των Τούρκων στρατηγών.
Πάντως, κάτω από αυτές τις συνθήκες και μέσα σε αυτό το περιβάλλον πολιτικής και διπλωματικής απομόνωσης, περιθώρια για προσφυγή σε πρόωρες εκλογές και συζητήσεις για «ηρωική έξοδο»δεν υπάρχουν. Η κυβέρνηση ας αφήσει τους μικροκομματικούς «επικοινωνισμούς», με δηλώσεις του τύπου «η αυτονομία των μέσων ενημέρωσης είναι κίνδυνος για τη δημοκρατία», και αςαρχίσει να παράγει ρεαλιστική πολιτική, να δίνει λύσεις –που ασφαλώς θα είναι επώδυνες– με προοπτική.Αν δεν μπορεί μόνητης,ας καταφύγει σε υπερκομματική συνεννόηση. Είναι η ύστατη ελπίδα.
Του Φώτη Σιούμπουρα
