«Το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα που επικύρωσε η Eurostat σημαίνει ότι η Ελλάδα έχει λεφτά για να ανταποκριθεί στις ανάγκες του κράτους, μέχρι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση. Επομένως, οι διαβουλεύσεις με τους “θεσμούς” μπορούν να συνεχιστούν και κατά τη διάρκεια του Μαΐου…».
Το σαφέστατο απειλητικό μήνυμα μετέφεραν στον Έλληνα υπουργό Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτο, οι συνάδελφοί του στη συνεδρίαση του Eurogroup στο Άμστερνταμ.
Το σχέδιο συντονισμένων πιέσεων προς την Ελλάδα,από τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών, Β. Σόιμπλε, και τον διευθυντή Ευρώπης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Π. Τόμσεν, υλοποιείται, παρά τις αισιόδοξες προβλέψεις των κυβερνητικών στελεχών για τη σύντομη ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με τους «θεσμούς».
Η πρώτη αξιολόγηση
Η Ελλάδα θα εισπράξει τα χρήματα από την πρώτη αξιολόγηση μέσα στο καλοκαίρι, μόνον αφού ολοκληρώσει τη συμφωνία με τους «θεσμούς», ψηφίσει το πολυνομοσχέδιο στη Βουλή και αποσπάσει τη θετική γνώμη του ΔΝΤ, υπογράφοντας νέο μνημόνιο (MEFP) για τη συμμετοχή του στο ελληνικό πρόγραμμα. Τα 5,5 δισ. ευρώ της δόσης μετά την ολοκλήρωσης της πρώτης αξιολόγησης του μνημονίου ΙΙΙ θα φτάσουν στους λογαριασμούς της Τράπεζας της Ελλάδος, λίγες μόνο μέρες πριν από την προθεσμία αποπληρωμής των ομολόγων του Ιουλίου, αφού στο μεταξύ θα έχουν αδειάσει –για μία ακόμη φορά– τα κρατικά ταμεία.
Το κράτος δεν εισπράττει ούτε τους φόρους, αφού καθυστερεί η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2015, ενώ καθημερινά αυξάνονται ιλιγγιωδώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα δημόσια ταμεία (87 δισ. ευρώ στην Εφορία + 15,8 δισ. προς τα ασφαλιστικά ταμεία) επιπλέον των «κόκκινων» δανείων, ύψους 106 δισ. ευρώ προς τις τράπεζες.
Ο επικεφαλής του EuroWorkingGroup, της ομάδας των τεχνοκρατών που ετοιμάζει την ημερήσια διάταξη των συναντήσεων των υπουργών Οικονομικών οι οποίοι παίρνουν «πολιτικές αποφάσεις» για λογαριασμό των κρατών-μελών, ανεξάρτητα από τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών, αποκάλυψε το μέγεθος της απόστασης της Ελλάδας από την ολοκλήρωση της α΄ αξιολόγησης. Ο Τόμας Βίζερ ξεκαθάρισε ότι για να γίνει εκταμίευση της δόσης, πρέπει προηγουμένως να υπάρξει απόλυτη συμφωνία των «θεσμών» για το πακέτο των νέων μέτρων, να νομοθετηθούν τα εφεδρικά μέτρα, ό,τι άλλο υπάρχει στην αξιολόγηση, αλλά και να ολοκληρωθεί η συζήτηση για το χρέος, για να ικανοποιηθεί το ΔΝΤ. Προφανώς, η απόφαση για τη νέα αναδιάταξη του χρέους (reprofiling) θα πρέπει να πάρει και το «πράσινο φως» από τα ευρωπαϊκά Κοινοβούλια.
Το σκηνικό επαναλαμβάνεται
Όλα τα ανωτέρω οδηγούν σ’ ένα σκηνικό παρόμοιο μ’ εκείνο του περασμένου καλοκαιριού. Οι διαβουλεύσεις οδηγούνται σε αδιέξοδο και την τελευταία στιγμή, ο πρόεδρος της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, ο Ζαν ΚλοντΓιούνκερ, θα αναλάβει νέα πρωτοβουλία σύνθεσης των απόψεων, καταθέτοντας ένα νέο πακέτο μέτρων με την επισήμανση «take it or leave it». Όπως και πέρυσι το καλοκαίρι έτσι και φέτος, το πακέτο Γιούνκερ θα είναι βαρύτερο, με μέτρα άμεσης απόδοσης που θα στηρίζονται περισσότερο στην περικοπή δημοσίων δαπανών και λιγότερο στην αύξηση των φόρων. Ο εκβιασμός θα είναι προφανής, δεδομένου ότι η νέα πρόταση «ή το παίρνεις ή τελειώσαμε» θα κατατεθεί μετά τα μέσα Μαΐου, κοντά στις κρίσιμες ημερομηνίες για την Ελλάδα, ενόψει αποπληρωμής δανείων, και λίγες μόνον εβδομάδες πριν από το κρίσιμο βρετανικό δημοψήφισμα.
Τεχνητό αδιέξοδο
Το τεχνητό αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις αποτελούσε ανέκαθεν μέρος του σχεδίου Σόιμπλε –Τόμσεν, αφού και οι δύο θέλουν να αξιοποιήσουν την αποδοχή και τη δυναμική της αριστερής κυβέρνησης Τσίπρα, προκειμένου να νομοθετηθούν από τη Βουλή δύσκολα μέτρα, όπως η απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων, χαλάρωση των εργασιακών σχέσεων, οι περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις και η δραστική μείωση του μισθολογικού κόστους στο Δημόσιο.
Οι αλλαγές στο εργασιακό έχουν ιδιαίτερη σημασία για το ΔΝΤ, καθώς χθες συνεδρίασε για πρώτη φορά η περιβόητη Επιτροπή Τεχνοκρατών, υπό τον Ολλανδό πρόεδρο, η οποία θα αναζητήσει τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές και τα συγκριτικά μεγέθη για την αλλαγή των εργασιακών σχέσεων στην Ελλάδα. Ο Πολ Τόμσεν θέλει να προκαταλάβει τις εργασίες και τα πορίσματα της Επιτροπής Σοφών, με το επιχείρημα ότι η Ελλάδα χρειάζεται δραστικές αλλαγές για να προσελκύσει διεθνή επενδυτικά κεφάλαια.
Το νομοσχέδιο για το Ασφαλιστικό που έδωσε στη δημοσιότητα ο υπουργός Κατρούγκαλος κρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο ως αντισυνταγματικό. Στις 39 σελίδες της γνωμοδότησης του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναφέρεται ότι το νομοσχέδιο κατατέθηκε χωρίς αναλογιστική μελέτη, ενώ κρίνεται αντισυνταγματική η ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων…
Η κυβέρνηση προσπαθεί να αξιοποιήσει το θετικό μήνυμα που έστειλε η Ευρωπαϊκή Στατιστική Αρχή Eurostat,επικυρώνοντας χωρίς αστερίσκους και επιφυλάξεις τα μεγέθη της ελληνικής οικονομίας και την επίτευξη σημαντικού πρωτογενούς πλεονάσματος, κόντρα στις προβλέψεις των τεχνοκρατών του ΔΝΤ.
Το πρωτογενές πλεόνασμα
Από την άλλη όμως πλευρά, το πρωτογενές αυτό πλεόνασμα δεν είναι διατηρήσιμο. Στηρίζεται στο πρωτοφανές και μη επαναλήψιμο υψηλό μέρισμα που απέδωσε στο Δημόσιο η Τράπεζα της Ελλάδος, λόγω των capital controls και του διογκωμένου ELA του 2015, αλλά και σε μια περίεργη αποτύπωση εθνικολογιστικών προσαρμογών,όπως για παράδειγμα η ένταξη, στη γενική κυβέρνηση, του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων–που βελτίωσε το αποτέλεσμα κατά περίπου 380 εκατ.– και η συμπερίληψη, στη γενική κυβέρνηση, του Λειτουργού Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΛΑΓΗΕ), που οδήγησε σε αύξηση της τάξης των 190 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχες εθνικολογιστικές προσαρμογές έγιναν και στις αμυντικές δαπάνες(περίπου 150 εκατ. ευρώ) αλλά και στον Ειδικό Λογαριασμό Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (ΕΛΕΓΕΠ) – όφελος 150 εκατ. ευρώ.
Του Χρήστου Ν. Κώνστα
Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 23/4
