Μετά τη στρατηγική ήττα της κυβέρνησης στον εκλογικό νόμο, ο πρωθυπουργός ανοίγει τη Δευτέρα τη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος
Και στο θέμα της συνταγματικής αναθεώρησης, όπως και στον εκλογικό νόμο, έχει επενδύσει πολλά το Μέγαρο Μαξίμου. Όμως ο πρωθυπουργός θα βρεθεί αντιμέτωπος με σφοδρές αντιδράσεις, που δεν προέρχονται μόνο από την αντιπολίτευση, αλλά και από το ίδιο του το κόμμα και εν μέρει από το εσωτερικό της κυβέρνησης.
Στο πρωθυπουργικό επιτελείο, η διαχείριση της ήττας για το ότι δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ψήφους, ώστε ο νόμος να ισχύσει στις επόμενες εκλογές, περιλαμβάνει, κατά τη συνήθη πρακτική, το πέταγμα της μπάλας στην εξέδρα.
«Εμείς κάναμε το καθήκον μας, υλοποιήσαμε ένα ιστορικό αίτημα της Αριστεράς για την καθιέρωση της απλής αναλογικής», τονίζουν κυβερνητικά στελέχη. Και αφού η προσπάθεια συναίνεσης αλλά και η διάσπαση του αντιπολιτευτικού μετώπου έπεσαν στο κενό, η επιχείρηση «διάχυση ευθυνών» ακούει στο όνομα ΠΑΣΟΚ.
Το Μαξίμου κατηγορεί τη Χαριλάου Τρικούπη ότι με την ασυνεπή στάση της έχει πλέον ιστορικές ευθύνες, αφού επιλέγει να «γαντζωθεί» στο άρμα της ΝΔ.
Ο Αλέξης Τσίπρας σε ειδική εκδήλωση θα παρουσιάσει τα πεδία εκείνα πάνω στα οποία θα ανοίξει ο διάλογος για τη συνταγματική αναθεώρηση με τα κόμματα και την κοινωνία.
Μόνο συγκεκριμένα θέματα
Οι πληροφορίες αναφέρουν πως δεν θα υπάρχουν κυβερνητικές προτάσεις, παρά μόνο τα θέματα τα οποία η κυβέρνηση επιθυμεί να μπουν στη διαβούλευση.
Για παράδειγμα, θα βάλει στη δημόσια συζήτηση το θέμα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό, χωρίς όμως να καταθέσει τη δική της πρόταση. Ωστόσο, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει ήδη προϊδέασει για τη στάση του.
Άλλα πεδία τα οποία αναμένεται να βάλει στο τραπέζι του διαλόγου είναι τα εξής:
- Η κατάργηση του άρθρου περί ευθύνης υπουργών.
- Η ενίσχυση της λαϊκής έκφρασης μέσω των δημοψηφισμάτων.
- Η ενίσχυση του ρόλου του Κοινοβουλίου ως νομοθετικού και ελεγκτικού μηχανισμού της εκτελεστικής εξουσίας.
- Ανώτατο όριο κοινοβουλευτικής θητείας.
- Η αναμόρφωση της Δημόσιας Διοίκησης ώστε να λειτουργεί με διαφάνεια.
Εκτός τα ιδιωτικά πανεπιστήμια
Επίσης υπάρχουν σκέψεις να μπει σε δημόσιο διάλογο το θέμα των σχέσεων κράτους – Εκκλησίας, όχι όμως και το άρθρο 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Όμως, τις μεγάλες κυβερνητικές προσδοκίες σκιάζουν οι σφοδρές εσωκομματικές αντιδράσεις. Δεν είναι μόνο η ομάδα των «53» που στέκεται απέναντι στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση. Δεν ήταν λίγες οι γκρίνιες που άκουσαν οι αρμόδιοι υπουργοί, κ.κ. Κουρουμπλής και Μπαλάφας, στη συνεδρίαση της ΚΟ.
Η άποψη των «53», όπως εκφράστηκε σε ανυπόγραφο άρθρο στο commonality.gr (site που απηχεί τις απόψεις τους), ότι η εκλογή του ΠτΔ από τον λαό είναι λαϊκισμός, γιατί δίνει ένα ψευδές συναίσθημα ότι ψηφίζοντας κάθε τόσο έναν άνθρωπο η γνώμη του μετράει, έχει ερείσματα και σε άλλους βουλευτές.
Επιπλέον, πολλοί βάζουν θέμα ουσιαστικής κατάργησης των Οργάνων καθώς, όπως λένε, έμαθαν για παράδειγμα από τη συνέντευξη του πρωθυπουργού «ότι είναι ώριμο το θέμα της εκλογής του Προέδρου από τον λαό».
Είναι ενδεικτική των προθέσεων της εσωκομματικής αντιπολίτευσης η κατάληξη του άρθρου: «ιδιαίτερα για τον ΣΥΡΙΖΑ, που θέλει να είναι υπόδειγμα δημοκρατικής εσωκομματικής λειτουργίας, υπήρξε έστω και κατ’ ελάχιστον σχετική συζήτηση που να επιτρέπει στον πρόεδρο του κόμματος να υποστηρίζει με ζέση, αν και με σαθρά επιχειρήματα, την αλλαγή του πολιτεύματος;».
Τα σενάρια εκλογών και οι έδρες
Στην ονομαστική ψηφοφορία επί των άρθρων του σχεδίου νόμου για την αναλογική εκπροσώπηση των πολιτικών κομμάτων, οι 281 βουλευτές που συμμετείχαν ψήφισαν ως εξής:
- Άρθρο 1 (ψήφος στα 17): 180 «ναι», 81 «όχι», 20 «παρών».
- Άρθρο 2 (κατάργηση μπόνους): 179 «ναι», 83 «όχι», 19 «παρών».
- Άρθρο 3 (όριο 3%): 163 «ναι», 101 «όχι», 17 «παρών».
- Άρθρο 4 (καταργούμενες διατάξεις): 179 «ναι», 86 «όχι», 16 «παρών».
- Άρθρο 5 (ακροτελεύτιο άρθρο): 179 «ναι», 86 «όχι», 16 «παρών».
Πάντως, στο επίκεντρο της τριήμερης πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Ολομέλεια βρέθηκαν και τα σενάρια των πρόωρων εκλογών. Η ΝΔ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι φέρνει τον εκλογικό νόμο επειδή βλέπει τη δημοσκοπική της διολίσθηση, υποστηρίζοντας πως στις επόμενες εθνικές εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι δεύτερος.
Από την άλλη μεριά, η ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ επικεντρώθηκε κατά της ΝΔ, υποστηρίζοντας πως η αξιωματική αντιπολίτευση δεν νοιάζεται για την αναλογική εκπροσώπηση των κομμάτων, παρά μόνο για το πώς θα επιστρέψει ξανά στις καρέκλες εξουσίας.
Ωστόσο, «πίσω από τις λέξεις» και των δύο κομμάτων –κυβέρνησης και αντιπολίτευσης– κρύβεται το σενάριο των πρόωρων εκλογών, σε σχέση όμως με την πορεία της οικονομίας.
Οι μελλοντικές κομματικές συνεργασίες και τα σενάρια ακυβερνησίας επιστρατεύτηκαν από νωρίς στην «αρένα» της Ολομέλειας στο πλαίσιο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με την κυβέρνηση να ισχυρίζεται ότι με την απλή αναλογική προάγονται οι συνεργασίες των κομμάτων και την αντιπολίτευση να υποστηρίζει ότι η χώρα οδηγείται με βεβαιότητα στην ακυβερνησία.
Τα συμπεράσματα βγαίνουν βλέποντας πώς θα είχαν μοιραστεί οι 300 έδρες της ελληνικής Βουλής, τον Ιανουάριο και τον Σεπτέμβρη του 2015, αν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε καταφέρει να συγκροτήσει κυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ και θα απαιτούνταν συγκυβέρνηση τεσσάρων κομμάτων.
Ιανουάριος 2015 Σεπτέμβριος 2015
- ΣΥΡΙΖΑ 119 ΣΥΡΙΖΑ 114
- ΝΔ 91 ΝΔ 90
- ΧΑ 21 ΧΑ 22
- ΠΑΣΟΚ 15 ΠΑΣΟΚ 20
- ΚΚΕ 18 ΚΚΕ 18
- ΠΟΤΑΜΙ 20 ΠΟΤΑΜΙ 13
- ΑΝΕΛ 16 ΑΝΕΛ 12
- ΕΝ. ΚΕΝΤΡΩΩΝ 11
Της Ειρήνης Σαββοπούλου
*Ρεπορτάζ από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας το «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» που κυκλοφόρησε το Σάββατο 23 Ιουλίου 2016.
