Επιμέλεια Γιώργος Μερκούρης
Γυρίσαμε τις γειτονιές της Αθήνας, βρήκαμε μικρά ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία και μιλήσαμε με τους εραστές του βιβλίου.
Το βιβλίο είναι ένα μέσο επικοινωνίας της τέχνης, του ήθους, του πολιτισμού και της γνώσης. Η συγγραφή δεν θα πεθάνει ποτέ, γιατί το μόνο που χρειάζεται είναι μολύβι, χαρτί και έμπνευση.
Όμως, τα τελευταία χρόνια η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει την ζήτηση του βιβλίου στην Ελλάδα. Αν και οι Έλληνες επισκέπτονται πιο σπάνια τα βιβλιοπωλεία, η ανάγνωση αποτελεί ακόμα μία από τις πιο αγαπημένες τους συνήθειες.
«Η οικονομική κρίση έχει αναστατώσει την αγορά. Η ενιαία τιμή καταργήθηκε και αυτό δημιουργήσει πάρα πολλά προβλήματα.
»Οι νέες τεχνολογίες, που μπαίνουν δυναμικά στον χώρο, έχουν αντίκτυπο στην τύχη και στην επιβίωση του έντυπου βιβλίου. Στην Ελλάδα δεν είμαστε αναγνωστικό κοινό, δεν έχουμε προτεραιότητα το βιβλίο άρα η οικονομική κρίση έχει άμεση επίπτωση» δηλώνει η Μαρία Παπαγεωργίου του βιβλιοπωλείου Επί Λέξει και συνεχίζοντας ερμηνεύει τις ανάγκες του αναγνώστη.
«Μια μερίδα κόσμου ψάχνει ένα βιβλίο για να φύγει από τα προβλήματα της καθημερινότητας, μία άλλη πάλι επιθυμεί να ενημερωθεί και να προβληματιστεί.»
Η ψηφιακή ανάπτυξη έχει σημαδέψει τον χώρο της λογοτεχνίας, όμως παρά τις δυσκολίες, η έντυπη μορφή του βιβλίου στέκεται απτόητη στο ύψος της . Άλλωστε, είναι άλλο να έχεις ένα βιβλίο στα χεριά σου και άλλο να το διαβάζεις μέσα από μια οθόνη.
«Όταν πρωτοβγήκαν τα ηλεκτρονικά βιβλία, οι εκδότες, οι βιβλιοπώλες και οι συγγραφείς τα είχαν βάψει μαύρα. Όμως, αυτό ήταν μια μόδα που οδεύει προς το τέλος της» μας διαβεβαιώνει ο Γιώργος Ξηρογιάννης του βιβλιοπωλείου Αργία και στην συνέχεια μιλάει για τον αναγνώστη που προτιμάει τα βιβλία από τα ρούχα.
«Το βιβλίο είναι ο κυριότερος τρόπος για να έρθει ο αναγνώστης κοντά στην γνώση και την τέχνη. Ο αναγνώστης πρώτα θα περικόψει όλες τις υπόλοιπες ανάγκες, όπως τα ρούχα και τελευταίο το βιβλίο. Σαφώς έχει μειωθεί η ζήτηση του βιβλίου. Εκεί που ο Έλληνας αγόραζε τρία –τέσσερα βιβλία τον μήνα, τώρα αγοράζει δύο –τρία.
»Οι αναγνώστες οι οποίοι είναι περιστασιακοί, το έχουν περιορίσει αρκετά.Οι πιο σοβαροί και πιο συχνοί αναγνώστες, είναι εκείνοι που διαβάζουν ένα βιβλίο και αυτό τους παραπέμπει κάπου αλλού. Δεν ψάχνουν να βρουν λύσεις, αλλά θέλουν να απολαύσουν αυτό που διαβάζουν και να καλύψουν γνωστές ανάγκες.»
Προβλήματα υπάρχουν και ίσως η ένδοξη εποχή του βιβλίου να ανήκει στο παρελθόν.Όμως μια έμπυρη και ψύχραιμη ματιά δείχνει πως τα μηνύματα είναι αρκετά αισιόδοξα. Παρά τις δυσχέρειες της εποχής, το αναγνωστικό κοινό παραμένει πιστό στο βιβλίο.
«Είμαι αισιόδοξος. Έχω είκοσι χρόνια βιβλιοπώλης και πάνω από τριανταπέντε – σαράντα ως αναγνώστης. Αν δούμε όλο αυτό το διάστημα ψύχραιμα παρατηρούμε ότι ο χώρος του βιβλίου εξελίσσεται και μπορούμε να πούμε ότι είμαστε σε πάρα πολύ καλό σημείο.
»Τα τελευταία τριάντα χρόνια έχουν εμφανιστεί εξαιρετικοί εκδότες – με μόρφωση και μεράκι για τη δουλειά τους – οι οποίοι προτείνουν στο αναγνωστικό κοινό κορυφαίους τίτλους. Πρόσφατες παραγωγές και στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Οπότε έχουμε μια άμεση ενημέρωση για ό,τι συμβαίνει στην λογοτεχνία και στο δοκίμιο παγκοσμίως.
»Βεβαίως, υπάρχουν αρκετά προβλήματα στον κλάδο μας, αλλά εδώ είμαστε για να τα αντιμετωπίσουμε. Ο κόσμος αγοράζει βιβλία περισσότερο από ποτέ. Το κοινό του βιβλίου δεν έχει μειωθεί σε μεγάλο βαθμό» υπογραμμίζει ο Αλκιβιάδης Τεμπονέρας του βιβλιοπωλείου Πλειάδες και συνεχίζει εξηγώντας την ιδιαίτερη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο.
«Μέσα στις σελίδες, κάποιος βρίσκει απαντήσεις που θα επεξεργαστεί– σε συνεργασία με τον συγγραφέα – τις ερωτήσεις, που έχει ο ίδιος πιο σωστά δομημένες. Όταν διαβάζουμε κατά κάποιο τρόπο επικοινωνούμε με τον συγγραφέα.
»Είναι παρηγοριά το βιβλίο, είναι παραμυθία, είναι πολλά. Σε αναγκάζει να είσαι με τον εαυτό σου, να συγκεντρώνεσαι και να μαζεύεις τις όλες τις δυνάμεις.
»Είσαι στην καλύτερη και πιο δημιουργική σου φάση έχοντας απέναντι σου ένα βιβλίο και συνδιαλέγοντας με τον συγγραφέα. Σε μία οθόνη ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο».
Τα βιβλία περιμένουν εκεί στα ράφια των βιβλιοπωλείων, περιμένουν να μας γεμίσουν με γνώσεις, να μας εμπνεύσουν και να μας ταξιδέψουν. Στον καιρό της ηθικής κρίσης που ζούμε τα έχουμε ανάγκη περισσότερο ποτέ.
Σίγουρα υπάρχουν και άλλα πολλά μικρά ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία που εμείς δεν βρήκαμε και εσείς δεν έχετε παρά να τα ψάξετε.
Φωτογραφίες από το βιβλιοπωλείο Αργία στην Καλλιθέα.
Φωτογραφίες από το βιβλιοπωλείο Επί Λέξει στην Αθήνα.
Φωτογραφίες από το βιβλιοπωλείο Πλειάδες στο Παγκράτι.
