Άρθρο του αντιστράτηγου ε.α. Παναγιώτη Μαυρόπουλου
pmavropoulos@yahoo.gr, www.warandstrategy.gr
Τον Αύγουστο του 1993, η ελληνική πολιτεία σχεδίασε και υλοποίησε την επιχείρηση «Δούρειος Ιππος» για τη μεταφορά και την εγκατάσταση στην Ελλάδα 1.015 ομογενών Ελλήνων Ποντίων, μόνιμων κατοίκων της Αυτόνομης Δημοκρατίας της Αμπχαζίας. Η επιχείρηση κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των συγκρούσεων που ξέσπασαν μεταξύ Αμπχαζιανών και Γεωργιανών, οι οποίες έθεσαν σε κίνδυνο την ασφάλεια των Ελλήνων κατοίκων της περιοχής. Ήταν μια επιτυχημένη επιχείρηση, στην οποία συνεργάστηκαν εξαιρετικά το υπουργείο Εξωτερικών, οι Ένοπλες Δυνάμεις και το υπουργείο Ναυτιλίας (για τη διάθεση κατάλληλου πλοίου).
Ενα από τα θεμελιώδη συμφέροντα των εθνών-κρατών είναι η προστασία των εθνικών τους πληθυσμών ή/και πολιτών τους που ζουν εκτός των συνόρων τους. Για ορισμένα από αυτά, το εθνικό αυτό συμφέρον είναι και ζωτικό, με την έννοια ότι ενδεχόμενη έκθεση των πληθυσμών αυτών σε κίνδυνο αποτελεί αιτία προσφυγής σε πόλεμο. Κατά συνέπεια, η σχεδίαση και η εκτέλεση της επιχείρησης «Χρυσόμαλλο Δέρας» έγινε εντός του προαναφερθέντος πλαισίου.
Το θέμα μιας τέτοιας επιχείρησης επανέρχεται σήμερα στην επιφάνεια λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης στην Ουκρανία, η οποία μπορεί ενδεχομένως να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των Ελλήνων κατοίκων των περιοχών της Μαριούπολης, της Οδησσού και της Κριμαίας, οι οποίοι υπολογίζονται σε 100.000 περίπου. Για το θέμα, ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για θέματα αποδήμων, κ. Ακης Γεροντόπουλος, δήλωσε στην «Καθημερινή» ότι «τέτοιο σχέδιο δεν υπάρχει μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα όπου υπάρχουν Έλληνες».
Με όλο τον σεβασμό προς τον θεσμικό ρόλο του κ. υφυπουργού, η δήλωσή του είναι υπερβολικά φιλόδοξη. Η μεταφορά 100.000 ατόμων από την Ουκρανία στην Ελλάδα είναι από μόνη της μια γιγαντιαία επιχείρηση, η οποία ξεπερνά τις δυνατότητες της Ελλάδος των μνημονίων. Αν, μάλιστα, η επιχείρηση χρειαστεί να υλοποιηθεί διαρκουσών των συγκρούσεων, υπό τις κρατούσες συνθήκες, είναι στρατιωτικά αδύνατη. Κατά συνέπεια, η προστασία των Ελλήνων πρέπει να εξασφαλισθεί με μέσα αρμοδιότητος του υπουργείου Εξωτερικών και αποκλειόμενης της στρατιωτικής ισχύος. Το ίδιο ισχύει, βέβαια, και για τους ελληνικούς πληθυσμούς που ζουν στα «τέσσερα σημεία του ορίζοντα».
Θα συμφωνήσουμε με τον Σταύρο Τζίμα της «Καθημερινής» ότι η μετεγκατάσταση θα πρέπει να αποφευχθεί, όχι όμως μόνο για να μην απολέσει η Ελλάδα «το ισχυρό της προγεφύρωμα στη Μαύρη Θάλασσα», αλλά και για να μην πεθάνουν και άλλοι Έλληνες στην Ελλάδα, όπως οι παππούδες του υπογράφοντος, με το όνειρο της επιστροφής στον τόπο που θεωρούσαν «πατρίδα», στον τόπο των παιδικών τους χρόνων.
Συνεπώς, η σύντομη απάντηση στο ερώτημα του τίτλου του άρθρου είναι, όχι, δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλο «Χρυσόμαλλο Δέρας»· η πολιτεία ας αναζητήσει άλλους τρόπους προστασίας των ελληνικών πληθυσμών της Ουκρανίας, και όχι μόνο!
