Του Βαγγέλη Δουράκη
Το ταμείο είναι μείον και είναι χαρακτηριστικό πως η Αθήνα προσπάθησε να «βάλει χέρι» μέχρι και στους αδιάθετους πόρους του ΕΣΠΑ που προορίζονται για τις περιφέρειες, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Οι υποχρεώσεις της Ελλάδας «βουνό», τόσο προς τους πιστωτές, όσο και προς τις εσωτερικές ανάγκες. Δεδομένο είναι επίσης και το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος από τον περασμένο Σεπτέμβριο έχει εξυπηρετήσει δόσεις της τάξης των 9,5 δισ. ευρώ χωρίς να έχει λάβει ούτε ένα ευρώ από τα σχεδόν 10 δισ. ευρώ του ΔΝΤ ή τα περίπου 7 δισ. ευρώ της ευρωζώνης, έχοντας ταυτόχρονα απολέσει τη δυνατότητα επέκτασης του εσωτερικού δανεισμού μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Η πίεση αυτή, σύμφωνα με ορισμένα κυβερνητικά στελέχη, έχει ξεπεράσει τις αρχικές προβλέψεις και δεν μπορεί να διατηρηθεί για πολλές εβδομάδες ακόμα, καθώς οδηγεί αναπόφευκτα σε διακοπή παροχής βασικών υπηρεσιών στο εσωτερικό της χώρας και «κάποια στιγμή θα αγγίξει, αν δεν έχει ήδη αγγίξει και το θέμα της πληρωμής μισθών – συντάξεων».
Σε κάθε περίπτωση, η εντεινόμενη ταμειακή «ασφυξία» προκαλεί εντάσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης, αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ. Η απόφαση της κυβέρνησης να εξασφαλίσει πάση θυσία την αποπληρωμή της επόμενης δόσης του ΔΝΤ, η επιμονή του πρωθυπουργικού επιτελείου να διατηρηθεί «σαν να μην υπάρχει πρόβλημα» και η διαδικασία των διαπραγματεύσεων, παρά την εξάντληση της εσωτερικής αφαίμαξης πόρων για να εξυπηρετούνται ομαλά οι δανειακές υποχρεώσεις, έχουν συσσωρεύσει ισχυρές αντιθέσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης.
Η διαπίστωση αυτή ήταν ιδιαίτερα εμφανής στις τοποθετήσεις επιτελικών στελεχών της Αριστερής Πλατφόρμας στη διάρκεια της συνδιάσκεψης που πραγματοποιήθηκε μόλις ένα 24ωρο πριν από την επίσκεψη Γιάνη Βαρουφάκη στην Ουάσιγκτον για να «διευκρινιστούν» οι όροι της διαπραγμάτευσης με το ΔΝΤ και την Κριστίν Λαγκάρντ.
Συνομιλητές του Παναγιώτη Λαφαζάνη έλεγαν ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί η απρόσκοπτη εξυπηρέτηση του χρέους εδώ και μήνες χωρίς την παραμικρή χρηματοδότηση από τους δανειστές. «Η δυνατότητα αυτή τείνει να εξαντληθεί πλέον» και δεν μπορεί να συνεχίζεται «σαν να μη συμβαίνει τίποτα». Μάλιστα, ορισμένα στελέχη της κυβέρνησης συνέδεσαν την επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Οικονομικών στην Ουάσινγκτον με το γεγονός ότι ο επικεφαλής του κλιμακίου του ΔΝΤ για την Ελλάδα, Ρίσι Γκογιάλ, έχει αναδειχθεί «στο πλέον αρνητικό στοιχείο της διαπραγμάτευσης», καθώς αντιμετωπίζει τις διαδικασίες ως συνέχεια της προηγούμενης αξιολόγησης, γεγονός που η κυβέρνηση θεωρεί ως μη συμβατό με τη συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου.
Όμως, το γεγονός ότι η επικεφαλής του Ταμείου διέκοψε το πρόγραμμά της την Κυριακή του Πάσχα (των καθολικών) και ο Γιάνης Βαρουφάκης… πήρε την πρώτη πτήση για την Ουάσινγκτον δείχνει από μόνο του ότι δεν επρόκειτο για επίσκεψη αβρότητας ούτε για συνάντηση ρουτίνας και σίγουρα η ατζέντα δεν εξαντλείτο στον… Ρίσι Γκογιάλ.
Η πρόσφατη δήλωση-βόμβα του πρωθυπουργού «θα πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις και όχι το ΔΝΤ, αν δεν πάρουμε τη δόση», αλλά και οι δηλώσεις υπουργών και στελεχών της κυβέρνησης ότι η κυβέρνηση προτιμά να πληρώσει τις εσωτερικές υποχρεώσεις της και όχι τους δανειστές, χτύπησαν «καμπανάκι» στην έδρα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Σύμφωνα με εξακριβωμένες πληροφορίες, το ταξίδι-αστραπή του Γιάνη Βαρουφάκη στη Νέα Υόρκη έγινε καταναγκαστικά και μετά την απειλή του ΔΝΤ ότι διακόπτεται το πρόγραμμα. Είχε προηγηθεί τόσο η δήλωση του Αλέξη Τσίπρα όσο και η τοποθέτηση του γενικού γραμματέα του υπουργείου Οικονομικών, Νίκου Θεοχαράκη, ότι «η Ελλάδα την επόμενη εβδομάδα δεν θα πληρώσει τη δόση του δανείου του ΔΝΤ. Στις 9 Απριλίου κάποιος είναι “κοντά στο τέλος”», που μάλλον προκάλεσαν… αρρυθμίες στο ΔΝΤ.
«Είμαστε μία αριστερή κυβέρνηση. Εάν έχουμε να διαλέξουμε μεταξύ μίας αθέτησης προς το ΔΝΤ ή προς τους πολίτες μας, η επιλογή είναι προφανής», ανέφερε την προηγούμενη εβδομάδα σύσσωμη η κυβέρνηση εντός και εκτός Ελλάδας. Οι δηλώσεις αυτές ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για το ΔΝΤ. Παρά το γεγονός ότι κανένα κράτος δεν έχει ποτέ αθετήσει επισήμως τις υποχρεώσεις του στη μετά Μπρέντον Γουτς εποχή, η Ελλάδα θα εντασσόταν στην ατιμωτική λίστα των εθνών που σπαράσσονται από τον πόλεμο και στους διεθνείς παρίες που έχουν αποτύχει να αποπληρώσουν το Ταμείο εγκαίρως.
Η ελληνική κυβέρνηση, σε περίπτωση που δεν πλήρωνε το Ταμείο, θα γινόταν το πρώτο αναπτυγμένο κράτος στην ιστορία που θα αθετούσε τις διεθνείς υποχρεώσεις του. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο του ΔΝΤ, η Ελλάδα θα είχε μπροστά της μία 30ήμερη περίοδο χάριτος, κατά την οποία θα καλείτο να πληρώσει τα χρήματα το συντομότερο δυνατό και πριν η επικεφαλής του Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, ειδοποιήσει το Εκτελεστικό Συμβούλιο για την καθυστέρηση της πληρωμής. Μετά από αυτό το κενό, θα μπορούσε να κηρυχτεί μία τεχνική χρεοκοπία έναν μήνα αργότερα, όταν «ένα παράπονο σχετικά με τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του μέλους εκδοθεί από τον διευθύνοντα σύμβουλο προς το Εκτελεστικό Συμβούλιο».
Στο μεταξύ, η Ελλάδα μπορούσε να κάνει την πληρωμή, έχοντας τρομάξει τους πιστωτές και τις αγορές για την πιθανότητα μίας μοιραίας παραβίασης της «αγιότητας» της Νομισματικής Ένωσης, όπως σημείωνε πρόσφατα και η «Telegraph». Ακόμη, το βάρος της Ελλάδας προς το ΔΝΤ θα άρχιζε επίσης να συσσωρεύεται, με την κυβέρνηση να οφείλει να καταβάλει επιπλέον 963 εκατ. ευρώ έως τις 12 Μαΐου.
Γι’ αυτό και η Κριστίν Λαγκάρντ, όπως επισημαίνουν καλά πληροφορημένες πηγές, ήταν εκείνη που ανακάλεσε, την περασμένη εβδομάδα, τους ειδικούς του Ταμείου που βρίσκονται στην Ελλάδα. Η ίδια –όπως λένε– ανάγκασε και τον Γιάνη Βαρουφάκη να μεταβεί στη Ουάσινγκτον, στην έδρα του ΔΝΤ, ανήμερα του Καθολικού Πάσχα, για να διαβεβαιώσει το Ταμείο ότι η πληρωμή θα γίνει κανονικά και ότι η Ελλάδα θα επανέλθει στο πρόγραμμα. Έτσι και έγινε. Έπειτα από συνάντηση δυόμισι ωρών με τον κ. Βαρουφάκη, η Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι η πληρωμή θα γίνει και ότι η αβεβαιότητα έληξε.
